User:Asieraldaz/sandbox

•Sirakusako Corax (K.a. V. mendea)
Corax, italiarrez Corace, Sirakusan jaio zen K.a. V. mende inguruan. Corax erretorikaren bi sortzaileetako bat bezala kontsideratua da. Oratoria, persuasioaren sortzaile berzal definitzen zuen. Bere historia ez da oso ezaguna. Bere liburu bakarra galdu egin da eta geratzen den bakarra Cicero eta Quintilianoren zita batzuk dira.

Erretorika
Corax-ek landu zuen, gauzetako  bat, herritar arruntei bere eskariak auzitegietan babesten laguntzea helburu hartzen zen. Nekazariei beren lurrak kendu nahi zizkietan eta ez zuten paperik lurrak beraienak zirela erakusteko. Egoera hartan, kexen egiatasuna frogatzeko dokumentu bidezko frogak aurkeztea posiblea ez izaterakoan, diskurtsoek aukerako eta egiantzeko argudioetan sostengatu behar izan zuten. Funtsezko printzipioa hurrengoa zen: egia dirudiena egia dena baino gehiago balio du. Sinesgarria ez den «egia», onartzen nekeza da. Diskurtso erretorikoa ez da saiatzen egia abstrakturik ezartzen, printzipio teorikoak egiten baizik «ziurtasunari» laguntzen, non jakiten den, aldarte subjektiboa dela.

Córax-en ekarpen nagusia, bere «aukera orokorraren» doktrinak izan ziren, epailearen diskurtso zatiketa banatuz: «hitzaurrea», arreta eta epaimahaikideen borondate ona hartzera zuzenduta; «kontaera», aurkezten dutenean gertaerak argitasunarekin eta laburtasunarekin; «argudiatzea», (berrespena eta gezurtapena bere gain hartzen dituen), probek aurkezten direnena, «digresioak», kasua ilustratzen duen eta plano orokor bat, eta «hitzaldian» edo «epilogoan», auziaren kontua laburtzen dunean eta epaimahaikideen zirrara eragiten ahalegintzen denean. Antolaketa hau ondorengo teoria erretorikoko abiapuntua izan zen.