User:Arjetaukshini/sandbox

„PATKOI“ - Plani i koduar serb për ndryshimin e dhunshëm të strukturës etnike të Kosovës

“Patkoi” (operacioni Patkoi, në origjinal: Potkova-Plan), ishte një plan strategjik ushtarak i qeverisë serbe të Millosheviqit për dëbimin sistematik të shqiptarëve nga Kosova. Për ekzistencën e tij pati debate pro dhe contra në politikën dhe mediat gjermane, ngjashëm si për pjesëmarrjen e Bundeswehrit në operacionet ajrore të NATO-s kundër Jugosllavisë së mbetur. Ky plan u bë publik për herë të parë në fudnmuajin mars 1999, nga ministri i jashtëm gjerman, Joshka Fisher, dhe ministri i Mbrojtjes, Rudolf Sharping, në kuadër të argumentimit të domosdoshmërisë të përfshirjes së ushtrisë gjermane në kuadër të operacionit ushtarak të NATO-s në luftën e Kosovës. Dy politikanët e njohur gjermanë u përpoqën që argumentet e tyre t’i shpalosnin para publikut në një konferencë shtypi më 31 mars 1999, por këto efekte ishin të limituara, për shkak të shkrimeve kundërshtuese të mediave kryesisht me orientim të majtë. Informacionet u siguruan nga Shërbimi Informativ Bullgar, i cili përmbante detaje bindëse për ekzistencën e këtij plani, dhe përmes ministres së Jashtme bullgare, Nadezhna Mihailova, ishte njoftuar pala gjermane, respektivisht ministrin e Jashtëm të Gjermanisë, Joschka Fischer. Mirëpo, kundërshtarët e fushatës ajrore të NATO-s, duke dashur ta kontestojnë legjitimitetin e këtij operacioni ushtarak, meqë mungonte një mandat paraprak i OKB-së, vunë në pikëpyetje jo vetëm këtë plan të koduar ushtarak, por edhe masakrën e Reçakut dhe krimet e tjera të regjimit serb gjatë luftës së Kosovës në harkun kohor 1998-1999. Ndërhyrja ushtarake ishte e justifikuar për t'i dhënë fund krizës humanitare në Kosovë, e cila ishte shkaktuar nga politika e dëbimit nga regjimi i Sllobodan Millosheviqit. Plani “Patkoi” nga mbështetësit e ndërhyrjes së NATO-s, u përmend si provë e ekzistimit të planeve të udhëheqjes serbe për dëbimin e shqiptarëve nga Kosova që para fillimit të ndërhyrjes së NATO-s. Në këtë mënyrë ai forconte argumente dhe legjitimitetin e luftës së Perëndimit kundër Jugosllavisë së mbetur. Njoftimet për planin “Patkoi” përmes ministrit gjerman të Mbrojtjes, Rudolf Sharping, mbërritën edhe në dorë të kryeprokurores së Tribunalit të Hagës për krime të luftës. Më pas, informacionet për këtë plan arritën edhe në zyrën e gjeneralit amerikan të NATO-s, Wesli Clark, dhe në zyrën e shefit të CIA–s, George Tenet. Ekzistenca e planit “Patkoi”, është konfirmuar edhe nga Ratomir Taniq, dëshmitar serb në procesin gjyqësor të Hagës kundër Millosheviqit. Krimet masive në luftën e Kosovës nuk ishin të rastësishme dhe as nuk filluan si kundërpërgjigje e ndërhyrjes së NATO-s, por ishin planifikuar nga shtabi ushtarak i Millosheviqit. Para se gjithash, me zbatimin e planit “Patkoi”, i cili ishte konceptuar në vjeshtën e vitit 1998, synohej të zvogëlohej  numri i shqiptarëve të Kosovës, me qëllim që të mbrohej teza e mitologjisë politike serbe, se në Kosovë asnjëherë nuk ka pasur popullatë shumicë shqiptare. Me këtë aksion ushtarak të pretendohej se janë më pak se 50 për qind shqiptarë, ndaj nuk e gëzojnë të drejtën për autonomi. Plani “Patkoi”,shpërfaqë synimet nacionaliste dhe raciste të Serbisë, ndaj pranueshmërinë e kësaj ideologjie nga popullata e rëndomtë serbe. Ashtu si më 1937 kur Çubriloviqi bënte thirrje për dëbimin e qindra mijëra shqiptarëve sipas modelit nazist kundër hebrenjve, edhe Millosheviqi kopjoi metodat naziste në represionin kundër shqiptarëve të Kosovës. Ky plan ka ngritur shumë emocione, sepse në esencë ka konfirmuar dhe forcuar legjitimitetin e ndërhyrjes së Perëndimit në luftën e Kosovës. Operacioni i koduar “Patkoi”, u zbulua nga shërbimi i zbulimit ushtarak bullgar dhe më pas qeveria bullgare vendosi që t’ia ofroj vendeve anëtare të NATO-s, fillimisht Gjermanisë.

Tri fazat e realizimit të operacionit „Patkoi“!

Operacioni «Patkoi» është planifikuar të zbatohet në tri faza:

1. Faza e parë ishte paraparë që të kryhej gjatë muajit janar 1999, e që kishte për qëllim spastrimin etnik nga popullsia shqiptare, pjesën veriore të Kosovës.

2. Faza e dytë ishte planifikuar gjatë muajit shkurt, për ta përfshirë pjesën qendrore të Kosovës, përkatësisht Drenicën dhe rajonet përreth, ku përveç vrasjeve dhe dëbimit të popullsisë shqiptare, kishte për qëllim edhe shkatërrimin e njësiteve të UÇK-së.

3. Faza e tretë gjatë marsit dhe prillit 1999, kishte për qëllim spastrimin etnik të Kosovës.

Për këtë qëllim strukturat komanduese dhe politike të Serbisë, kishin hapur dy vendkalime kufitare, një me Shqipërinë në Qafë të Morinës dhe tjetrën me Maqedoninë në Bllacë.

Cilat forca ushtarake morën pjesë në zbatimin e operacionit „Patkoi“?!

Në operacionin „Patkoi“ ka marrë pjesë korpusi ushtarak i Prishtinës, që përbënte superstrukturën ushtarake të Armatës së tretë serbe në Kosovë.

Komandant i armatës së tretë ishte Gjen.Kol. Nebojsha Pavkovic, ndërsa Komandant i Korpusit të Prishtinës ishte Gjeneral major Vlladimir Llazareviç.

1. Fischer, Joschka: Die rot-grünen Jahre. Deutsche Außenpolitik – vom Kosovo bis zum 11. September, Köln 2007, f. 170-180. 2. Ukshini, Sylë: Masakra e Reçakut dhe reagimi gjerman, Koha het, 14 dhjetor 2019 https://www.koha.net/kulture/199000/masakra-e-recakut-dhe-reagimi-gjerman/ 3. Ukshini, Sylë: “Patkoi” – projekti serb për dëbimin kolektiv të shqiptarëve, Telegrafi, 09.01.2011, https://telegrafi.com/patkoi-projekti-serb-per-debimin-kolektiv-te-shqiptareve/ 4. Scharping, Rudolf: Wir dürfen nicht wegsehen. Der Kosovo-Krieg und Europa. Berlin 1999, f. 216 5. Ukshini, Sylë: Plani “Patkoi” është aprovuar në nëntor/dhjetor 1998, atë e zbulon shërbimi sekret austriak: Lufta tjetër e Rudolf Scharpingut – për Kosovën, 08.07.2017, https://telegrafi.com/plani-patkoi-eshte-aprovuar-ne-nentordhjetor-1998-ate-e-zbulon-sherbimi-sekret-austriak-lufta-tjeter-e-rudolf-scharpingut-per-kosoven/ 6. Fischer, Joschka: Die rot-grünen Jahre, f.170. 7. Ukshini, Sylë: PLANI “PATKOI”, VAZHDIMËSI HISTORIKE E SPASTRIMIT ETNIK NË KOSOVË. Koha Ditore, 2018 8. Scharping, Rudolf:  Wir dürfen nicht wegsehen, f. 229-232