Talk:Chernihiv Voivodeship

Gloger, Geografia historyczna
Zygmunt Gloger, Geografia historyczna ziem dawnej Polski. W tek&#347;cie 63 autentycznych rycin, Kraków 1903

Województwo Czernihowskie.

Czernihów, nad rzek&#261; Desn&#261;, dop&#322;ywem Dniepru, jest jednym z najstarszych grodów s&#322;owia&#324;skich na Rusi kijowsko-zadnieprskiej, pierwsza bowiem o nim wzmianka si&#281;ga roku 907 z powodu traktatu, zawartego przez Wielkiego ksi&#281;cia Kijowskiego, Olega, z cesarzem bizantyjskim, Leonem. Jaros&#322;aw kijowski, umieraj&#261;c roku 1054 i dziel&#261;c swe dzier&#380;awy mi&#281;dzy synów, odda&#322; ziemie siewierskie wraz z grodem czernihowskim &#346;wiatos&#322;awowi. Od &#347;mierci tego &#346;wiatos&#322;awa Czernihów bywa&#322; nieraz przedmiotem sporów i walk o posiadanie pomi&#281;dzy rozrodzonymi ksi&#261;&#380;&#281;tami domu Ruryka i stanowi&#322; podmurze Rusi Siewierskiej przed hordami Po&#322;owców, koczuj&#261;cych na stepowem Zadnieprzu. W roku 1238 Czernihów zosta&#322; przez Tatarów zdobyty i spalony, a ksi&#261;&#380;&#281; jego, Micha&#322; Wsiewo&#322;odowicz, pojecha&#322; do Z&#322;otej Hordy, by wyjedna&#263; sobie „jar&#322;yk”, czyli przywilej na ksi&#281;stwo Czernihowskie, lecz zosta&#322; tam (roku 1246) zabity, a ziemia czernihowsko-sierwierska rozdrobni&#322;a si&#281; na ma&#322;e dzielnice pomi&#281;dzy jego potomków, którzy, tocz&#261;c ci&#261;g&#322;e pomi&#281;dzy sob&#261; walki i wys&#322;uguj&#261;c si&#281; nieraz Tatarom, doprowadzili kraj do zupe&#322;nego upadku. Korzystaj&#261;c z po&#322;o&#380;enia tego, ksi&#261;&#380;&#281; litewski, Olgierd (ojciec Jagie&#322;&#322;y), zdoby&#322; w drugiej po&#322;owie XIV wieku ziemie czernihowsko-siewierskie i osadzi&#322; w wa&#380;niejszych jej grodach swoich synów: Dymitra na Czernihowie i Trubczewsku, Korybuta na Brya&#324;sku i Nowogrodzie siewierskim; Starodub za&#347; odda&#322; synowcowi swemu, Patrycemu Narymuntowiczowi. Odt&#261;d ziemia Czernihowska przez pó&#322;tora prawie stulecia pozostawa&#322;a pod panowaniem Litwy.

Upadek Rzeczypospolitych: Nowogrodzkiej i Pskowskiej, w latach 1471–1479, otworzy&#322; w&#322;adcom Moskwy drog&#281; do podboju Rusi litewskiej. Gdy drobni pograniczni ksi&#261;&#380;&#281;ta czernihowsko-siewierscy zacz&#281;li przechodzi&#263; w podda&#324;stwo Moskwy, a skargi i reklamacye króla Kazimierza IV Jagiello&#324;czyka okaza&#322;y si&#281; bezskuteczne, zacz&#281;&#322;a si&#281; w roku 1493 wojna mi&#281;dzy Iwanem III Wasilewiczem a Litw&#261;, podczas której, gdy hetman litewski, Konstanty z Ostroga, poniós&#322; pora&#380;k&#281; i dosta&#322; si&#281; do niewoli (roku 1499 pod Dorohobu&#380;em), wi&#281;ksza cz&#281;&#347;&#263; grodów czernihowsko-siewierskich, mianowicie Putywl (Puciwi&#322;), Nowogródek siewierski, Starodub i Czernihów zosta&#322;y do Wielkiego ksi&#281;stwa Moskiewskiego przy&#322;&#261;czone. Tak tedy po pó&#322;torawiekowem panowaniu Litwy, Czernihów dosta&#322; si&#281; znowu (na lat 119) pod w&#322;adz&#281; carów pa&#324;stwa Moskiewskiego. Dopiero bowiem rozejmem, zawartym roku 1618 w Dywilinie, szerokie ziemie Rusi zadnieprskiej, a w ich liczbie i Czernihowska, powróci&#322;y do Rzeczypospolitej, ale pozostawa&#322;y przy niej ju&#380; tylko przez lat 59, to jest do pokoju Andruszowskiego w roku 1667, w którym Czernihów odpad&#322; do Moskwy, co zosta&#322;o ostatecznie traktatem Grzymu&#322;towskim w roku 1686 potwierdzone.

Poniewa&#380; pokój Dywili&#324;ski by&#322; tylko zawartym na lat 16 rozejmem po wojnie mi&#281;dzy Polsk&#261; i Moskw&#261;, Rzeczpospolita przeto nie uwa&#380;a&#322;a za stosowne przed up&#322;ywem tego czasu tworzy&#263; województwo z ziem czernihowskich, które tymczasem tylko na lat 16 mia&#322;a sobie zapewnione. Uchwa&#322;a sejmu z roku 1633 mówi tylko: „Gród i ziemstwo w Czernihowie postanawiamy i kasztelana, podkomorzego i urz&#281;dy wszelkie ziemskie, powiatowe, porz&#261;dkiem koronnym, które potym per electionem i&#347;&#263; b&#281;d&#261;, rozdali&#347;my, i pos&#322;ów 2, których w Czerniechowie obiera&#263; b&#281;d&#261;, naznaczamy”. Dopiero po traktacie Polanowskim, zawartym w roku 1634, uchwal&#261; sejmow&#261; z roku 1635 utworzone zosta&#322;o z ksi&#281;stwa województwo Czernihowskie, podzielone na dwa powiaty: Czernihowski i Nowogrodzki. Uchwa&#322;a ta brzmi: „Urz&#281;dników wszystkich w Nowogródku Siewierskim, tudzie&#380; gród i ziemstwo, a sejmik jeden zawsze i popisy w Czerniechowie i kasztelana jednego naznaczamy. Pos&#322;ów dwu, jako w Czerniechowie ordynowali&#347;my, tak z Nowogródka (Siewierskiego) drugich dwu; deputatów jednego z Czerniechowa, a drugiego z Nowogródka naznaczamy”. Starostwa grodowe by&#322;y dwa: Czernihowskie i Nowogrodzkie, pierwsze z nich nale&#380;a&#322;o do wojewody. Senatorów wi&#281;kszych do senatu koronnego dosta&#322;o województwo dwóch, a mianowicie wojewod&#281; i kasztelana czernihowskich. Pierwszym wojewod&#261; czernihowskim mianowany zosta&#322; Marcin Kalinowski „w pami&#261;tk&#281; krwawych zas&#322;ug jego”; pierwszym za&#347; kasztelanem zosta&#322; Miko&#322;aj Kossakowski. Za herb na piecz&#281;cie i chor&#261;giew swoj&#261; otrzyma&#322;o to województwo or&#322;a czarnego o dwóch g&#322;owach pod jedn&#261; koron&#261;.

Jak ju&#380; powy&#380;ej nadmienili&#347;my, rozejmem Andruszowskim z dnia 30. stycznia 1667 roku odda&#322;a Rzeczpospolita Rosyi województwo Czernihowskie, a ust&#261;pienie to stwierdzone zosta&#322;o ostatecznie traktatem, zawartym przez Krzysztofa Grzymu&#322;towskiego, wojewod&#281; pozna&#324;skiego, w dniu 3. maja 1686 roku. Pozosta&#322;y tylko przy Polsce, na pami&#261;tk&#281; dziejow&#261; dla potomnych i z zasady, tytu&#322;y urz&#281;dników ziemskich, a nawet liczb&#281; tytularnych pos&#322;ów powi&#281;kszono z 4 na 6, którymi mogli zostawa&#263; obywatele, maj&#261;cy dziedziczne posiad&#322;o&#347;ci ziemskie w województwie Wo&#322;y&#324;skiem i zbiera&#263; si&#281; na wybory i sejmiki we W&#322;odzimierzu na Wo&#322;yniu. Ostatnim takim wojewod&#261; tytularnym by&#322; Ludwik Wilga od roku 1783, a kasztelanem Felicyan ksi&#261;&#380;&#281; Czetwerty&#324;ski od roku 1792, za&#347; starost&#261; nowogrodzkim (siewierskim) od roku 1785 uczony Tadeusz Czacki, podkomorzym czernihowskim Hieronim Gosty&#324;ski, a podkomorzym nowogrodzkim Ignacy Cieszkowski. Zami&#322;owanie do podobnych tytu&#322;ów historycznych, cho&#263; nie maj&#261;cych ju&#380; &#380;adnego znaczenia praktycznego, by&#322;o w Polsce tak powszechnem, &#380;e nawet &#380;ony takich urz&#281;dników in partibus nie zapomina&#322;y podpisywa&#263; si&#281; odpowiednio. Krasicka np. na biletach wizytowych z czasów Stanis&#322;awa Augusta nie omieszkuje tutu&#322;owa&#263; si&#281; „pos&#322;owa czernihowska”.

Anon comment
The spelling used in diffrent articles seems to be a mess, I think we should use "h" as corresponding to the cyrillic "&#1075;" as opposed to "&#1093;", unless in Polish it was historiclly spelled diffrent. Either way some one needs to go through all the articles move them and change the spelling to be consistent.

WP:OR
Any there any English sources for current name?

Because English language publishers use: After the Deluge: Poland-Lithuania and the Second Northern War, 1655-1660 By Robert I. Frost Contributor John Elliott, Olwen Hufton, H. G. Koenigsberger, H. M. Scott
 * "palatinate ofChernigov"

or more frequent

"palatine of Chernihiv" The Polish-Lithuanian State, 1386-1795: 1386-1795 By Daniel Stone Published by University of Washington Press, 2001 ISBN 0295980931, 9780295980935 374 pages Published by Cambridge University Press, 2004

The Legacy of History in Russia and the New States of Eurasia: The Legacy of History in Russia and the New States of Eurasia By S. Frederick Starr Contributor S. Frederick Starr Published by M.E. Sharpe, 1994 ISBN 1563243520, 9781563243523 313 pages
 * Chernihiv palatinate

A History of Ukraine By Paul Robert Magocsi Published by University of Toronto Press, 1996 ISBN 0802078206, 9780802078209 784 pages
 * Chernihiv palatinate

The Origins of the Slavic Nations: Premodern Identities in Russia, Ukraine, and Belarus By Serhii Plokhy Published by Cambridge University Press, 2006 ISBN 0521864038, 9780521864039 379 pages
 * "Chernihiv palatinate"

Palaeoslavica Published by Palaeoslavica, 2002 Item notes: v.10 2002
 * "Chernihiv palatinate"

M0RD00R (talk) 17:02, 8 August 2008 (UTC)

External links modified
Hello fellow Wikipedians,

I have just modified one external link on Chernihiv Voivodeship. Please take a moment to review my edit. If you have any questions, or need the bot to ignore the links, or the page altogether, please visit this simple FaQ for additional information. I made the following changes:
 * Added archive https://web.archive.org/web/20161112212830/https://www.msz.gov.pl/resource/49da65c5-9917-40de-b542-5c89751cacf6%3AJCR to https://www.msz.gov.pl/resource/49da65c5-9917-40de-b542-5c89751cacf6%3AJCR

When you have finished reviewing my changes, you may follow the instructions on the template below to fix any issues with the URLs.

Cheers.— InternetArchiveBot  (Report bug) 06:41, 4 August 2017 (UTC)