Phryne (painting)

Phryne (Fryne) is an 1867 oil on canvas painting by Artur Grottger, now in the Czartoryski Museum in Krakow, Poland.

Description
The painting portrays the ancient Greek courtesan Phryne, who according to legend revealed her breasts before her judges to save herself from a death sentence for sacrilege. It depicts a naked woman standing in the middle of the painting and a bush in the background. Her left hand is raised in order to cover her face. Her right hand holds a red robe lying at her feet. It was painted during the artist's stay in Paris a few months before his death. <!--- Grottger zapewne zainspirował się malarstwem prezentowanym na salonie paryskim, a konkretnie głośnym obrazem Fryne przed Areopagiem (1861) Jeana Léona Gérôme, z którym zaprzyjaźnił się w Paryżu i początkowo był pod wielkim wrażeniem jego twórczości. Być może podjęcie tego tematu miało na celu wpasowanie się w gusta francuskiej publiczności, by zapewnić zbyt obrazu i uniknąć niepowodzenia w sprzedaży, jak to miało miejsce w przypadku kartonu Przed posągiem Napoleona.

Płótno, o wymiarach 97 na 62 cm, przedstawia stojącą na tle krzewu nagą kobietę. Lewą, uniesioną ręką zasłania twarz, podczas gdy prawą zwiesza wzdłuż biodra. Do jej stóp zsuwa się czerwona szata.

Obraz Grottgera łączy z dziełem Gérôme pokazanie hetery całkowicie nagiej, poza tym jednak wyraźnie się od niego różni – brak postaci sędziów czy obrońcy, kobieta ma inaczej ułożone ręce, jej ciało jest przedstawione bardziej realistycznie, stoi nie w sali, lecz w plenerze, na tle krzewu, przybierającego abstrakcyjny charakter. Co więcej – dzieło nie zostało w pełni wykończone, wbrew zasadom akademizmu, brak tu, jak u Gérôme, dopracowania najdrobniejszych szczegółów, przez co sprawia wrażenie wizji szkicowej, ale i bardziej szczerej oraz intymnej. Bywa też określane jako jedynie podmalowane płótno, niedokończona praca.

Z racji wymienionych różnic wysuwano wątpliwości co do traktowania tego płótna jako przedstawienia Fryne. Takie zdanie wyraził Antoni Potocki, uważając, że jest to studium nagiej modelki.

Najpewniej w tym przypadku na Grottgera większy wpływ wywarło realistyczne malarstwo francuskie, zwłaszcza obrazy Gustave’a Courberta, które również przyciągnęło jego uwagę w Paryżu. Praca ta to pierwszy przykład (czy też może jeden z pierwszych przykładów) pełnego kobiecego aktu w polskim malarstwie.

Powstanie tego obrazu przedstawił, jako jeden z wielu epizodów życia Grottgera, Ludwik Świeżawski w swojej powieści, Dobry geniusz, tomie drugim trylogii poświęconej temu artyście.

Fryne była eksponowana na wystawie dzieł Grottgera w Pałacu Sztuki krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w 1988 roku. --->