User:Artemis Andromeda/sandbox/sluzewiec monument

Pomnik budowniczych Służewca Przemysłowego

https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,34862,18712737,pomnik-robotniczego-sluzewca-znasz-autora-rzezby.html

Socrealistyczna rzeźba murarza stoi na skwerku na biurowym Służewcu. Niedługo będzie to ostatnia pamiątka po robotniczo-przemysłowej przeszłości tej części miasta Żelbetowa rzeźba przysadzistego murarza w koszuli z zakasanymi rękawami stanęła przed biurowcem Park Rozwoju przy ul. Suwak. - Zalegała pod płotem na terenie magazynów Przedsiębiorstwa Budownictwa Uprzemysłowionego "Warszawa Północ", które zostały rozebrane na potrzeby naszej inwestycji - mówi Wojciech Gepner, rzecznik firmy Echo Investment, która budowała Park Rozwoju. - Nie figurowała na liście obiektów, które miasto nakazywało objąć ochroną, ale postanowiliśmy ją ocalić.

Kto jest autorem? Ani władze dzielnicy, ani inwestor nie potrafili ustalić, kto jest jej autorem ani kiedy powstała.

Transformacja tej części miasta powoli dobiega końca, zakładów produkcyjnych zostało tu już zaledwie kilka. Jednymi z ostatnich poprzemysłowych budynków są magazyny Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego u zbiegu Suwak i Domaniewskiej. To ostaniec wśród szklano-aluminiowych biurowców. Magazyny są wystawione na sprzedaż razem z działką. Cenę wywoławczą ustalono na blisko 24 mln zł. Prędzej czy później ktoś je zburzy. Będzie można to uznać za symboliczny koniec drugiej transformacji Służewca. Pierwszą było lokowanie przemysłu na miejscu ornych pól. W międzywojniu była tu wieś, a w latach 50. zaczęto budować zakłady: fabrykę wind ZREMB, półprzewodników Tewa, zakłady elektroniczne Unitra Unima i Unitra Cemi. To z tamtych lat pochodzą nazwy ulic: Postępu, Cybernetyki, Wynalazek.

Po upadku komunizmu wiele zakładów nie wytrzymało konkurencji rynkowej. A na dzielnicę ze stosunkowo gęstą siatką ulic i własną zajezdnią tramwajową zaczęli zerkać deweloperzy. Pionierem w pierwszej połowie lat 90. był Zbigniew Niemczycki, który na obrzeżach Służewca zbudował jeden z pierwszych nowoczesnych biurowców w Warszawie - Curtis Plaza. Drugi impuls dała firma GTC, która u zbiegu Marynarskiej i Wołoskiej zaczęła budować wielki kompleks Mokotów Business Park. Na 10 ha w ciągu dekady postawiła ponad 100 tys. m kw. biur, a obok nich pierwsze w Warszawie nowoczesne centrum handlowe - Galerię Mokotów.

Transformacja Służewca Biura GTC były rozchwytywane, grunty na Służewcu zaczęli wykupywać inni inwestorzy. Magazyny i fabryki znikały jak śnieg w maju. Dziś jest tu w sumie grubo ponad milion metrów kwadratowych biur. Tempo ich powstawania w ostatnim czasie nieco jednak przyhamowało. Jednym z powodów jest nadpodaż: już prawie jedna piąta powierzchni biurowych w tym rejonie jest pusta, do tego zmorą Służewca są korki - codziennie do pracy dojeżdża tu blisko 80 tys. ludzi. Transformacja Służewca odbywała się "na żywioł", praktycznie bez kontroli samorządu. Ulice takie jak Domaniewska zamieniły się w biurową monokulturę, kompletnie martwą po godz. 17. Ponurym paradoksem jest to, że Służewiec, który generuje dla Warszawy miliony złotych z podatku CIT płaconego przez zarejestrowane tam firmy, traktowany jest przez ratusz po macoszemu. Właściwie nie istnieje tam przestrzeń publiczna. Nie ma tu mebli miejskich (z wyjątkiem słupków uniemożliwiających parkowanie), placów, skwerów. Ten z rzeźbą murarza jest jednym z nielicznych wyjątków.

Dopiero w ostatnich latach Służewcem zainteresowali się deweloperzy, którzy chcą tu budować mieszkania. Rozchodzą się jak ciepłe bułeczki. Kupują je głównie ludzie, którzy pracują na Służewcu. Firma Okam ogłosiła początek budowy 300 mieszkań przy ul. Woronicza, a za parę dni budowę 340 mieszkań przy ul. Konstruktorskiej zacznie Vantage Development.

Za kilka lat na Służewcu stać będą już tylko nowe budynki. O historii tego rejonu przypominać będzie wtedy już tylko socrealistyczny murarz.