User:भूषण/sandbox

ढवळगड-एक किल्ला राकट देशा कणखर देशा महाराष्ट्र देशा अशा देशामध्ये एक असलेला किल्ला म्हणजे ढवळेश्वर अर्थात ढवळगड कत्र्हेपठार म्हणले की आठवतो तो जाज्वल्य इतिहास जाणवते ती कणखरता दिसते ती वीरता भिनतो तो बाणा संचारते तो आत्मविश्वास उसळते ते रक्त आणि अशा या कत्र्हेपठारीमध्ये दिसतो तो पराक्रम.त्याला साथ देणारी पुरंदर व्रजगड मल्हारगड अशा मध्येच आपलं अस्तित्व लपवनारा पण तेजाने चमकणारा एक किल्ला म्हणजे दुर्गप्रेमींसाठी असणारा ढवळगड व पंचक्रोशीमध्ये प्रसिद्ध असणारे देवस्थान म्हणजे ढवळेश्वर*.आंबळे गावामध्ये असणारा ढवळगड आणि ढवळेश्वर हे एकच. इतिहासाच्या पानामध्ये तुरळक दिसणारा हा किल्ला.परंतु तितकाच देखना सुद्धा. इतिहासात डोकाऊन पाहीले तर फारश्या नोंदी या किल्याबाबत मिळत नाही.परंतु किल्ल्याची रचना बघितली असता किल्ला पराक्रमाची साक्ष दिल्याशिवाय राहत नाही.कोणी म्हणतो विस्मृतीत गेलेला किल्ला तर कोणी म्हणतो शेवटच्या घटका मोजत असलेला परंतु इतिहासाच्या पानावर या किल्ला अजूनही जिवंत आहे फक्त आपली नजर त्या पानावर टाकणे गरजेचं आहे.

प्रत्येक गडाला इतिहास रंगतो तो गडाच्या पायथ्याशी असणात्र्या गावामुळे.गडाच्या पायथ्याशी आंबळे गाव असून इतिहासामध्ये सुद्धा गावचा ठळक उल्लेख आढळतो.आंबळे गाव शिवारामध्ये आढळणात्र्या दोन *शिवकालीन वीरगळांमुळे जगताप घराण्यातील वीरांचाही इतिहास दिसून येतो.* तसेच पेशवाईतील पराक्रमी मुत्सद्दी "सरदार खंडेराव दरेकर" यांचा भव्यदिव्य असा वाडा आंबळे गावात आहे.त्यामुळे आंबळे गावतील घराघरात शौर्याची तेजस्वी किरणे पडल्याशिवाय राहत नाही. शेजारीच असणात्र्या वाघापूर गावात पेशवाईतील रणधुरंदर "सरदार बाळोजी कुंजीर" यांचा वाडा आहे. आंबळे शिवारात आढळणात्र्या वीरगळामुळे,आंबळे व वाघापूर गाव व येथील पराक्रमी सरदारांमुळे ढवळगडाचे महत्त्व लक्षात येते.

सदर गडावर पाण्याची दोन टाकी ,गडाबाहेर एक टाके, मेट्याच्या दोन जागा, गणेश मंदिर,दुतोंडी मारूती(दोन्ही बाजूस मारूतीचे रूप) आणि पाण्याचे टाके, देवडी, कमानीचे दगड, तटबंदीमध्ये असलेली खोली, दुसऱ्या मेटावरील चुन्याचा घाणा, तेथील घरांचे अवशेष, गडाची तटबंदी. त्यात उभे असलेले बुरुज, गडावरील विटांची, दगडाची बांधकामे आढळतात. गडाच्या उत्तरबाजूस दरी असून गणपतीचे सुरेख मंदिर आहे.त्यास गणपती दरा असेही म्हणतात.पेशवाईतील घोड्यांची पावले या गणपती मंदिराचे दर्शन घेतल्याशिवाय पुढे जात नसत. तसेच दक्षिणेस वाघदरा आहे व पश्चिमेस मावलाई दरा आहे. या सर्व दरींमध्ये हरीणांचे कळप, विविध रंगाचे ढंगाचे पक्षी तसेच तुरळक कोल्हे दिसतात तसेच नानाविध प्रकारची झाडी जसेकी कडू इंद्रनील(हरणवेल), निवडूंग इतर अनेक प्रकारची वेली झाडी आढळतात. पक्षीप्रेंमीसाठी पक्षीनिरीक्षणासाठी सुंदर खजिना येथे आढळतो.

गडावर कसे जाल. सदर किल्ला पुणे जिल्हामध्ये पुरंदर तालुक्यात आहे.तालुक्याचे ठिकाण सासवड वरून आंबोडी- वनपूरी-उदाचीवाडी-सिंगापूर-वाघपूर चौफूला-राजेवाडी-आंबळे असा मार्ग आहे.रस्ता पक्का असल्याने अडचण येत नाही. तसेच दुसरा मार्ग पूणे वरून हडपसर - उरूळी कांचन- शिंदवणे-शिंदवणे घाट संपताच डावीकडून रस्ताने आंबळे गावात जाता येते. जर दरीमधून गडावर जायचे असेल तर आंबळे गावातील जगतापवस्ती गोविंदपूर दत्त मंदिरापासून चालत वाघदरी मधून जावे.जाताना हरणांचे कळप,पक्षी बघून मन प्रफुल्लित झाल्याशिवाय राहणार नाही.