Skopje-Veles dialect



The Skopje-Veles dialect (Скопско-велешки дијалект, Skopsko-veleški dijalekt) is a member of the central subgroup of the Western group of dialects of Macedonian. The dialect is spoken by a larger group of people in the cities Skopje and Veles and in the surrounding villages: Volkovo, Katlanovo, Petrovec and Čaška among others. This dialect is of historical importance for Macedonian because it is considered by many to be a prestige dialect. On August 2, 1945, the Skopje-Veles dialect, together with the other dialects of the central group was officially regulated as a basis of standard Macedonian. Many Macedonian writers and linguists were writing on this dialect and considered it to be standard Macedonian. One of them was Krste Petkov Misirkov and in his book For Macedonian affairs wrote that this dialect should be standard Macedonian. He has been writing on Skopje-Veles dialect and on Prilep-Bitola dialect.

Internal migration to the capital Skopje in the 1950s and 1960s led to the development of a new, urban slang where newly arrived people attempted to incorporate elements of the Skopje-Veles dialect into their own speech, often confusing local elements with those from Serbo-Croatian. Language contact with Serbo-Croatian, then a more prestigious language in SFR Yugoslavia, also reached its height during this period. This variety has been described as a "creolized form of Serbian" (cf. also Surzhyk in Ukraine, Trasianka in Belarus) and is distinct from the 'authentic' Skopje-Veles dialect.

Phonological characteristics

 * use of instead of the archaic : страх (strah) > страв (strav; 'fear');
 * emphasis mostly on the antepenultimate syllable in Veles, and less in Skopje;
 * use of the hard (palatal) l;
 * use of intervocal : човек (čovek; 'man');
 * use of the hard sound њ (nj) (in the other dialects of the central group this sound is soft);
 * use of the letter ќ and ѓ (in the others dialects of the central group the cluster јќ and јѓ is found): куќа (kuḱa) – кујќа (kujḱa; 'house').

Morphological characteristics

 * use of the preposition во (vo) or в (v);
 * use of the grammatical construction have + past participle: имам работено (imam raboteno; 'I have worked');
 * use of three articles.

Examples of the Skopje-Veles dialect
The poem "A voice from Macedonia" by Kole Nedelkovski is probably one of the most famous texts written in the Skopje-Veles dialect.

О, трајте, трајте, тирани недни! Доста се тија лаги и злоба – пакосен глас од устите гадни над мојот народ у секоја доба.

Та ете веќ векови цели писка и стенка од волци гости – за брата вијат кој да го дели за да му глода сувите коски.

Па нека сега сам да си реши со своја волја судба и сева, в животот еднаш сам да се теши, д'издигне славно свој род без врева.

Та Шар и Пирин дружно да викнат родната песна в небеса темни и бурниот Егеј – на век да плиска тешкиот глас на новите химни.

O, trajte, trajte, tirani nedni! Dosta se tija lagi i zloba – pakosten glas od ustite gadni nad mojot narod u sekoja doba.

Ta ete veḱe vekovi celi piska i stenka od volci gosti – za brata vijat koj da go deri, za da mu gloda suvite koski.

Pa neka sega sam da si reši so svoja volja, sudba i seva, v životot ednaš sam da se teši, d' izdigne slavno svoj rod bez vreva.

Ta Šar i Pirin družno da viknat rodnata pesna v nebesa temni i burniot Egej — navek da pliska teškiot glas na novite himni.


 * Skopje dialect

"И кога о&#769;тишол та&#769;му, прет ку&#769;ќата и&#769;мало еднаја&#769;бука. И сека&#769;чил на ја&#769;буката. Ииско&#769;чило ла&#769;мн’ичето и ви&#769;ка: „И, ма&#769;мо, ка&#769;коф сра&#769;шен ју&#769;нак има на ја&#769;буката“. „Ка&#769;ко гија&#769;де, ќе&#769;рко, ја&#769;буките, а&#769;ли сосвели&#769;стот, а&#769;ли ѓио&#769;дбира“? „Неѓио&#769;дбира, не&#769;“. „Е, нее сра&#769;шен зана&#769;с, ви&#769;книгова&#769;му“. Коагови&#769;кнале та&#769;му, ио&#769;на ту&#769;рила сла&#769;ма даза&#769;пали о&#769;ѓин дамуна&#769;прави ве&#769;чера, и муви&#769;ка: „Наве&#769;днисеју&#769;наче“. Он сена&#769;веднал ио&#769;на гога&#769;лтнала. Ии&#769;сто исофто&#769;ријот бра&#769;т та&#769;ка. И ќе&#769;лчо че&#769;кал, че&#769;кал, бра&#769;ќава ѓине&#769;ма. Ќи&#769;нисал даи&#769;де и о&#769;н. Игосре&#769;тнал симиџи&#769;јата и муви&#769;ка: „Ка&#769;де, бреќе&#769;лчо“? „Уто&#769;ва се&#769;ло и&#769;ма еднала&#769;мн’а, ќи&#769;дам дајауте&#769;пам..."


 * Veles dialect

"Еден та&#769;тко сии&#769;мал тро&#769;јца си&#769;нови. Сино&#769;вите ре&#769;кле: „Та&#769;тко, ве&#769;днага са&#769;каме данеже&#769;ниш“. Он имре&#769;кол: „Зе&#769;мете пое&#769;дно ста&#769;пче, фрлете одри&#769;дот, и нако&#769;ја ку&#769;ќа ќевипа&#769;дне, отту&#769;ка не&#769;веста ќезе&#769;мете“. Фрли ста&#769;риот, уа&#769;рна ку&#769;ќа мусепо&#769;годи; фрли среѓниот, ине&#769;му та&#769;ка, анама&#769;лиот мо&#769;ре. Два&#769;јцата бра&#769;ќа би&#769;ле сре&#769;ќни, аво&#769;ј на&#769;јмалиов не&#769;среќен. Се&#769;днал накра&#769;ј намо&#769;рето имука&#769;жује наго&#769;спода: „Го&#769;споди, што&#769; ќезе&#769;мам одмо&#769;ре, цел све&#769;т дамисесме&#769;е“. Бра&#769;ќата сигизе&#769;доја неве&#769;стите исе&#769;а ќео&#769;дат дави&#769;дат шо ќезе&#769;ме ма&#769;лиот. Оти&#769;доа домо&#769;ре игипу&#769;штија чинѓе&#769;лите засони&#769;м не&#769;што даизма&#769;кнат. Во мо&#769;рето и&#769;мало еднама&#769;јка иќе&#769;рка. Ма&#769;јката сијаче&#769;шла ќе&#769;рката и муви&#769;ка насвато&#769;вите: „Кре&#769;нетесиги чинѓе&#769;лите, несместа&#769;сани“..."