Sint-Truiden Abbey

Sint-Truiden Abbey or St Trudo's Abbey (Abdij van Sint-Truiden, Abdij van Sint-Trudo; Abbaye de Saint-Trond) is a former Benedictine monastery in Sint-Truiden (named after Saint Trudo) in the province of Limburg, Belgium. The abbey was founded in the 7th century and was one of the oldest and most powerful in the Low Countries. The town of Sint-Truiden grew up around it. The great Romanesque abbey church, dedicated to Saint Remaclus and Saint Quintin, was demolished in 1798, four years after the suppression of the abbey.

Foundation and early years
The monastery was founded by Saint Trudo in about 655, on a spot known as Sarchinium (Zerkingen). After his death and canonisation the monastery became a place of pilgrimage (the dedication of the abbey to Saint Trudo did not however take place until the 12th century). Other early members of the community were also declared saints, among them Eucherius of Orléans and Libert of Saint-Trond. In the 9th century, probably soon after 817, the monastery adopted the Rule of St. Benedict. In 883 it was laid waste by the Normans.

The first monastery probably comprised a stone church and wooden conventual buildings. In about 950 Bishop Adalbero I of Metz, who was also abbot of Sint-Truiden, ordered the construction of a new three-aisled church 50 metres long and 24 metres wide, which for the time was enormous. Until the 13th century the abbey was subject to interference from the diocese of Metz, which had acquired influence in the region because Trudo had given them Zerkingen (and probably also Webbekom and Zelem in return for his studies with bishop Chlodulf of Metz.

The abbey had rights of patronage over many parish churches, many of which were dedicated to Saint Clement, who was venerated in the abbey. From private gifts over the centuries the abbey also acquired extensive estates in the area. In 1107 it is mentioned that it even owned a number of villages in North Brabant. There were financial problems nevertheless, resulting from the financial exploitation of the abbey by its voogde, the Dukes of Limburg, and under-voogde, the Counts of Duras.

Middle Ages
In the Middle Ages pilgrimages to the grave of Saint Trudo were of great economic significance for the abbey and its surroundings, later the town of Sint-Truiden. In the 11th century the quantity of pilgrims became so great that it made necessary the building of a new abbey church to contain them. This took place in the third quarter of the 11th century under Abbot Adelardus II (abbot 1055-1082). The new church was an enormous Romanesque structure 100 metres long and 26 metres wide, of which only the two west towers and parts of the crypt remain. In time of war the towers served as donjons, whereby wooden stellages were built round the towers, from where the enemy could be bombarded. This happened among other occasions in conflicts between the abbey and the neighbouring town of Brustem, during which the abbey was sacked at least once.

Under abbot Wiricus (abbot 1155-1180) the conventual buildings were modernised, a task which according to the Gesta abbatum Trudosensium (the annals of Sint-Truiden) lasted three-quarters of a century. First the dormitory and refectory of the monks were modernised, then the abbot's lodgings and finally those of the provost. In particular, Wiricus' own apartment, situated on the highest point of the terrain with a panoramic view across the town, was comfortably appointed, with fireplaces and a piped water supply system. According to the Gesta the walls of the cloisters were covered with polished hardstone panels and groups of columns, either in pairs or in fours, made of black stone and porphyry, with sculpted capitals. Another building, intended for the accommodation of high-ranking guests, had richly decorated ceilings.

The burial chapel of Saint Wiro and companions, also built during the rule of Abbot Wiricus in 1169–72, must have been exceptional. According to the chronicler, this structure surpassed all others far and wide. Of the Romanesque conventual buildings and this monument nothing remains, except possibly for some capitals found on the site, probably from the workshop of some stone carver in Liege.

Later years
Further building and extensions took place in the 15th and early 16th centuries, during which inter alia Late Gothic points were added to the middle towers of the abbey church. These were replaced in 1779 by a single Baroque crown, which was dislodged by a storm in 1953, restored and then destroyed by the fire in 1975.

Under abbot Willem van Brussel in about 1520 the perimeter wall, parts of which survive, surrounding the abbey complex was built, and the abbot's lodgings were refurbished (of which the cellars and the present Emperor's Hall remain). The Baroque gateway was completed in 1665 on the occasion of the thousand-year anniversary of the abbey's foundation. Some of the service buildings were also renewed at this time. Finally, at the end of the 18th century, abbot Joseph van Herck had the abbey buildings refurbished in Neo-classical style.

Abbots of Sint-Truiden
It is not clear whether Saint Trudo himself (c. 630-693), the abbey's founder, was also its abbot. For a long period the abbey was much under the influence of the bishops of Metz, who also appointed the abbots of Sint-Truiden. Bishops Drogo of Metz (c. 820) and Adalbero I of Metz (ca 944-962) both lived for long periods in Sint-Truiden, but apparently not as abbots.

Significant mediaeval abbots included Adelardus II (1055–82), who built among other things the Romanesque abbey church and the Onze-Lieve-Vrouwekerk (Church of Our Lady) in Sint-Truiden, and Wiricus (1155–80), who built the Romanesque monastic buildings and the tomb of Saint Trudo. Hubertus van Sutendael (1638–63) built inter alia the still extant Baroque church portal and Nieuwenhoven Castle. Abbot Joseph van Herck (1751–80) commissioned the Neo-classical gatehouse of the abbot's lodging, the Emperor's Hall and the late Baroque tower crown.

End of the abbey and later use
The arrival of the French Revolutionary forces in 1794 meant the end of the abbey, which was suppressed, plundered and reused as a military hospital. The Romanesque church, which was severely damaged by fire in 1794, was demolished in 1798. The building materials, including stones, tiles, slates, beams and porphyry columns, were sold. Only the church towers, the crypt, the gatehouse, the abbot's lodgings and a few service buildings remained. Through various individual proprietors the former abbey grounds became the property in 1824 of the Onze-Lieve-Vrouwekerk (Church of Our Lady) in Sint-Truiden, which sold the whole complex in 1839 to the diocese of Liège.

In 1843 the diocese built a seminary on the site, to replace the former diocesan seminary in Rolduc, which as a result of the separation of Belgium and the Netherlands in 1838 had come to be in a different country. Part was housed in existing buildings, and part was newly built on the foundations of demolished abbey buildings to plans by Louis Roelandt. In 1845 a new Neo-classical seminary church was built on the site of Saint Trudo's original, the fourth in this place.

Recent history
In 1975 a catastrophic fire severely damaged the Baroque abbey buildings and destroyed the 1845 seminary church. In 1992 an explosion destroyed the abbey mill.

In 1999 the outline of the Romanesque abbey church on the site (the Kerkveld) was made visible by means of gabions. In addition, eight steel pillars mark the position and the height (18 metres) of the former pillars in the south aisle. The towers and the crypt were made accessible at the same time by an electronic access system, whereby a code is issued on receipt of payment which opens a fence. The Kerkveld itself is accessible for nothing. At the foot of the towers is a bronze model of the abbey church at the height of its glory.

<!-- translation in progress

Beschrijving gebouwen
Het abdijcomplex, deels omgeven door een 5 meter hoge muur uit 1520, is ca 6 ha groot en strekt zich uit tussen de Grote Markt, de Diesterstraat, de Abdijstraat, de Stenaertberg, de Plankstraat en de Meinstraat. Het bestaat thans uit overblijfselen van de oude abdijkerk, enkele abdijgebouwen uit de 18e eeuw, en een aantal 19e-eeuwse seminariegebouwen, die rond twee binnenplaatsen zijn opgetrokken. Ook elders in Sint-Truiden bevinden zich gebouwen, die met de abdij verbonden waren. Een deel van de kerkschat van de abdijkerk bevindt zich thans in de schatkamer van de naast de abdij gelegen Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Crypte
De crypte, gelegen onder het priesterkoor, de viering en de transepten van de verdwenen 11e-eeuwse abdijkerk, werd in 1939 bij archeologische opgravingen herontdekt en is sinds 1992 tegen betaling voor het publiek toegankelijk. Ze kwam waarschijnlijk tot stand onder abt Adelardus II (1055-82), die de abdijkerk liet vergroten tot een lengte van 100m. De crypte bestaat uit een driebeukige ruimte van ca 16 x 23 m, waarvandaan enkele gangen met grafnissen leidden, waar abten en monniken begraven werden. Vanuit de kerk kon men de crypte betreden via trappen in de transeptarmen. De hoofdruimte van de crypte, die deels in ruïneuze staat is gelaten, is ingericht met enkele moderne altaren en herdenkingsplaquettes voor heiligen. In deze ruimte is ook een lapidarium ingericht met onder andere enkele rijkbewerkte romaanse kapitelen, een fragment van een gebeeldhouwd romaans fries en andere bouwfragmenten en archeologische vondsten. Ook kan men er een film bekijken over het ontstaan van de abdijstad.

Kerktoren
De huidige toren van de abdijkerk is het restant van een machtig westwerk met twee, wellicht drie torens en een westkoor. De massieve romaanse onderbouw dateert uit 1035-55 en is gebouwd van kwartsiet van Tienen en Gobertinger zandsteen. In de 13e en 14e eeuw is de toren verbouwd in gotische stijl en verhoogd. In de 16e eeuw werden de bakstenen traptorens toegevoegd. De klokkenstoel uit 1779 is neoclassicistisch. Recent zijn nieuwe stalen trappen en vijf uitzichtplatforms aangebracht. De trap met 195 treden voert deels binnen de 'uitgeholde' toren, deels langs de buitenkant omhoog. De toren is 65 m hoog en is tegen betaling te bezichtigen (één entree voor toren, crypte, Keizerszaal en Academiezaal).

Portaal
Het portaal aan de Grote Markt is een indrukwekkend barok bouwwerk uit 1655 en kwam tot stand ter gelegenheid van het duizendjarig bestaan van de abdij. Het gebouw draagt het wapen van de opdrachtgever, abt Huibrecht van Sutendael. De architect is onbekend gebleven, maar het gebouw draagt de kenmerken van een volleerd barokarchitect. De poorten, ramen en de hoeknis zijn uitbundig gedecoreerd. Het zandstenen portaal is geplaatst in de abdijmuur naast de toren en gaf via een overwelfde ruimte toegang tot de kerk. De overwelfde ruimte had een laatgotisch kruisribgewelf, waarvan nog restanten zichtbaar zijn. Hieruit blijkt dat in 1655 slechts de buitenkant van een reeds bestaand portaal vernieuwd werd.



Abtskwartier
Het abtskwartier bestaat uit een U-vormig gebouwencomplex uit de 16e-19e eeuw, rondom een cour d'honneur (erehof of staatsieplein). Een van de oudere gebouwen is het poortgebouw uit 1779, ontworpen door Laurent-Benoît Dewez in de stijl van de Luikse barok. Het fronton boven de poort is voorzien van beeldhouwwerk van de Luikenaar Henri Vivroux (1737-1808) en stelt een mirakel van de heilige Trudo voor. Een ander gebouw binnen het abtskwartier met een lange geschiedenis is de Keizerszaal, oorspronkelijk in opdracht van abt Willem van Brussel gebouwd, in de 16e eeuw door abt Sarens hersteld. De kelders dateren nog uit die laatste periode. In 1770 werd deze vleugel in opdracht van abt Joseph van Herck grotendeels opnieuw opgetrokken door de barokarchitect Laurent-Benoit Dewez. De plafondschildering wordt toegeschreven aan de gebroeders Caldelli, twee Italiaanse decoratieschilders. Zij beelden de ontvangst van de broers van Jozef in Egypte uit, een allegorische voorstelling, die duidelijk maakt dat de opdrachtgever, abt Van Herck, niemand boven zich duldde dan keizer Jozef II, en dus niet de Luikse prins-bisschop. De muurschilderingen zijn 19e-eeuws. In de ontvangstruimte naast de Keizerszaal bevindt zich een Kruisafneming, toegeschreven aan een leerling van Rubens en een beeld van de heilige Eucherius, toegeschreven aan Jean Del Cour.

Dienstgebouwen, seminarie, bezittingen elders
De voormalige abdijhoeve en andere dienstgebouwen langs de Abdijstraat en Stenaertberg zijn oorspronkelijk 17e-eeuws, maar in de loop der eeuwen sterk aangepast aan uiteenlopende functies. Momenteel zijn er het Stedelijk Museum en het Hoevemuseum in ondergebracht.

Het kleinseminarie van het Bisdom Luik was eerst in de abdij Rolduc gevestigd, maar werd na de splitsing van Nederland en België verplaatst naar Sint-Truiden. De neoclassicistische seminariegebouwen bevinden zich op het abdijterrein rondom twee binnenhoven, waarvan de tweede binnenhof sinds 1980 is volgebouwd. In deze gebouwen is een school met internaat gevestigd. De gebouwen rond de eerste binnenhof zijn het oudst en dateren uit de periode 1843-45, hoewel ze in de 20e eeuw (onder andere na de brand van 1975) deels zijn vernieuwd. De Academiezaal is een vrijstaande aula uit ca 1845, gebouwd in neoclassicistische stijl naar een ontwerp van de Gentse architect Louis Roelandt, die ook de Gentse opera bouwde. De achthoekige zaal is door haar akoestische kwaliteiten zeer geschikt voor concerten.

Elders in de stad bevinden zich nog enkele gebouwen die aan de abdij gelieerd waren. Zo waren de meeste parochiekerken in Sint-Truiden en omgeving afhankelijk van de abdij en werden de pastoors benoemd door de abt. In het noordelijk deel van Sint-Truiden, buiten het stadscentrum, liggen twee buitenverblijven van de abdij van Sint-Trudo: het kasteel van Nieuwenhoven. in de 18e eeuw de permanente residentie van de abten, en De Speelhof, het buitenverblijf voor de monniken en gasten van de abdij. Verspreid in het Haspengouwse landschap lagen verder diverse abdijhoeven, watermolens en cijnshoven, waarvan er nog enkele bewaard zijn gebleven.

Trivia

 * In de crypte van de abdijkerk zouden ten tijde van de Reformatie vergaderingen zijn geweest van Calvinisten, onder bescherming van de toenmalige abt. Ook het Verbond der Edelen zou hier hebben vergaderd.-->