User:AngelaTaleska/sandbox

Душевните растројства опфаќаат широк круг на заболувања, вклучувајќи ги органските, симптоматските, невротските, растројствата во расположението (афективни растројства), шизофрениите, шизотипните и налудничавите растројства, душевната заостанатост и другите душевни растројства.Светските искуства покажуваат дека кај повеќе од една половина од вкупно дијагностицираните лица, овие растројства добиваат хроничен тек, т.е. периодите на подобрување се заменуваат со периоди на влошување и повторна појава на знаците на растројството. Поради природата на болеста, но далеку повеќе како резултат на општествениот став и предрасуди, во кои доминира неприфатеност, маргинализација и отфрлање, голем број лица со душевни растројства остануваат долготрајно, па дури и доживотно хоспитализирани, при што се создава таканаречен хоспитализам.Поради наведените состојби, во изминатиот период, третманот на овој сериозен социомедицински проблем беше скоро целосно препуштен на медицинските, т.е. психијатриските институции и се одвиваше на товар на здравството и здравственото осигурување, давајќи скромни резултати. Имено, долготрајниот болнички третман во психијатриските установи, во изминатиот период, од една страна беше поврзан со значителни финансиски средства кои претежно беа на товар на здравственото осигурување, а од друга страна придонесуваше долготрајно болнички третираните лица да бидат дополнително стигматизирани, маргинализирани и социјално исклучени. Ваквата хоспитализација предизвикуваше и дополнително влошување на здравствената состојба.Ваквиот пристап се покажа како недоволно ефикасен, економски неоправдан и не успеа да обезбеди похуман пристап и третман на лицата со душевни растројства во нивната социјална средина.Заради тоа, а посебно ценејќи го фактот дека и во Република Македонија се неопходни реформи во областа на менталното здравје, во донесената Национална стратегија за унапредување на менталното здравје во Република Македонија за 2005-2012 година се зацртани основните определби и цели на здравството во однос на менталното здравје: За целосно, адекватно, навремено, ефикасно и економично решавање на овие проблеми неопходно е вклучување на целата општествена заедница, пред се преку соодветните институции и установи во рамките на ресорните министерства, а во тесна соработка и координација со сите останати заинтересирани субјекти. Во моментот во Република Македонија, лицата со душевни растројства во најголем број се третирани во Универзитетската клиника за психијатрија и трите специјални психијатриски болници во Скопје, Демир Хисар и Негорци, според регионалниот пристап. Вкупниот број на болнички постели во трите психијатриски болници е 1.125 од кои во 2/3 од вкупниот капацитет на постели се сместени хроничните болни, а во 1/3 од постелите акутните болни. Покрај тоа, 530 лица со душевни растројства се лекуваат во 8-те Центри за ментално здравје кои се прикрепени на Психијатриските болници и на Здравствените установи во Републиката. За тековната 2012 година се предвидува отварање на два нови Центри за ментално здравје: Во Универзитетската клиника за психијатрија и во трите специјални психијатриски болници во Република Македонија -Психијатриска болница Скопје, Психијатриска болница Демир Хисар и Психијатриска болница Негорци болнички се лекуваат повеќе од 2000 лица со душевни растројства, од кои: Од болнички лекуваните пациенти: Лекуваните пациенти/корисници во дневните болници (Центрите за ментално здравје) во најголем дел се лица со хроничен тек на душевното растројства и се на долготраен третман. Целта на програмата е зголемување на бројот на пациенти кои се лекуваат во Центрите за ментално здравје односно деинституционализација на душевно болните. Во психијатриските болници се лекуваат и 130 лица со изречена судска мерка. За овие пациенти болниците не се во можност да обезбедат средства и согласно Законот за извршување на санкции, трошоците за здравствената заштита на овие лица ги покрива Министерството за здравство преку соодветна програма. Долгогодишниот престој во психијатриските болници се должи пред се на неподготвеноста на семејствата и социјалната средина за нивно прифаќање во домашни услови, подржани од високиот степен на општествена стигматизација и маргинализација на овие лица во заедницата, како и на развиениот хоспитализам кај лицата со душевни растројства кои се долготрајно болнички лекувани (несигурност и страв од напуштање на болницата). Сето ова е надополнето и со отсуство на соодветни служби за прифаќање и третман на овие лица во местото на живеење. Напуштени и ретко посетувани од своите семејства, тие се адаптираат на болнички услови во кои грижата за нивното здравје, нега и престој е целосно препуштена на медицинскиот персонал во здравствените институции. Иако дел од овие лица оствариле право на лична пензија или социјална помош, истата самите минимално ја користат, поради фактот дека средствата најчесто ги користат членови на нивните семејства, кои малку се грижат за нив. Од наведеното видлива е комплексноста на проблемот, според кое може да се заклучи дека долготрајниот болнички престој е во голема мерка условен од социјалниот момент, а не од потребата за исклучиво медицински третман
 * Промоција, превенција, одржување и унапредување на менталното здравје на населението во Република Македонија.
 * Задоволување на потребите на населението, земајќи ја предвид неговата разновидност, а притоа обезбедувајќи рамноправен пристап до здравствена заштита и почитување на човековите права.
 * Воспоставување на систем за ментално здравје во заедницата.
 * Обезбедување на соодветен начин на финансирање на системот за менталното здравје во заедницата. Следејќи ги и препораките на СЗО, во Република Македонија се премина кон зајакнување на достапноста на овие услуги преку развивање на различни форми на вонболнички третман во локалната заедница, содржани во т.н. Центри за ментално здравје во заедницата, со целосен сеопфатен дневноболнички третман на пациентите.
 * ЦМЗ во град Кичево кој ќе биде лоциран во простории на ЈЗУ ОБ Кичево а ќе функционира како работна единица на ЈЗУ Психијатриска болница Демир Хисар и
 * ЦМЗ во Скопје – Север кој ќе биде лоциран во простории на ЈЗУ Здравствен дом Скопје – Скопје, Поликлиника Чаир а ќе функционираа како работна единица на ЈЗУ Психијатриска болница „Скопје“ Скопје.
 * 750 пациенти се долготрајно хоспитализирани – повеќе од 180 дена
 * 800 пациенти се со просечна хоспитализација од 182 дена
 * 300 пациенти се со краткотрајно лекување од 60 дена
 * 600 се лекуваат во центри за ментално здравје (дневни болници)
 * 130 лица се со судска одлука за изречена мерка задолжително лекување и чување во психијатриска болница
 * 730 се хронични душевни болни