User:Arber jashari/UPS - Sistemet emergjente / rezervë

UPS Me zhvillimin e hovëshëm të industrisë dhe teknologjisë, nevoja për furnizim të pandërprerë është e madhe, sidomos tek ata shpenzues të cilët kërkojnë furnizim të pandërprerë për shakak të sigurimit të të dhënave të qendrave të mëdha kompjterike, të qendrave medicionale të cilat kanë ndikim të madh për shëndetin e njeriut. e shumë shpenzuesve të tjerë që kanë pothuajse efekte të njejta. Këtë problem të madhë të këtyre shpenzuesve (të ndjeshëm) e ka zgjidhur zbulimi i sistemeve për furnizim të pandërprerë – UPS-at. Këto sisteme për herë ta parë janë zhvilluar rreth viteve të 50-ta të shekullit të kaluar (XX) dhe sot kanë arritur deri te një shkallë e lartë e shfrytzimit të tyre. Sistemet për furnizim të pandërprerë- UPS-at ndryshe quhen edhe sisteme emergjente apo rezervë (stand-by) qëllimi i të cilave është që të siguroj furnizim të kënaqshëm me energji elektrike për shpenzues të ndryshëm, atëhere kur furnizimi normal bie nga gjendja e rregullt e furnizimit-rrjeti elektrik. Pra nga ajo që u tha më sipër arrijmë të konkludimi se përdorimi i këtyre sistemeve është i pa shmangshëm, prandaj secila ndërmarrje është e obliguar në një far mënyre te ketë këtë paisje shumë të domosdoshme për të arritur qëllimin që secili ja parashtron vetës.

Historia e UPS-ve
Zhvillimi i sistemeve emergjente /rezervë është si rezultat i rritjes së varshmërisë së shoqërisë nga energjia elektirke, për shakak të sigurmit të energjisë për të gjitha aspektet e jetës moderne. Ky system ka fillaur të bëhet i domosdoshëm rreth viteve 50-ta që të siguroj energji emergjente, për ndriqim dhe ashensor për ndërtesa, pastaj për të siguruar punë ta pandërprerë të aparaturave mjeksore, të siguroj procesimin e të dhënave të pasijeve elektronike gjatë operacionit dhe për funksionimin e paisjeve të telekomunikacionit. Me fillimin e punës së kompjuterve rreth të 50-tave, ka filluar edhe zhvillimi i sisitemeve për furnizim të pandërprerë, me përdormin e grupit motor-gjenerator e më vonë edhe të moduleve me korrigjues/invertor.

Definicioni i UPS-ve sipas IEEE
Një burim i pavarur i energjisë elektrike i cili me rastin e dështimit ose ndërprerjes nga burimi kryesor i furnizimit-rrjeti, siguron energji elektrike të një cilësie dhe sasie të pranushme, dhe kështu konsumatori-përdoruesi mund të vazhdoj funksionin e vet.

Sistemet për furnizim të pandërprerë
Sistemet për furnizim të pandërprerë UPS ofrojë kualitet të lartë, të sigurt dhe të panderprerë të energjisë elektrike për ngarkesa të ndryshme. Ato në fakt i mbrojnë ngarkesat e ndjeshme kundër ndërprerjeve të energjisë siq janë mbitensionet dhe nëntensionet. Sistemet e UPS-ve i shuajnë çrregullimet e harmonikëve. Sistemet e UPS-ve përfshinjë shkathtësi medicionale,sistemet për mbështetje-jetësore sistemet kompjuterike, procesin e ruajtjes së të dhënave, pasijet emergjente, paisjet telekomunikuese, proceset industriale dhe sistemet menagjuese ,,on-line’’. Përgjithsisht, një UPS ideal do të ishte në gjendje të shpërndaj energji të panderprerë, gjerësa në mënyrë simultante siguron kushte të domosdoshme të sistemit për zbatime te pjeshme të tij. Prandaj një UPS ideal ka këto veqori (tipare):
 * 1) Tension të rregulluar dalës sinusoidal me shtrembrim te ulët total të harmonikve (THD) i pavarur nga ndryshimet e tensionit hyrës apo nga ngarkesat lineare apo jo lineare, të balancuara apo të pa balanucuara
 * 2) Punë  on-line, që dmth kohë zero e komutimit (kyqjes) prej regjimit normal të punës në atë rezervë apo anasjelltas
 * 3) Shtrembrim i ulët i harmonikve te rrymës hyrse sinusoidale dhe faktor i përbashkët i fuqisë
 * 4) Bypass-i si burim  rezervë i fuqisë në rast të dështimeve të brendshme
 * 5) Efikasitet të lartë
 * 6) Interference të vogël elektromagnetike dhe zhurmë akustike
 * 7) Izolim elektrik i baterisë, hyrje-dalje
 * 8) Mirmbajtje e vogël
 * 9) Kosto,madhsi dhe peshë të vogël etj.

Përparimet (progreset) në sistemet elektronike në 3 dekadat e fundit ka rezultuar me ndryshim të madh të topologjive të reja dhe kontrollë strategjik për sistemet e UPS-ve. Hulumtimi është fokusuar kryesisht në përmirsimin e faktorit te fuqisë dhe zgjerimin e zonave të aplikimit të UPS-ve. Problemi i zvoglimit të qmimit të shndrruesve (konvertorve) ka tërhequr vëmendjen e hulumtuesve. Zvoglimi i numrit te komutimeve (switches) siguron zvoglimin më të rëndësishëm të qmimit. Tjetër formë e zvoglimit të qmimit është zëvendësimi i qelsave statik siq janë IGBT-të (Insulated Gate Bipolar Transistor, MOSFET-tët (Metal Oxid Semiconductor FET) dhe tirisistorët me dioda. Nuk janë vetëm diodat më të arsyshme se sa qelsat e kontrolluar, por gjithashtu egziston edhe një zvoglim i qmimit me eliminimin e drajvera (drivers) të hyrjes për qelsat aktiv dhe sistemin furnizues për drajverat e hyrjes. Një tjetër formë e zvoglimit të qmimit është me zhvillimin e topologjive që përdorin qelsat me rezervë më të ulët të tensionit dh e vlerë më të voglë të rrymës që dmth më pak silic dhe humbje më të vogla të komutimit (kyqjes) duke rezultuar me qmim më të ulët dhe efikasitet më të lartë.

Klasifikimet e sistemeve të UPS-ve
Sistemet e UPS-ve klasifikohen në 3 lloje kryesore: statike, rrotulluese (rrotative) dhe hibride (të përziera) –statike/rrotulluese. Tani do të sqarojë këto 3 lloje të sistemeve të UPS-ve në mënyrë më të detajuar.

UPS-at statik
Sistemet statike të UPS-ve përdorën më së shumti në sistemet e UPS-ve. Këto sisteme kanë diapazon të gjerë të aplikimit, prej kompjuterve personal të fuqisë së vogël dhe sistemeve telekomunikuese deri në sistemet medicionale të fuqive të mesme dhe deri te ato të fuqive të mëdha. Përparsit kryesore të këtyre sistemeve janë: efikasitet të lartë, siguri të lartë dhe shtrembrim të ulët harmonikve (THD). Problemet e pandara në sistemet statike janë me efektshmëri të dobët me ngarkesa jolineare dhe të pabalancuara dhe kosto të lartë për arritjen e sigurisë së lartë. Konfigurimet on-line, off-line dhe line-interactiv janë llojet kryesore të sistemeve statike të UPS-ve.

UPS-at on-line
Sistemet e para on-line janë paraqitur në vitin 1970. Këto sisteme përbëhen prej ridrejtues/mbushësit, baterisë, invertorit dhe bypass-it (çelsit statik).Emra të tjerë të këtij konfigurimi jan edhe: invertor i privilegjuar i UPS-it, UPS me shndrrim të dyfisht etj. Ridrejtues/mbushësi vazhdimisht e furnizon DC bus-in me energji. Vlerës së fuqisë së tij i kërkohet që të jap 100% të fuqisë së kërkuar nga ngarkesa sikurse fuqia e kërkuar për akumulimin (mbushjen) e baterisë. Bateritë janë zakonisht të tipit ,,lead-acid’’(plumb-acid). Ato janë të përshtatshme për të furnizuar me fuqi gjatë kohës rezervë, kur burimi kryesor i furnizimit-rrjeti elektrik nuk është në dispozicion ( pra kur kemi ndërprerje të energjisë elektrike). Kohëzgjatja e kësaj kohe ndryshon për aplikime të ndryshme. Invertori është i përshtashëm (gatshëm) gjatë 100% të fuqisë së ngarkesës prej kur duhet të furnizoj ngarkesën gjatë regjimit normal të punës dhe atij rezervë (backup). Kështu që nuk do të ketë kohë të transferimit me kalimin nga regjimi normal i punës në atë rezervë (stored energy). Kjo është përparsia kryesorë e sistemeve on-line të UPS-ve. Çelsi statik ofron tepricë të burimit të fuqisë në rast të mosfunksionimit apo mbingarkesës. Tensioni i rrjetës dhe ngarkesës duhet të jenë në fazë me qëllim që të përdorin çelsin statik. Kjo lehtë mund të arrihet me kontrollin e harkut (lakut) të fazës së mbyllur. Egzistojnë tri regjime të punës lidhur me këtë topologji (sistemi on-line ): regjimi normal i punës, ai rezervë dhe regjimi i bypass-it.

Regjimi normal i punës së UPS-it on-line
Gjatë këtij regjimi të punës, fuqia në ngarkesë furnizohet vazhdimisht nga ridrejtues/mbushësit dhe invertorit. Në fakt ngjan një shndrrim i dyfisht AC/DC (shndrrimi alternative-njëkahor) dhe DC/AC (shndrrimi njëkahor-alternativ), pra deri te ngarkesa. Shndrruesi AC/DC e mbush baterinë dhe e furnizon me fuqi ngarkesën nëpërmjet invertorit. Prandaj e ka vlerën më të lartë në këtë topologji, duke e ngritur koston.

Regjimi rezervë (stored-energy) i punës së UPS-it on-line
Kur tensioni hyrës është jashtë kufijve të lejuar,invertori dhe bateria pajisin me fuqi ngarkesën. Kohëzgjatja e këtij regjimi të punës është kohëzgjatja e kohës rezervë të UPS-it, apo derisa burimi kryesor i furnizimit të kthehet ne gjendjen normale të furnizimit. Kur rrjeti rikthehet në gjendje të rregullt ,,harku i fazës së mbyllur’’e bënë tensionin e ngarkesës ne fazë me tensionin hyrës dhe pas saj sistemi i UPS-it kthehet ne regjimin e punës normale.

Regjimi i punës së bypass-it
UPS-i punon në këtë regjim në rast të mosfunksionimit të brendshëm siq është mbi rryma. Ky regjim përdoret në rastin e evitimit të defektit të pasijes. Duhet të përmendim që frekuenca e daljes duhet të jetë e njejtë me atë të rrjetit me qëllim që të siguroj transferimin e fuqisë. Poashtu në disa raste mund të bëhet riparimi i bypass-it. Përparsitë kryesore të UPS-ve on-line janë toleranca e gjerë e ndryshimit të tensionit hyrës dhe rregullim shum të sakt (preciz) të tensionit dalës. Veq kësaj nuk ka transferim të kohës gjatë kalimit prej regjimit normal të punës në atë rezervë të punës. Të metat kryesore të kësaj topologjie janë: faktor i ulët i fuqisë, shtrembrim të lartë të harmonikve në hyrje dhe efikasitet të ulët. Rryma në hyrje shtrembërohet nga shndrruesi po të mos shtohet nje qark shtesë për përmirsimin e faktorit të fuqisë, por kjo e rritë koston e sistemit të UPS-it. Për shkak të këtij faktori të fuqisë hyrse, UPS-i on-line nuk mund të përodrë dobinë e rrjetit dhe instalimit lokal. Efikasiteti (koeficineti i shfrytzimit) i ulët është i pashmangshëm për shkak të shndrrimit të dyfisht (double conversion). Rrjedhja e fuqisë përmes ridrejtuesit dhe invertorit gjatë regjimit normal të punës do të thotë humbje më të mëdha dhe efikasitet më i ulët, krahasuar me sistemet off-line dhe line-interactiv të UPS-ve. Pavarsisht nga të metat, UPS-i me shndrrim të dyfisht është topologjia më e privilegjuar për efikasitet, kondicionim të fuqisë dhe mbrojtje të ngarkesës. Kjo është arsyeja pse këto sisteme kanë diapason të gjerë të aplikimit prej disa kVA deri në disa MVA. Ky diapason i gjerë i aplikimit sjellë ndryshim të lartë të topologjive në sistemet on-line të UPS-ve. Secila topologji tenton të zgjidhë probleme të ndryshme specifike dhe zgjidhja partikulare varet nga aplikimet e pjesshme. Si do që të jetë, në përgjithësi egzisotojnë 2 tipe kryesore të shndrrimeve të dyfishta të topologjive: me frekuencë të ulët të transformatorit të izoluar dhe me frekuencë të lartë të transformatorit të izoluar. Në këtë konfigurim, është paraqitur një transformator i izoluar në dalje që punon me frekuencë të ulët. Kjo natyrisht do të thotë transformator më të madh. Prandaj kjo topologji është përdorur vetëm për vlera të larta të fuqisë (mbi 20kVA), ku frekuenca komutuese është kufizuar në më pak se 2 kHz. Veq madhsisë së madhe të transformatorit të izoluar, pengesë tjetër e kësaj topologjie është zhurma e lartë akustike prej transformatorit sikurse reaktori i filtrit dalës. Kjo toplogji reagon ndieshëm me ndryshimin e ngarkesës dhe tensionit hyrës. Me rritjen e frekuencës komutuese të invertorit mbi 20 kHz, këto probleme zgjidhen, përveq madhsisë së transformatorit të izoluar që është i pavarur nga frekuenca komutuese (kyqse). Për dallim nga UPS-i off-line i cili siguron fuqi për ngarkesën gjatë ndërprerjeve të rrjetit kryesor,defekteve të ndryshme, mbitensioneve apo nëntensioneve, UPS-i on-line e furnizon ngarkesën vetëm gjatë regjimit normal të punës.

UPS-at off-line
Ky konfigurim gjithashtu njihet si UPS standby (në gjendjë gatishmërie) apo linjë e privilegjar e rrjetit. UPS-i off-line është paraqitur në figurën 1.4. i cili përbëhet nga shndrruesi AC/DC, akumuluesi i baterisë, invertori DC/AC dhe çelsi statik. Një filter mund të përdorët në dalje të UPS-it apo inevertorit që të përmirsoj kualitetin e tensionit të daljes. Çelsi statik është i kyqur gjatë regjimit normal të punës kur rrjeti funksionon ngarkesën. Prandaj ngarkesa (shfrytzuesi) furnizohet direkt nga rrjeti pa ndonjë kondicionim të fuqisë. Shndrruesi (konvertori) AC/DC e mbush baterinë. Është i prshtatshëm gjatë fuqive të vogla nominale se sa ridrejtues/mbushsi në sistemet on-line të UPS-ve ku i kërkohet të përballoj fuqinë e kërkuar të ngarkesës. Invertori është i përshtatshëm gjatë 100% të ngarkesës së kërkuar, dhe është i lidhur në paralel me ngarkesën dhe qëndron standby (në gjendje gatishmërie) gjatë regjimit normal të punës. Është i kyqur vetëm atëhere kur rrjeti nuk është në gjendje të mirë për të furnizuar ngarkesën (shpenzuesin). Gjatë këtij regjimi të punës fuqia bartet përmes baterisë pastaj përmes invertorit me kohëzgjatje të caktuar të autonomisë apo deri sa rrjeti të kthehet në gjendjen e rregullt të furnizimit. Kohëzgjatja e kohës komutuese (kyqse) varet nga koha startuese e invertorit. Koha e transferimit është sa ¼ e kohës së rrjetit që është e mjaftueshme për shumicën e aplikimeve siq janë PC-kompjuterët personal etj. Invertori është çdoherë i ç’kyqur në këtë regjim të punës. Prandaj UPS-i off-line nuk do të përmirmoj faktorin e fuqsië. Si do që të jetë, në regjimin normal të punës, invertori DC/AC mund të përdorët edhe si një filtër aktiv që do të zvogloj përmbajtjen e harmonikve të rrymës së linjës apo të përmirsoj faktorin e fuqisë së ngarkesës. Madje modifikimi mund të bëhet për të zvogluar përmbajtjen e harmonikve të rrymës nga shndrruesi AC/DC kur bateria mbushet.

Regjimi normal i punës së UPS-ve off-line
Në këtë regjim të punës burimi kryesor i furnizimit-rrjeti e furnizon ngarkesën nëpërmjet filtër/kondicionerit që në fakt nuk kërkohet gjithmon, por shpesh egziston. Filtër/kondicioneri varet nga kërkesat e pjesshme të ngarkesës dhe kualiteti i furnzimit të rrjetit. Shndrruesi AC/DC e mbush baterinë gjatë këtij regjimi me qëllim që të siguroj fuqi rezervë për regjimin rezervë të punës.

Regjimi rezervë i punës së UPS-ve off-line
Kur burimi kryesor i furnizmit-rrjeti është përtej kufijve të lejuar apo nuk është në gjendje të rregullt, ngarkesa furnizohet nga bateria përmes invertorit për kohën rezervë apo derisa rrjeti kryesor të kthehet në gjendje të rregullt. Gjendja e shndrruesit AC/DC duhet t’i plotsoj vetëm kërkesat e mbushjes së baterisë, që kontribuon në çmim më të ulët të këtij UPS-i. Përparsit kryesore të kësaj topologjie ajnë : dizajni i thjeshtë,kosto e ulët dhe madhsi e vogël. Kondicionimi i linjës ka këto veqori: është pasive dhe teknika është shumë e fortë. Në anën tjetër mungesa e izolimit real të ngarkesës nga rrjeti, mos rregullimi i tensionit dalës, kohë e gjatë e komutimit (kyqjes), dhe performanca të dobëta me ngarkesa jo lineare janë të metat krysore të kesaj topologjie. Me përdorimin e transformatorit 3 pshtjellor, kjo metodë (teknikë) ka siguri të lartë në zbutjen e çmimit. Transformatori lejon kufizimin e kondicionimit të fuqisë tensionin dalës gjithashtu. Përdorimi i transformatorit ferro-rezonant qon në një UPS më të rëndë dhë me efikasitet më të ulët. Të metat e sistemeve të UPS-ve off-line kufizojnë përdorimin e tyre në më pak se 2 kVA.

UPS-at line-interactiv
Sistemet line-inetractiv janë paraqitur në vitin 1990. Këto sisteme përbëhen nga çelsi statik, induktori në seri, shndrruesit bidirekcional (dy drejtimsh) dhe baterisë. Sistemi line-interactiv i UPS-ve mund të punojë edhe si UPS on-line por edhe si off-line. Për një UPS line-interactiv off-line induktori në seri nuk nevojitet. Si do që të jetë, shumica e sistemeve line-interactiv të UPS-ve punojë si on-line me qëllim të përmirsimit të faktorit të fuqsië apo të rregulloj tensionin dalës për ngarkesën. Kur rrjeti është brenda kufijve të lejuar të furnizimit, ai e ngop direkt ngarkesën. Invertori është i lidhur paralel me ngarkesën dhe e mbush baterinë, gjithëashtu mund të furnizoj me fuqi reaktive që i kërkohet të mbaj faktorin e fuqisë në vlerë ta caktuar apo të rregulloj tensionin dalës. Egzistojnë 2 regjime të punës për UPS-at line-interaktiv:


 * 1) Regjimi normal i punës
 * 2) Regjimi rezervë (stored-energy)

Regjimi normal i punës së UPS-it line-interactiv
Rjedhja e fuqisë në këtë regjim është prej rrjetës në ngarkesë. Shndrruesi bidirekcional (dy drejtimsh) e luan rolin e mbushsit për baterinë. Gjithashtu mund të mbaj relativisht të stabilizuar dhe sinusoidal tensionin e daljes apo të përmirsoj faktorin e fuqisë së ngarkesës me një PËM kontrollë. Në fakt nuk ka harmonik shtesë të injektuar prej UPS-it në rrjet (furnizim). Kjo është një përparsi krahasuar me UPS-at on-line me shndrrim të dyfisht. Me qëllim të mundsimit të rregullimit më të mirë të tensionit dalës gjatë këtij regjimi të punës, një transformator me tension konstant mund të shtohet në dalje, edhe pse me peshë të madhe, madhsi të madhe dhe mjaftë i shtrenjët.

Regjimi rezervë (stored-energy) i punës së UPS-it line interactive
Në këtë regjim shndrruesi bidirekcional (dy drejtimsh) punon si invertor dhe e furnizon ngarkesën me fuqi prej baterisë. Çelsi statik ç’kyq rrjetin me qëllim që të ndaloj ngopjen nga invertori. Kohëzgajtja e këtij regjimi është zgjatja e kohës rezervë apo deri sa rrjeti te kthehet ne gjendje të furnizimit. Përparsia kryesore e sistemeve të UPS-ve line-interactiv janë: dizajni i thjeshtë dhe si rezultat i kësaj edhe siguri e lartë dhe kosto e ulët, krahasuar me sistemet on-line të UPS-ve. Po ashtu këto sisteme shuajnë mirë harmonikët e rrymës hyrse. Në fakt te topologjia e shndrrimit një-fazor, efikasiteti është më i lartë se sa te ata me shndrrim të dyfisht. E metë kryesore është mungesa e izlomit efektiv të ngarkesës nga rrjeti.. Përdorimi i transformatorit në dalje mund të eliminoj këtë të metë, por natyrisht do të rrisë koston,madhsinë dhe peshën e sistemit të UPS-it. Madje kondicionimi i tensionit (voltage conditioning) dalës nuk është i mirë sepse invertori nuk është i lidhur në seri më ngarkesën. Veq kësaj kur rrjeti e furnizon ngarkesën direkt gjatë regjimit normal të punës nuk ka mundësi te rregullimit te frekuencës dalëse. Topologjia e re line - interactiv seri-paralel e quajtur ,,delta-shndrrim’’ i UPS-it mundet në mënyrë simultante të arrijë të dyja: faktorin e fuqisë dhe rregullimin preciz të tensionit dalës i cili nuk është i mundur të UPS-i i rëndomt line-interactiv. Shndrruesi serik bidirekcional (dy drejtimsh) është i përshtatshëm në 20% të fuqisë dalëse të UPS-it dhe është i lidhur ne seri me rrjetin. Shndrruesi paralel mban tensionin dalës stabil dhe preciz të rregulluar nga PËM kontrolli. Shndrruesi në seri e kompenzon ndonjë ndryshim ndërmjet tensionit dalës dhe hyrës. Gjithashtu kontrollon faktorin e fuqisë hyrse dhe në të njejtën kohë kontrollon mbushjen e baterisë. Kur burimi kryesor i furnizimit –rrjeti është brenda kufijve të lejuar, shumica e sistemit furnizohet nga rrjeti në ngarkesë. Vetëm një pjesë e tërë sistemit, zakonisht deri në 15% rrjedhë përmes shndrruesve serik dhe paralel. Kur një pjesë e rëndësishme e sistemit (rreth 85%) rrjedhë pa ndonjë shndrrim prej rrjetit në ngarkesë, efikasiteti i UPS-it është relativisht i lartë. Prandaj ,,delta-shndrrimi’’i UPS-it përdorët në aplikimin e vlerave të larta të fuqisë, ku efikasiteti është çels i faktorit. Sidoqoft kontrolli i komplikuar i kësaj topologjie kufizon përdorimin e tij. Tjetër e metë është mungesa e izolimit elektrik të ngarkesës nga rrjeti.

UPS-at rrotullues (rrotativ)
Ky sistem përbëhet nga një motor i rrymës alternative (AC-alternative current), një makinë e rrymës së vazhduar (DC-direct current), një gjeneratori të rrymës alternative (AC-generator) dhe akumuluesit të baterisë. Makinat elektrike janë të lidhura mekanikisht ndërmjet veti. Egzistojnë 2 regjime të punës : ai normal dhe ai rezervë. Gjatë regjimit normal të punës, rrjeti e furnizon motorin AC i cili e ngas makinën e rrymës së vazhduar (DC), e cila pastaj e ngas gjeneratorin AC e ky e furnizon ngarkesën (shpenzuesin). Ndërsa te regjimi rezervë i punës (stored-energy) bateria e furnizon makinën DC e kjo e ngas gjeneratorin AC dhe në fund ngarkesa furnizohet nga gjeneratori AC. Sistemet rrotulluese të UPS-ve janë më të sigurta se sa sistemet statike të UPS-ve. Si do që të jetë këto sisteme kërkojnë më shumë mirmbajtje dhe kanë madhsi dhe peshë më të madhe. Një nga përparsit e sistemeve rrotulluese është që aftësia e mbingarkesës së rastit është (300-600)% të tërë ngarkesës për rregullim të shpejt të defektit. Aftësia e mbingarkesës së rastit për sistemet e UPS-ve statik është 150%. Performanca e sistemeve rrotulluese të UPS-ve me ngarkesa jolineare është e mirë për shkak të impedansës së ulët dalëse. Interferenca elektromagnetike poashtu është e ulët. Koeficienti i shfrytzimit është zakonisht 85% apo më shumë.

UPS-at hibrid (statik/rrotullues)
Sistemet hibride (të kombinuara) të UPS-ve ,,statike/rrotulluese’’ kombinojnë veqoritë kryesore të të dy sistemeve të UPS-ve : statike dhe rrotulluese. Këto sisteme kanë impedancë të ulët dalse, siguri të lartë, stabilitet të shkëlqyer te frekuencës dhe kosto të ulët të mirëmbajtjes. Këto janë për shkak të mungesës së një komutatori mekanik. Ky sistem përbëhet nga shndrruesi bidirekcional AC/DC, motori i rrymës alternative AC, gjeneratori DC,akumuluesi i baterisë dhe çelsi statik. Gjatë regjimti normal të punës, motori AC ngopet nga rrjeti, e motori AC e ngas gjeneratorin AC dhe në fund gjeneratori AC e furnizon ngarkesën. Në këtë rast shndrruesi bidirekcional e mbush baterinë. Gjatë regjimit rezervë të punës, invertori e furnizon gjeneratorin AC prej baterisë përmes motorit AC. Në fakt shndrruesi bidirekcional e ngas motorin AC. Morori AC e ngas gjeneratorin AC e ky ma pas ngarkesën (shpenzuesin). Kur ngjan mosfunksionimi i brendshëm i UPS-it, çelsi statik (bypass) kyqet dhe ngarkesa furnizohet direkt nga rrjeti. Sidoqoft, kur rrjeti dhe tensoni dalës nuk janë të sinkronizuar (nuk janë në sinkronizëm) kalimi nuk është ,,transient-free’’. Gjeneratori AC është startuar në dobi të fuqisë për ti u shmangur startimit të rrymës së mbingarkesës duke lejuar që invertori të jetë në vlerën nominale të punës. Pas kyqjes së gjeneratorit, rrjeti ç’kyqet dhe furnizimi i gjeneratorit përmes invertorit. Kjo është relativisht e lehtë për shkak të inercisë së madhe të gjeneratorit. Ky konfigurim ka përparisinë që transferimi prej rrjetit në invertor ndodh nën kushte të kontrolluara në vend se të ndodh nën kushte të defektit, kur kushte të ndryshme të pa dëshiruara mund të ndikojnë në transferim. Një tjetër pikë e mirë është që invertori është gjithmon i kyqur, duke mos lejuar transfer kohën për komutim në regjimin rezervë të punës. Përparsitë kryesore të këtij UPS-i mbi UPS-in statik përfshijnë : impedancë të ulët dalëse, shtrembrim të ulët të harmonikve me ngarkesa jolinerare, siguri të lartë dhe gjithashtu izloim më të mirë.Sistemet hibride të UPS-ve janë sisteme që zakonisht përdorën në aplikime të fuqive shumë të mëdha pra deri në qindra kVA.

Burimet

 * Dr.Ali Emadi, Abdolhosein Nasiri dhe Stoyan B. Bekiarov ,,Uninterruptible Power Supplies and Active Filters’’ Instituti i Teknologjise Ilinois- Departamanti i Inxhinierise Elektrike dhe Kopmjuterike- Chicago, IL, 2005
 * Prof.dr. Vjollca Komoni ,, Sistemet per furnizim te panderprere’’ (Dispensë) 2005
 * Prof. dr. Myzafere Limani ,, Elektronika energjetike’’ Prishtinë 2001