User:Aran adib

مژووی عەشیره تی میراوده لی عھشیرهتی میراودهلی بەناوی باپیرەگەورەیان (( میراودەل -- میر عبدال -- میر ئەودال -- میر ئەبدال ))ناویان دەركردووه كە بە تپەڕ بوونی كات كورتكراوهتەوه و داتاشراوه بۆ ناوی (میراودەل) ی ، كە لە دوو بەش پێکدێت ؛ یەكەمیان <میر> ئەوه لە كۆندا بەمانای فەرمانڕەواو سەرداری ناوچە بەكار ھاتووه لەناو كورد دا ، دووەمیان (ئاودەل ) كە داتاشراوی ناوی كەسەكەیە ، (میر ئاودەلیش كوری میر بوداخ كوری فەق ئەحمەدی   دارهشمانەیە ) ، وه بە پێی ئەو شەجەرەی كە بەڕز( جەمال بابان ) دایناوه بۆ كور و نەوەكانی ( فەقێ ئەحمەدی دارهشمانە ) ، ئاماژه بەوه دەكات كە ( فەقێ ئەحمەد ) چوار كوری ھەبوو ئەوانیش                                            ٠

١-میر سلێمان < بابە سلێمان > كە دەكاتە باپیرەی بابانیەكان. ٠                                                                                                    ٠

.٢- میر بوداخ كەدەكاتە باپیرەی ( میراودەلی ، گەردی ، شەمزینانیەكان) كە سێ كوری ھەبوو ( میر ئاودەل < باپیرەی میراودەلیەكانە > ، میر شەمزالدین < باپیرەی شەمزینانیەكان > ، میر زین الدین < باپیرەی گەردیەكان > )

( ٠٣میر سیف الدین كە شەش عەشیرەتی ل بە پاش كەوتووه ئەوانیش ( فەیضو بەگی ، بوداقی ، ئەیوبی

٤ -میرعزالدین

. وه لەگەڵ ئەوەش دا میراودەلیەكان ، بە (پشدەریەكان) ناسراون و ناویان دهكردووه  مژووی عەشیرهتی میراودەلی  دكتۆر كەیوان ئازاد ئەنوەر ئاماژەی پێكردوه كە لە نیوەی یەكەمی سەدەی حەڤدەیەم بوو كە لە كتێـبی ( عەشیرەتی میراودەلی ) باسكراوه. عەشیرەتی میراودەلی لەڕووی دابەش بوون و فراوان بوونی لەئێستادا بەسەر دوازده (دوانزه ) تایفە دابەشبووه كە ھەموویان بە ناوی باپیرەگەورەیان (میر ئاودەل) ناویان دەركردووه و ناسراون ، نۆ لەو تایفەیانە دهچنەوه سەر (حەمەد آغای گەوره ) كە لە ھەر دوو كتبی (چەند لاپەڕەیەک لە مێژووی میراودەلی) ، ( عەشیرەتی میراودەلی ) جەختی لەسەر كراوەتەوەو باسی لیەوه كراوه ، وەسیەكەی تریش دەگەڕێتەوه سەر خزم و كەسەكانی (حەمەدآغای گەوره ). لە كتێبی چەند لاپەڕەیەک لە مێژووی میراودەلی پشدەر كەسایەتی (حەمەدآغای گەوره ) دەگەڕنێتەوه بۆ نەوەی (میر ئاودەل) كە ئاماژه بەوه دەكات (حەمەدآغا كوڕی خدرآغا كوڕی میر ئاودەل) ه میراودەل سێ كوڕی ھوبوو بەناوەكانی ( رۆستەم آغا و خدر آغا و محمودآغا) وه لە كتێبی عەشیرەتی میراودەلی كەسایەتی (حەمەدآغای گەوره )دەگەڕنێتەوه بۆ كوری (میر ئاودەل) ؛ بەم لە ھەردوو كتێبدا ئەوەیان پشت ڕاست كردۆتەوه كە نۆ لە دوازده تایەفەكان عەشیرەتەكەمان دەچێتەوه سەر (حەمەدآغای گەوره ) ....كە ئەو تایەفانە دەچنەوه سەر (حەمەد آغای گەوره) :- تایفەی(علی آغا ، عەباس آغا ، رەسول آغا ، بابەكرآغا ، بەگزاده ، ئەحمەد آغا و إبراھیم آغا ،محمود آغا ، خدر آغا ) كە ئەو تایفانە بە پێی دایك جیا كراونەوه ، بەمە هرچی تایفەی (ئەحمەد آغا و إبراھیم آغا) ئەوه ھەردووكیان لەیەك دایك بوون بەم لێك جیابوونەوەیان بەسەر داھاتوه ، وەیان تایفەی ( محمودآغا و خدر آغا )ئەوانیش بەھەمان شێوەی ئەو دوو برایەی پێشووی ،لەیەك دایك بوون ... بەم ھەرچی تایفەی رۆستەمآغا و ھۆمەرآغا و ووسووآغا یە ئەوانەدەگەڕنەوه سەر (میر ئاودەل) واتە مام و برا و ئامۆزای (حەمەدآغا) بوون ... رۆستەمآغا مامی حەمەد آغا بووه كە نوسەری ھەردوو كتبی(چەند لاپەڕەیەك لە مێژووی میراودەلی پشدەر ، عەشیرەتی میراودەلی) باس لەوه دەكەن كە مامی بووه ، وه (تایفەی ھۆمەرآغا) ؛ ھۆمەرآغا برای (حەمەد آغای گەوره) بووه ، وه تایفەی (ووسووآغا) ؛ووسووآغا خزم و ئامۆزای حەمەدآغا بووه كە بە چەند پشتك دهچتەوه سەر (میرئاودەل) ... بەم لەگەڵ ئەوەش دا بەشێكی تر لە ناوچەكانی گەرمیان و شارەزوور ناویان بە (میراودەلی) دەركدووه كە وا پێدەچێت ئەوانیش لەگەڵ عەشیرەتەكەمان بچنەوه سەر یەک ڕێچکە و ببنەوه خزم جاركی تر لە بنچینەدا ، لەبەر ئەوەی سنوری عەشیرەتەكەمان لەكۆندا كەوتبووه ژێر دەسەتی میرنشینی بابان وه بابانیەكانیش لەگەڵ پێشینانی عەشیرەتەكەمان خۆیان بەئامۆزای یەكتر زانیوه و ھەردووكیان ( میراوەلی – بابانی ) دەچنەوه سەر (فەقێ ئەحمەدی دارەشنمانە ) بۆیە ئەگەر کۆچیان كردبێت بۆ ئەو ناوچانەش زۆر ئاسای میراوده-تی. وه لە ڕوویەكی تریشەوه ( میر بوداخ) كوڕی فەقێ ئەحمەدی دارەشمانە و باوكی (میر ئاودەل) پێج ساڵ فەرمان رەوایەتی و میرایەتی بەسەر ناوچەكانی ماوەت و دەورو بەریدا كردوه دواتریش بڵاو بونەوه بەناوچەكەدا ... وه لەڕووی سنور و زەوی عەشیرەتەكەمان عەشیرهتەكەمان دابەش بووه بەسەر رۆژھەڵاتی كوردستان(كوردستانی ئران) و باشوری كوردستان (كوردستانی عراق) ؛ لە كوردستانی ئێران ناوچەكانی سەردەشت و دەورو بەری ، وه لە كوردستانی عێراق نواچەكانی مەرگە و شارباژێر و پشدەر كە بو بوونەوەیان لە ناوچەی پشدەر-قەڵادزێ دەستی پێ كردووه ، گەشە و فراوان بوونیان بەخۆیان بینیوه   ... لھرووی فھرمان رهوایھوه كھوتونھتھ سنوری فھرمان رهوای میر نشینی بابانی ، ھھتا رووخانی میرنشینھكھ لھ سالی 1851 ، دواتر قھوارهیكی سھر بھخۆیان وهرگرتوه و لھ سانی 1880 توركھ عوسمانیھكانیان دهركردووه وه لھسای 1916 ڕگریان لھ دهوھتی رووس كردووه كھویستویھتی بنھ ناو سنوری پشدهر لھڕگھی شاری سھردهشت زیانكی زۆر یان لھ ھزی رووسھكان داوهو وایان یكردووه كھ پاشھكش بكات لھشاری سھردهشت ، وه بھھھموو شوهیھك ھاوكاری شخی نھمر و شۆرشكھیان كردوه وهتوانیویان ئینگلیزهكان لھ ناوچھی پشدهر – بیتون وهدهر بنن كھ زهردوو زیانكی زۆریان بھ سوپاسی ئینگلیز گھیاندووه لھ قولھ و دهربھندی رانیھ ، لھسای 1927 لھدژی شای ئران راپھڕین كھدهیویست دهست بھسھر ماڵ و موكی میراودهلیانی كوردستانی ئران دا بگرت دهریان بكات لھ سھر زهوی و زاری خۆیان بھم ملیان بۆنھداو بھ ڕكھوتن كشھكھیان چارهسھر كرد كھدهبت میراودهلیھكان لھ كوردستان ئران بمنھوه و وه شای ئران بۆی نیھ دهست بھسھر زهوی و زارهكانیان دا بگرت ، وهدهستكی بھیان ھھبووه لھ ھھگریساندنی شۆرشی ئھیلول ھھر زوو ناوچھكھیان پاك كردۆتھوه لھ دهست دهسھت دارانی حكوومھتی عراقی .... ئستا كھش میراودهلیھكان لھزۆربھی شارو شارۆچكھكانی كوردستانی عراق-ئران بو بوونھوه وه لھدهرهوهی ووت و دوره وتی و تاراوگھ بوونیان ھھیھ ، سھدان كھسی بھتواناو خاوهن دكتۆرا و بھئھزموونیان تدا ھھكھوت وه لھ بوارهكانی ژیان. ………………………… تھواوی ئھو زانیاریانھ لھ كتبھكانی:- چھند لاپھڕهیھك