User:భట్టు రాజులు

భట్టు రాజులు

(పరిచయం):- భట్టు రాజులు గా పిలవబడే ఈ జాతి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోనే కాక అలహాబాద్, లక్నో, పంజాబ్, బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా, ఢిల్లీ, కాశీ, మహారాష్ట్ర, సారనాథ్, తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక,ఉత్తరప్రదేశ్, గుజరాత్, రాజస్థాన్ రాష్ట్రలలో అధికంగా ఉన్నారు. పేర్ల చివర రాజు, వర్మ, సింగ్, భట్ ఉన్న రాజవర్ణ వ్యవస్థ. వీరిని బ్రహ్మ క్షత్రియ, పండిత రాజులు, వేద క్షత్రియ, చంద్రవంశం రాజులు అని కూడ పిలుస్తారు. వీరిది రాజర్షి సంప్రదాయం. విశ్వామిత్రుడు వీరికి మూల పురుషుడు. జనక మహరాజు వీరి ఆదర్శ రాజుగా నిలుస్తాడు.

(ఆవిర్భావం):- పురాణాల ప్రకారం సృష్టి ఆదిలో బ్రహ్మ రుద్రులచే వరుణ యజ్ఞము చేయబడెను. ఆ యజ్ఞంలో బృగు, అంగీర, కవి అను ముగ్గురు తేజశాలురు ఉద్భవించారు. కవి ఉద్భవింపగానే బ్రహ్మను స్తుతి చేయడం ఆరంభించాడు. అప్పుడు అతనికి బ్రహ్మరావ అని నామకరణం చేశాడు. తరువాత కవి వేదరూపియై వేదవాక్కు బ్రహ్మను స్తోత్రం చేయగా బ్రహ్మ కవిని భట్టు అనే పేరుతో అశీర్వదించాడు. ఈ విధంగా కవికి బ్రహ్మ భట్టు అను పేరు వచ్చింది.

(భట్టు పదం - దాని అర్ధం):- భట్టు పదం పరిభాషణ పదం నుండి వచ్చింది. భట్టు పదానికి అనేక అర్ధాలున్నాయి. భట్టు అనగా ఉద్భత్, విద్వాన్, కవి, పండితుడు, క్షత్రియుడు అని నిఘంటువులో పేర్కొనబడినవి. భట్టు అనగా అగ్ని, స్వామి, యోధ, సూర్యుడు అని చెప్పబడినవి. భట్టును గురువు, సాహిత్య నిపుణుడు అని అంటారు. ద్రావిడ భాష (తమిళం) లో భట్టు శబ్దమునకు పురోహితుడు అని అర్ధమున్నది.

(భట్టు రాజుల్లో ముఖ్యాంశాలు):- భట్టు జాతి అతి ప్రాచీనమైన జాతి.కవి ఋషి సంతానము బ్రాహ్మణ వర్ణంలోనే ఒక భాగమై భట్టు పదమును తన పేరులో ధరించెడివారు. క్రీస్తు పూర్వం గుప్తుల కాలంలో 'బ్రహ్మరావ భట్ట' అనే పేరుతో భట్ట జాతి ఆవిర్భవించింది. తరువాత 500 సంవత్సరాల వరకూ భట్ట జాతి - బ్రహ్మ భట్ట, మహారాజ్, భట్ట, భట‌్టా చార్య అను 5 శాఖలుగా విస్తరించింది. తరువాత కాలక్రమేణా భట్ట జాతిలో అనేక మార్పులు కలిగినవి. కొన్ని శాఖలు సన్నగిల్లాయి, మరికొన్ని శాఖలు ఉత్పన్నమయ్యాయి. ప్రస్తుత కాలంలో భట్ట జాతిలో 5 ముఖ్యమైన శాఖలు, ఎన్నో ఉపశాఖలు భారతదేశమంతటా విస్తరించి ఉన్నాయి. భట్ట రాజపుత్రులు అను శాఖవారు రాజస్తాన్ రాష్ట్రంలోను, బ్రహ్మ భట్ట అను శాఖవారు ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తరాంచల్ రాష్టాలలోను, భట్టరాయ అనువారు బీహార్, బెంగాల్, హర్యానా, హిమాచల్ ప్రదేశ్, పంజాబ్ రాష్ట్రాలలోను, బారోట్ అను శాఖవారు గుజరాత్ రాష్ట్రంలోను, భట్టు రాజు అను శాఖవారు ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తమిళనాడు, కర్నాటక రాష్ట్రాలలోను ప్రబలియున్నారు. భట్టు రాజపుత్రులలో 89 ఋషి గోత్రములు చెప్పబడియున్నవి. భట్టు రాజులు వారు ఎన్నో ఇతర జాతులవారికి గురువులుగా వెలసిల్లారు. ఛత్రపతి శివాజి మహారాజుకు గంగా భట్టు గురువుగా వ్యవహరించాడు, విక్రమాదిత్య మహారాజుకు భేతాళ భట్టు ఉపదేశికుడుగా ఉండేవాడు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో భట్టు రాజులు క్షత్రియులకు, వెలమ, రెడ్డి, దొరలకు గురువులుగా ఉండేవారు. భట్ట రాజులు బ్రాహ్మణ ఉపకులాల్లో ఒక కులము. అందువలన వీరికి కూడా బ్రాహ్మణ గోత్రాలు ఉన్నాయి.

(రాజ్య పరిపాలన):- కౌరవ-పాండవ యుద్ధానంతరం ధర్శరాజు రాజ్యపాలన చేసాడు.తదనంతరం మనుమడగు పరిక్షన్మహరాజు రాజ్యపాలన కావించాడు.భారత యుధ్ధానంతరం ఈ దేశంలో అయోధ్య,హస్తిన,మగధ,నేపాళం,కాశ్మీరం అనే అయిదు రాజ్యాలు గుర్తింపు కలిగి ఉన్నయి.

ఇక్ష్వాకుణామయం వంశః సుమిత్రంతో భవిష్యతి యతస్తం ప్రాప్య రాజానం,సంస్థానం ప్రప్స్యతి వెైకలా

బ్రహ్మక్షత్రస్వయో యోనిర్వంశో దేవర్షి సత్కతః క్షేమకం ప్రాప్యరాజానాం సంస్థనం ప్రాప్స్యతేకలౌ.

భారత యుధ్ధానంతరం అయేధ్య,హస్తిన రాజ్యాలు క్రమంగా సుమిత్రుడు,క్షేమకుడు అను వారితో రాజ్యాధికారాన్ని పోగొట్టుకొన్నడు,తదనంతరం బ్రహ్మ క్షత్రియులు భారతదేశ పాలకులైనట్లు తెలియచున్నది. మగధ రాజ్యాన్ని "కలి"పూర్వం36వ సంవత్సరం లగాయితూ క్రీస్తుపూర్వము 3136 సంవత్సరములను ఈక్రింది వంశాలు పరిపాలన కావించాయి.

22 మంది బార్వద్రధ వంశ రాజులు 930సం॥లు

5 గురుప్రజ్యోతి వంశ రాజులు 138సం॥లు

10 మందిశిశు నాగ వంశ రాజులు 360సం॥లు

9మంది నందవంశ శూద్రరాజులు 100సం॥లు

12మంది సూర్య వంశ శూద్రరాజులు 316సం॥లు

10 మంది మౌర్య శూద్రరాజులు 399 సం॥లు

4 కాణ్వ వంశ బ్రాహ్శణరాజులు 85సం॥లు

32 మంది బ్రహ్మక్షత్రియ వంశీయులు 506సం॥లు రాజ్యాపాలన చేసారు.

బ్రహ్మాక్షత్రియులే తొలి ఆంధ్రరాజులు. వీరు ఆంధ్ర దేశంలోనే కాక కాణ్వవంశం రాజులు కాలంలో మగధ సామ్రాజ్యాన్ని వశపరచుకొన్నారు.ఈ బ్రహ్మాక్షత్రియులే భట్టు రాజులు ".వీరి కాలంలోనే ప్రజలందరికీ నైతిక, ఆధ్యాత్మిక ప్రవృత్తి గలవారుగా ప్రభోధము చేసేందుకు అంతకు పూర్వమున్న మతాల 'సారంగభట్ట మతం' స్థాపించెను.

(గృహనామాలు,గోత్రలు):- బ్రాహ్మణ గోత్రాలకు,క్షత్రియ గోత్రాలకు కూడా మూల పురుషులు సప్తఋషులు గాని, వారి వంశస్తులుగాని అయివుందురు. గృహనామాలు ఏర్పడక పూర్వం కేవలం గోత్రాలు మాత్రమే వాడుకలో ఉండేవి. 12, 13 శతాబ్దాల తర్వాత ఆంధ్ర క్షత్రియులకు గోత్రాలు బట్టి గృహనామాలు ఏర్పడ్డాయి. ఉత్తర మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ (శ్రీకాకుళం, రాజమండ్రి, ఏలూరు, కొండపల్లి, గుంటూరు) లో రాజుల గోత్రాలు ఏవనగా - కౌండిన్య, వశిష్ట, ధనుంజయ, కాస్యప. కర్ణాటక రాజులుకు ఆత్రేయ, భరద్వాజ, పశుపతి గోత్రాలున్నాయి. వశిష్ట, కౌండిన్య, కాస్యప గోత్రాలు రాజస్థానీ రాజపుత్రుల్లో కుడా ఉన్నాయి. దీనిని బట్టి ఆంధ్ర క్షత్రియులకు మరియు రాజ పుత్రులకు గోత్ర పురుషులు ఒక్కరేనని, పూర్వమే కొద్దిమంది రాజ్పుట్ కుటుంబాలు దశలవారిగా రాజస్థాన్ నుండి ఆంధ్ర దేశానికి వలస వచ్చాయని, వారే రాజులుగా పిలువబడుచున్నారని ఒక సిద్ధాంతం కూడా ఉంది. సుప్రసిద్ధ చరిత్ర కారుడైన శ్రీ బుద్దరాజు వరహాలరాజు గారు 1970లో తాను రచించిన శ్రీ ఆంధ్ర క్షత్రియ వంశ రత్నాకరములో ధనుంజయ, వశిష్ట, కాస్యప, కౌండిన్య గోత్రములు మాత్రమే పేర్కొన్నారు.

సాధారణంగా వీరిలోని ఏ వ్యక్తి గోత్రము అయిననూ వారి పూర్వీకులు మగవారి వంశానుక్రమం, వంశము, మగ సంతతి, తరము, జన్మము, ఇత్యాదులను ఎఱుక చేస్తూన్న వంశ పరంపరలో ఒక సముదాయ ఉమ్మడి పూర్వీకుని ఆధారముగా తెలియఁజేస్తూ సూచించుతుంది. వీరిలోని ఏ వ్యక్తి అయిననూ ""నాది "'భారద్వాజస"' గోత్రం"" అని చెప్పిన, వంశానుక్రమం, వంశము, ఉత్పత్తి, జన్మము, ఇత్యాదులయిన "'వంశవృక్షం"' పరిశీలిస్తే అతను భరద్వాజుడు అనే ఋషి వారసుడు, వంశ పరంపర సంతతి అని అర్ధం. ఈ గోత్రాలు నేరుగా ప్రజాపతి లేదా తరువాతి బ్రహ్మకు సంబంధము లేదు.

•(కౌండిన్య గోత్రము) కౌండిన్యుడు ఒక గొప్ప వేద పండితుడు. ఇతను వశిష్టుడి వంశంలో జన్మించినవాడు. ఇతని పేరు మీద గోత్రం పుట్టింది. ఋషి ప్రవర:1. శ్రీమద్వసిష్ట మైత్రావరుణ కౌండిన్య త్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత కౌండిన్య గోత్ర రాజప్రవర : ఇక్షాకశిబి ముచుకుంద ఆదిత్య చోళమహారాజ ప్రవరాన్విత వర్నాట రాజేంద్ర చోళమహారాజ వంశ

కౌండిన్య గోత్రములో గృహనామాలు: 1.అలంకారం 2.బడబాగ్ని 3.బుక్కర 4.భల్లం 5.భట్ 6.చల్లగాలి 7.చలువగాలి 8.చక్రవారం 9.చింట,(చింత, చింతా) 10.చెరువు 11.చెరివి 12.దింటకుర్తి 13.దిగ్ల 14.ఈదర 15.గౌర్రాజు 16.కప్ప 17.మోడెంపూడి 18.నండూరి 19.నడింపల్లి 20.నిడదవోలు 21.నీలకఠం 22.ఊడుముడి 23.ప్రతికంఠం 24ప్రతిగడుపు 25.రణభట్టు 26.సందేషి 27.సందేసం 28.సూరవరపు (సూరివ) 29.షణ్ముఖి 30.తాతంపూడి 31.తిరుమూరి 32.తుమ్మలపల్లి 33.వర్నకవి 34.విలాసకవి 35.వేదరాజు 36.వేముల 37.కలిదిండి 38.కమలాకరం 39.కిరెంపూడి 40.కొండురు,కోండ 41.కొండాలా 42.కోళ్ళపు 43.కోలకలూరి 44.గుండాభట్టు 45.గుంధభట్టు46.లోలభట్టు46.ముదునురి,47భూపతిరాజు,47,వేగిరాజు.

•(కాస్యపస గోత్రము) ఋషులలో కాస్యప ఒక ఋషి. ఇతనికి భార్య అదితి. విష్ణు పురాణం ప్రకారం ప్రజాపతి దక్షుడు తన పదముగ్గురు కూతుర్లను కాస్యపునికి ఇచ్చి వివాహం చేశాడు. ఇతని కుమారులు సూర్య వంశాన్ని స్థాపించారు. కాస్యప వంశంలో పుట్టిన ఇక్ష్వాకుడి తర్వాత సూర్య వంశం ఇక్ష్వాకు వంశంగా కూడా పిలుబడింది. కాస్యప గోత్రమునకు 2 ఋషి ప్రవరలున్నవి. అవి ఏమనగా: 1.శ్రీ మత్ కాశ్యపా వత్సార నైధృవం భరైభం శండిల శాండిల్య సప్తార్షేయ ప్రవరాన్విత కాస్యపగోత్ర: 2.శ్రీమత్కాస్యపావత్సార నైధృవత్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత కాస్యపగోత్ర: రాజప్రవర: కుశపుండరీక కరికాళచోర మహారాజ ప్రవరాన్విత కాకతీయ ప్రోలరాజ వంశం

కాస్యప గోత్రీకుల గృహనామాలు: 1.అరవ 2.అబ్బరాజు 3.అంబటి 4.అక్కిరాజు 5.అనంతరాజు 6.అన్నవరం 7.అల్లూరు, అల్లూరి 8.బసవరాజు 9.బాహటం 10.బాలరాజు 11.కూరపాటి 12.చక్రధర 13.దశరథ 14.దిగ్ల 15.దీవెన 16.దూపటి 17.లేఖరాజు 18.కళహస్తి 19.కదురు 20.మహశివభట్టు 21.మాచిభట్టు 22.మీసరగండ 23.ముంగర 24.మేడిగరాజు 25.మోరంఫూడి 26.నందిరాజు 27.నాగరాజు 28.నిడదవోలు 29.నిడుమోలి 30.ప్రబందాకం 31.పెద్దిరాజు 32.రంగినేని 33.రామాయణ 34.రాళ్ళబండి 35.రాఘవ 36.రాంపల్లి 37.రాఘవరాజు 38.రెడ్డిచర్ల 39.సందేశం 40.సంగరాజు 41.సింగరాజు/సింగభట్టు 42.సూరభట్టు 43.సూర్యభట్టు 44.వారకవి 45.వరికుంట 46.వడ్డేమాను 47.విద్యాధరణి 48.విజయభట్టు 49.వివేకం 50.విశ్వనాధం 51.వెర్రిజుక్క 52.గొట్టిముక్కల 53.కొప్పెర్ల 54.గోకరాజు 55.అయినంపూడి 56. సయ్యపరాజు 57.జంపన 52.గోపాలం

•(ఆత్రేయసగోత్రము) 1.అంబటి 2.అక్కిరాజు 3.అలంకారం 4.అమృతలూరు 5.అగిలి 6.అంపజాలం 7.అర్తుమరాజు 8.ఆళ్ళగడ్డ 9.అయ్యపరాజు 10.అత్యుతని 11.ఆకేటి 12.ఆర్లగడ్డ 13.బిరుదురాజు 14.చంద్రరాజు 15.దేవరాజు 16.మలయమృతం 17.మండపల్లి 18.ముడిమలుపు 19.మోహనపు 20.సరికొండ 21.సమ్మెత 22.సకినాల 23.సగినాల 24.సామలూరు 25.సామనూరు 26.సిరివెళ్ళ 27.వ్యాసభట్టు 28.విద్యాధరణి 29.వీణ 30.వేగీషన 30.గంధం 31.కంపరాజు 33.గణితం 34.పూసపాటి 35.మనువోలు 36.పాయసం 37.ఈశ్వరరాజు 38.బులిరాజు 39.శకునాల,

•(వశిష్ట గోత్రము) వశిష్ట గోత్రమునకు 2 ఋషి ప్రవరలున్నవి. అవి ఏమనగా: 1.శ్రీ మద్వశిష్ట ఏకార్షేయ ప్రవరాన్విత వశిష్ట గోత్ర: 2.శ్రీమధ్వశిష్టేంద్ర ప్రవదా భరద్వసు త్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత వశిష్ట గోత్ర: రాజప్రవర : రఘులవ గుహిల మహారాజ ప్రవరాన్విత పరిచ్చేది శ్రీ దేవవర్మ మహారాజ వంశ

వశిష్ట గోత్రములో గృహనామాలు: 1.బల్ల(భళ్ళం) 2.బండ్ల 3.బాలగోపాలం 4.బ్రహ్మండభేరి 5.చుక్కన 6.ధేనువుకొండ 7.మకరాజు 8.ముప్పల 9.నక్క 10.నన్నపురాజు 11.పూసపాటీ 12.రవ్వ 13.రావూరు 14.సరస్వతుల 15.సన్నపరాజు 16.సురకవి 17.వేమరాజు 18.ఎర్రభట్టు 19.యర్రంరాజు 20.యల్లంరాజు 21. ధేనువకొండ 22. నంద్యాల 23. నడింపల్లి 24. పిన్నమరాజు 25. పూసపాటి 26. పేరిచర్ల 27.పొత్తూరి 28.బుద్దరాజు 29. బెజవాడ 30. భేతాళ 31.ముదునూరి 32.మంతెన 33. నంద్యాల 34.రావిపాటి 35.రాఘవ 36.వలివర్తి 37.కాకర్లపూడి 38.గాదిరాజు 39.తిరుమలరాజు 40 చిరంజీవి

•(భరద్వాజ గోత్రము) 1.అర్యభట్టు 2.అనంతరాజు 3.అడ్లురి 4.అరుషభట్టు 5.అవధానం 6.అట్లూరి 7.అనతరాజు 8.ఆస్థానదిట్ట 9.ఆర్షభట్టు 10.బడబాగ్ని 11.బసవరాజు 12.బండ్ల 13.బిత్రగుంట 14.బాలాగోపాలం 15.భీమరాజు 16.బుడంగుంట 17.బ్రహ్మండభేరి 18.భళ్ళం 19.భట్టు 20.భారతం 21.చక్రాల 22.చల్లగాలి 23.చాటపర్తి 24చిరంజీవి 25.చిటిమనేని 26.చిట్రాజు 27.చుక్కన 28.చెన్నమధావుని 29.దింటకుర్తి 30.దీవెల 31.దేవరాజు 32.ఈలపాటి 33.లోలభట్టు 34.కల్వకోలన్ 35.కట్ట. 36.మండపాటి 37.మహశివభట్టు 38.మకరాజు 39.మీసరగండ 40.ముంగర 41.ముత్యాల 42.మెగపాటి 43.నవరసాల 44.నండూరి 45.నన్నయ్యభట్టు 46.నాగరాజు 47.నిడదమోలు 48.నిడమూరి 49.నిడిమోరు 50.నున్న 51.ఊడుముడి 52.పండ్రాజు 53.పడాలి 54.పగిడికొండల 55.ప్రబందాకం 56.పలగిరి 57.పైడికొండలు 58.పొత్తూరు 59.పోలిక 60.రత్నకరం (రత్నకారం) 61.రవ్వ 62.రంగినేని 63.రామాయణం 64.రాక్షస 65.రామచంద్రుని 66.రాయభట్టు 67.సరస్వతి 68.సిద్దాపురం 69సూరవరపు (సూరివ) 70.తనడాల 71.తళ్ళభట్టు 72.తమ్మెద 73.ఉపేంద్రం 74.ఉప్పలపు 75.ఉదయభాను 76.వర్నకవి 77.వడాలి 78.వడ్లూరి 79.వనుకూరి 80.విరూపాక్షం 81.వినుకొండ 82.దేనువుకొండ. 83.కంఠస్పూర్తి 84.గాదిరాజు

•(శ్రీవత్స గోత్రము) 1.ఆత్మకూరు 2.ఆర్య 3.చెన్నప్రగడ 4.చేమకూరి 5.దేవులపల్లి 6.మహళి 7.మాలరాజు 8.మాచిరాజు 9.మీసరగండ 10.మున్నంగి 11.నక్క 12.నన్నపురాజు 13.ఊటుకూరు 14.పూసపాటి 15.రాచవేల్పుల 16.సాత 17.తోకచిచ్చు 18.ఉండి 19.వెళ్ళాల 20.ఏనుగుధాటి 21.గజరాజు 22.కారంపూడి

•(భార్గవ గోత్రము) 1.బడిగికొండల 2.చక్రతనం 3.చల్లగాలి 4.మీపరగండ 5.మీసరగండ 6.పగిడికొండలు 7.పైడికొండలు 8.సిద్ధాపురం

•(కౌశిక గోత్రము) 1.భవటూరు 2.చవుటూరు 3.చిండపాటి 4.దశరధ 5.దాట్ల 6.నండూరి 7.పెనగలూరి 8.నన్నపురాజు

•(హరితస గోత్రము) 1.అవదానం 2.దశరధ 3.కాంచనపల్లి

•(ఉమ మహేశ్వరస గోత్రము) 1.చాటపర్తి 2.పట్టాభి 3.ఉమ్మడిదేవు 4.ఉదయ భాను

•(గౌతమి మహర్షి గోత్రము) 1.భూషణం 2.మాణిక్యం 3.పశుమర్తి 4.వెళ్ళసిరి 5.ముక్తేశ్వరం 6.తంగెళ్ళ 7.ఉండి 8.వెంగళరాజు

•(పరాశర గోత్రము) 1.భాస్కరుని 2.ప్రతిగడప 3.యాదరాజు

•(మౌడ్గల్య గోత్రము) 1.ఎనపకుతిక 2.ఏలూరు

(అత్రి గోత్రము)

1.అతివరం. •(పౌడుఋషి గోత్రము) 1.బుక్కరాజు

•(అంగీరస గోత్రము) 1.బొల్లేపల్లి

•(శివఋషి గోత్రము) 1.పెంటపాటి (పంటపాటి)

•(మృత్యంజయ గోత్రము) 1.పోరంకి

•(శతమర్షన, శతమహర్షి గోత్రము) 1.తమకి 2.తునికి 3.తముకి

•(వాల్మీకి గోత్రము) 1.చిట్మన్ని 2.గణపతి

•(విశ్వామిత్ర గోత్రము) 1.షణ్మఖి

•(చండీశ్వరీ గోత్రము) 1.కట్ట 2.కొంట(కొంతం) 3.శివంగి

•(సందిల్యస, సందీపని గోత్రము) 1.ప్రతికంఠం

•(శౌక్యనస గోత్రము) 1.చక్రాల

•(యఙ్ఞవాల్క గోత్రము) 1.ధేనువుకొండ. 2.ఓంకారం

(ఇతర కులాల్లో గృహనామాలు):- భట్టు రాజులు గృహనామాలు 340. ఒక కులంలో ఉన్న గృహ నామం వేరొక కులంలో కూడా ఉండవచ్చును. ఈ కారణంగా భట్టు రాజులు ఇంటిపేర్లలో కొన్ని ఇతర కులాల్లో కూడా ఉన్నాయి. బ్రాహ్మణ కులంలో అవి ఏమనగా - బుద్దరాజు, గణపతిరాజు, నడింపల్లి, సరిపల్లి, వడ్లమూడి, గాదిరాజు,నంబూరి,మాచిరాజు, చింతా, గాదిరాజు. కమ్మ కులంలలో కొత్తపల్లి, కోసూరు, చింతా గోకరాజు,నాగరాజు, బెల్లంకొండ, బెజవాడ, నడింపల్లి, నంబూరి, నున్న, పొత్తూరి, వడ్లమూడి. ఉయ్యూరి. రెడ్డి కులంలో గణపతి, రెడిచర్ల, పొరంకి.

(మహా పురుషులు):- •భేతాళ భట్టు: ఇతడు క్రీస్తు పూర్వం 57వ సంవత్సరంలో విక్రమార్క మహారాజు యొక్క ఆస్థాన కవులలో ఒకడు. 'పచ్చీస' అను గ్రంథాన్ని వ్రాశాడు.

•ఆర్యభట్టు : క్రీస్తు శకం 670 సంవత్సరంలో విశ్వ విఖ్యాత ఖగోళ శాస్త్ర వేత్త, జ్యోతిష్య, గణిత శాస్త్ర నిపుణుడు. ( సున్న 0 ను కనుగొన్నారు)

•నాగ భట్టు : ఆయుర్వేద నిపుణుడు, అష్టాంగ హృదయ గ్రంథ కర్త.

•బతుకమ్మ పూర్వం చోళ దేశన్ని పాలించిన భట్టు ధర్మాంగదుడు, భార్య సత్యవతి పుణ్యదంపతుల గర్భాన బతుకమ్మ జన్మించింది. తెలంగాణ రాష్ట్ర లో ప్రసిద్ధి.

•తాంతియా తోపే : భారతీయ మెదటి స్వతంత్ర సమర యోధుడు.

•రాజ బీర్బల్ :అక్బర్ చక్రవర్తి ఆస్ధానకవి, రాజ మంత్రి.

•తాన్ సేన్ భట్టు: ఈయన గాంధర్వ విద్యలో సర్వశ్రేష్ఠ గాయకుడు. అక్బర్ చక్రవర్తి దర్బారులో నవరత్న విద్యంసుల్లో ప్రముఖుడు.

•మయూరభట్టు: ఈతడు హర్షవర్దన మహరాజు ఆస్ధానకవి, సంసృత భాషా పండితుడు.

•మహాకవి కాళిదాసు: భోజ మహారాజు ఆస్థాన కవి

•ఆదికవి నన్నయ భట్టు భట్టారకుడు : 11 వ శతాబ్దపు ఆంధ్ర మహాభారత గ్రంథ కర్త, ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి రచయిత.

•నారాయణభట్టు తొలితరం తెలుగు కవిగా ప్రసిద్ధుడైన నన్నయకు ఆంధ్ర మహాభారత రచనలో సహాయపడినాడు.

•షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజు ప్రసిద్ధ రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, నాటక ప్రయోక్త.

•తుమ్మెద సుబ్బరాజు: ప్రసిద్ధ రంగస్థల నటుడు.

•కాసుల పురుషోత్తమ కవి: శ్రీకాకుళం గ్రామములోని శ్రీ రాజ్యలక్ష్మీ సమేత శ్రీ శ్రీకాకుళేశ్వరస్వామివారిని కీర్తించుచూ రచించిన ఆంధ్రనాయకశతకం లోని 108 పద్యాలను, ఆ ఆలయప్రాంగణంలో రాతి శాసనాల రూపంలో భద్రపరచారు.

•బిరుదురాజు రామరాజు జానపద సాహిత్యంపై కృషి చేసిన ప్రముఖ రచయిత.

•బాణభట్టు: గొప్ప సంస్కృత కవి

•రాఘవేంద్రస్వామి: హిందూ మత ద్వైత సిద్ధాంతానికి సంబంధించిన ఒక ప్రముఖమైన గురువు. 16వ శతాబ్దంలో జీవించారు.

•వాగభట్టు క్రీ.శ 800 శతాబ్దిలో సింధూ దేశ నివసి. "అష్టాంగ హృదయ" అను గొప్ప ఆయుర్వేద మహ గ్రంధాన్ని రచించిన అపర ధన్వంతరి.

•లతా మంగేష్కర్ భారతీయ మహిళా గాయకురాలు

•భగవాన్ శ్రీ సత్య సాయి బాబా ( రత్నాకరం సత్యనారాయణరాజు) : ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఆధ్యాత్మిక గురువు.

(తెలుగు రాష్ట్రంలో కవులు)

1.శ్రీ పచ్చకప్పురపు తిరువేంగళరాజు

2.శ్రీ రామరాజ భూషణుడు (భట్టుమూర్తి)

3.శ్రీ రత్నాకరం గోపాలరాజు

4.శ్రీ రాయభట్టు వీరరాఘవ కవి

5.శ్రీ రత్నాకరం అప్పన్న కవి

6.శ్రీ కాసుల పురుషోత్తమ కవి

7.శ్రీ అంబటి లక్ష్మినరసింహ రాజు

8.శ్రీ రత్నాకరం సుబ్బారాజు

9.శ్రీ రాళ్లబండి పట్టాభిరామ రాజు

10.శ్రీ మాచిభట్టు కేశవరాజు

11.శ్రీ బిరుదురాజు శేషాద్రి రాజు

12.శ్రీ వరకవి శ్యామరాజు-రామరాజు (జంటకవులు)

13.శ్రీ నరహరిభట్టు

14.శ్రీ హరినాధ భట్టు

15.శ్రీ దేవళ్రాజు భట్టు

16.శ్రీ ప్రత్తిగొడుపు రాఘవ రాజు

17.శ్రీ ఓంకారం గరవరాజు

18.శ్రీ బిరుదురాజు పాపరాజు

19.శ్రీ కొడవలూరి రామచంద్ర రాజు

20.శ్రీ ఉండి అప్పలరాజు

21.శ్రీమతి మాచిరాజు రాజేశ్వరమ్మ

22.శ్రీ బిరుదురాజు శేషాద్రి రాజు

23.శ్రీ ఆచార్య బిరుదురాజు రామరాజు

24.శ్రీ మాకరాజు కవి

25.భారతదేశ కవి శ్రీ భల్లం జానికి రామరాజు

26.శ్రీ రాళ్లబండి పట్టాభిరామరాట్కవి

27.శ్రీ రాళ్లబండి నరసింహముర్తి రాజు కవి

28.శ్రీ రాళ్లబండి కవిరాజులు

29.శ్రీ రాళ్లబండి సుబ్బరాజు కవి

30.మహకవి శ్రీ పోట్లదూర్తి పెద్దరామరాజు

31.కవి సుధానిధి శ్రీ భల్లం తిరుపతి రాజు

32.శ్రీ జనపనీని సూర్యనారాయణ రాజు కవి

33.శ్రీ గోళ్ల బుచ్చిరాజావధూత

34.మహకవి శ్రీ దుర్గానంద్

35.చెన్నమాధవుని వెంకట రామరాజు

36.జనపనీని వెంకటరాజు

37. పండిత శ్రీ చిరంజీవి వెంకట సూర్యనారాయణ రాజు

38.పండిత శ్రీ లోలభట్టు సూర్యనారాయణ రాజు

39.మధురకవి శ్రీ రసరాజు

40.శ్రీ దేవరాజు మహరాజు

41.శ్రీ కంఠస్ఫూర్తి

42.శ్రీ ఉప్పల సుబ్బారాజు

43.డా"కాంచనపల్లి గోవర్ధన రాజు

44. శ్రీ రాళ్లబండి కవిత ప్రసాద్...

(విద్యావేత్తలు):- రాజారమా భట్:భారతీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. మోతిరామ్ భట్టు: నేపాలీ సంస్కృతం, ఖాస్ భాషా కవి. పి గురురాజా భట్:భారతీయ పురాతత్వవేత్త. సురేష్ భట్:మరాఠీ భారతీయ గజల్ రచయిత. యు.నారాయణ భట్:భారతీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. యు. ఆర్ భట్:ఆర్ధికవేత్త. వసంతి ఎన్ భట్-నాయక్:భారతీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. వినయ్ భట్, ఇండియన్ అమెరికన్ చెస్ ఆటగాడు.

(ఆచార వ్యవహారాలు):- బ్రాహ్మణుల వలే రాజులు కూడా ద్విజులు. - అనగా ఉపనయనము (ఒడుగు) సమయంలో జంద్యము (యజ్ఙోపవీతం) ధరించే ఆచారం ఉంది. బారసాల, కేశఖండనం, ఉపనయనం, కన్యాదానం, కాశీ యాత్ర వగైరా ఉన్నాయి. వర్ణాశ్రమ ధర్మం ప్రకారము బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులు మాత్రమే ఇవి పాటిస్తారు. ఇతర కులాల్లో మాత్రం ఇవి లేవు.

(సేవా సంస్థలు):- 1.బ్రహ్మ భట్ట పంచాయత్ (ఢిల్లీ) 2.బ్రహ్మ భట్ట నవ యువక్ మండలి (ఢిల్లీ) 3.భట్ట సేవా సంఘం (లక్నో) 4.బ్రహ్మ భట్ట యువజన సంఘం (ఉత్తర ప్రదేశ్) 5.బ్రహ్మ భట్ట సంఘం (ఉత్తర ప్రదేశ్) 6.బ్రహ్మ భట్ట నవ యువక్ సంఘం (ప్రయాగ) 7.బ్రహ్మ భట్ట సభ(మధుర) 8.శ్రీ బ్రహ్మ భట్ట సభ(ఝాన్సీ) 9.శ్రీ బ్రహ్మ భట్ట బ్రహ్మ వికాస్ పరిషత్(ఉరయా) 10.శ్రీ బ్రహ్మ భట్ట సమాజ్ సేవా పరిషత్ (రాయబరేలి) 11.గుజరాత్ బ్రహ్మ భట్ట సభ(అహ్మదాబాద్) 12. బ్రహ్మ భట్ట మండలి, భగినీ సమాజ్(అహ్మదాబాద్) 13.బ్రహ్మ భట్ట విద్యుత్తేజక్ మండల్(బరోడా) 14.బ్రహ్మ భట్ట సమాజ్(గాంధీనగర్) 15. బ్రహ్మ భట్ట మండల్(ఆనంద్) 16. బ్రహ్మ భట్ట సమాజ్ (కలకత్తా) 17.బీహర్ ప్రాంతియ బ్రహ్మ భట్ట సభ(ముజఫర్ పూర్) 18.బ్రహ్మ భట్ట నవ యువక్ సంఘం (సారన్) 19.భట్ట రాజ సంఘం (చెన్నై) 20.రాజక్కల్ సంఘం (చెన్నై) 21.రాజుల సంఘం (బెంగళూరు) 22. భట్టరాజ పుత్ర సూర్యదయ సభ (భట్లమకుటూరు) 23.విద్యత్ కుల దీపికా భట్టు సంఘం (పూలపల్లి, తూర్పుగోదావరి జిల్లా) 24.భట్టురాజు మహజన సభ (విజయవాడ) 25.నిజాం రాష్ట్ర ఆంధ్రదేశ భట్ట రాజులు సంఘం (హైదరాబాద్) 26.భట్ట రాజు సంఘం (హైదరాబాద్) 27.భట్టు రాజుల సంఘం 28.రాజుల సంఘం విజయవాడ 29. తెలంగాణ భట్రాజు సంఘం (హైదరాబాద్)

(ప్రస్తుత స్థితి):- నేడు భట్టురాజులు గోదావరి జిల్లాలలో, గుంటూరు, కృష్ణా, నెల్లూరు, కడప ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. వీరి పేర్ల చివర ఎక్కువగా రాజు లేక వర్మ అని ఉంటుంది. ఆంధ్ర భట్టురాజులు గృహనామాలు,, గోత్రాల పేర్లు బట్టి వీరిని గుర్తుబట్టవచ్చును. భారతీయ కుల వర్గీకరణ వ్యవస్థ ప్రకారం నేడు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో (ఒబిసి) విభాగానికి చెందుతారు. మీగత రాష్ట్రాల్లో ఒసి విభాగానికి చెందుతారు. ప్రస్తుతం భట్టురాజులు జనాభా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ లో కేవలం 3% మాత్రమే ఊన్నారు. ఒకప్పుడు పండితులుగా, రాజ్యాలేలిన వీరు ప్రస్తుతం ప్రధానంగా ఉపాధ్యాయులు, వ్యవసాయం, వ్యాపారరంగం, పారిశ్రామిక రంగం, సినిమా రంగంలో ఉన్నారు. భట్టురాజుల కొద్ది మంది మాత్రమే ధనవంతులుగా ఉన్నా చాలా వరకూ దారిద్ర్య రేఖకు దిగువగా ఉన్నారు. వీరికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగ అవకాశాలు చాలా తక్కువ. అందుచేత రిజర్వేషన్ సిష్టమ్ కేవలం కులాన్ని బట్టి కాకుండా ఆర్థిక స్థితిని బట్టి ఉంటే న్యాయమని సామాజిక విశ్లేషకుల భావన.

(ఇతర విషయాలు):- శబరిమలైలో అయ్యప్ప దేవాలయంలో ఇప్పటికీ పూజారులుగా ఆనువంశీకులుగా భట్టురాజులే అర్చకులుగా కొనసాగుతున్నారు. ఆరో శతాబ్దపు ఆర్యభట్టు నాటి నుండి భట్ట రాజులు విద్యావికాసం, ఔన్నత్యం చరిత్రపుటలలో నిక్షిప్తమై ఉందనేది వాస్తవం. శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని అష్టదిగ్గజాలలో ఒకరైన రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి) మొదలు వనపర్తి, గద్వాల్‌వంటి సంస్థానాల వరకు ఆయా రాజుల కొలువుల్లో ఆస్థాన పండితులుగా వెలుగొందారు భట్టరాజులు. పండిత అర్థం ధ్వనించే `భట్‌' రాజులు వీరు. కనుకనే తాము బ్రాహ్మణుల కన్నా అధికులమని ప్రకటించుకోవటంతోపాటు, మద్యం, మాంసానికి దూరంగా ఉంటూ నియమనిష్టలతో జీవితం గడిపిన వారూ వీరిలో ఉన్నారు. కొన్ని దశాబ్దాల క్రిందట `భట్టు బ్రాహ్మణ సంఘం' అని ఒక సంఘాన్ని కూడా స్థాపించి బ్రాహ్మణులకు గట్టి పోటీ ఇచ్చే ప్రయత్నం చేశారు. కనుకనే అప్పట్లో వారి పేర్ల చివర `భట్టు'అనే పదాన్ని చేర్చుకున్నారు.పురాణాలనే కాకుండా, చారిత్రక గ్రంథాలనూ ఆపోసన పట్టడంతో విద్యాపరంగా వీరు ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.

(అక్షరాస్యత):- వీరు సరస్వతీపుత్రులుగా కొనియాడబడ్డారు. తమలో 95 శాతం మంది అక్షరాస్యులు ఉన్నారని వీరు గర్వంగా చెప్పుకొంటారు. ఎక్కువమంది ఉపాధ్యాయులుగా దర్శనమిస్తుంటారు. కొద్దోగొప్పో ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకున్నవారు ప్రైవేటు పాఠశాలలను నెలకొల్పి తాము బతకటమే కాకుండా మరికొంతమందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నారు. బెంగళూరు లో సాఫ్ట్ వేర్, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల 80 శాతం భట్టు రాజులవే భట్టు రాజులు పండితులుగా ఆయా గ్రామాలలో విద్యార్థులకు పాఠాలు చెప్పి కుటుంబాన్ని పోషించుకునే వారు.అప్పట్లో వీరికి అగ్రహారాలు, జాగీరులు ఇచ్చి గౌరవించినవారూ ఉన్నారు. ఇప్పటికీ గుంటూరు, నల్లగొండ జిల్లాలో భట్టువారిపల్లి, భట్టుగూడెం వంటి పేర్లు వినిపిస్తాయి. విద్యపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టిన కారణంగా వీరిలో అక్షరాస్యత శాతం బాగా పుంజుకుంది.