User:Bionelda Skonja

Çfarë është reportazhi?

Reportazhi-gjini letrare e publicistikës ,që pasqyron punën e veprimtarinë e një fushe ose ngjarje nga jeta e përditshme,të cilat gazetari I ka parë vetë. Reportazhi letrar dhe Reportazhi gazetaresk. Kur flasim për reportazhin në kuptimin e përgjithshëm do të thotë të raportosh një lajm drejtpërdrejt përmes fakteve që përmbajnë,ku më së shumti gjejmë përshkrimin e njerëzve,vendeve, ngjarjeve ,etj.Ajo cfarë e ndan raportin letrar nga ai gazetaresk është mënyra e raportimit.Ndërthurja ose jo e fakteve reale me në mënyrë letrare dhe përfshirja e reporterit në reportazh. Në Reportazhin letrar ajo cfarë autori më së shumti shfrytëzon janë mjetet letrare duke përfshirë këtu:përshkrimin,karakterizimin,dialogun,figurshmërinë për të paraqitur një personalitet.Tema trajtohet në mënyrë subjektivek,ku ka më së shumti përshkrim letrar .Duke mbizotëruar literaliteti përfshihen ndjenja të personazhit dhe të vetë ngjarjes.Shpirti i raportit letrar është detaji,pershkrimi i tij. Ndërsa në reportazhin gazetaresk ana themelore është lajmi (dokumenti).Ku më së shumti ka rëndësi raporti informativ,pa lënë mënjanë dhe subjektivitetin por mbizotëron informacioni.Në një raport gazetaresk reporteri nuk mund të fokusohet në përjetimin e vet emocional. Edhe letërsia në kuptimin përmbajtësor edhe ndërtimi gjuhësor janë sisteme të caktuara të komunikimit.Teksti është mekanizmi i tyre kryesor ,pa të cilin s mund të ketë as strukturë gjuhësore as letrare. Edhe pse raporti letrar kerkon përjetime artistike përsëri materialet e saj mbeten gjuha dhe teksti gjuhësor njëlloj si teksti gazetaresk.Por,edhe pse të dy raportet kanë si element bazor (konstituiv)materien dhe shenjën gjuhësore ata prapë ndryshojnë prej njëri tjetrit.Struktura gjuhësore ndryshon nga raporti letrar në atë gazetaresk dhe kjo shprehet sidomos në mundësitë dhe cilësitë shprehëse komunikuese dhe perceptuese të strukturës gjuhësore dhe të konotimit të saj nga marrësi. Qëlllimi kryesor ne raportin gazetaresk është saktësia dhe qartësia e informatës,nevoja për një komunikim të drejtpërdrejtë.Nëpërmjet gjuhës së përdorur ,të folurit denotative,synon materializimin e kuptimit të informatës dhe të njoftimit.Edhe në rastet kur frazat kanë një përmasë të caktuar konotative-degëzohen kuptimisht. Në raportin letrar cdo gje qe thuhet,shqiptohet e transmetohet nëpërmjet sistemit gjuhësor të vecantë,thuhet me atë strukturë qe shkakton konotim të nyjshëm.Të shkruarit në raportin letrar jo gjithmonë synon njekuptimësinë,qoftë në rrafshin sintagmatik,qoftë në atë paradigmatik,as saktësinë kuptimore e as qarteësinë sa më të plotë të pjesëvë dhe të tërësive.Këtë gjë nuk e kushtëzojne vetem gjuha e zgjedhur,leksiku i pasur,leksemat me nuance e ngarkesa kuptimore të shumëmundshme,ngjyrimi ndjenjësor e muzikor rtj..por dhe raporti I fjaleve mes veti,raporti I tyre me njësitë më të mëdha ose më të vogla tekstore si vlera dalluese.Ky raport përbën njërën ndër cilësitë më të rëndësishme  të raportit letrar si strukturë gjuhësore e përcaktuar. Raporti gazetaresk është zhaner themelor I gazetarisë I cili u jep përgjigje pyetjeve themelore duke informuar audiencën e për rrjedhjen e ngjarjes apo asaj cfarë përshkruhet.Raporti gazetaresk ndryshon prej nje zhanri tjetër po kaq të rëndësishëm,lajmit të zgjeruar,përsa I përket mënyrës se si shkruhet,përmbajtjes,rolit dhe dedikimit.Raporti jeo hapësirë edhe për detajet .Është rrëfim,dëshmi,interpretim,sqarim dhe detaj.Ka disa lloje raportesh: 1.I thjeshtë(I përgjithshëm,informative apo tematik) 2.Analitik 3.Përshkrues Raporti i përgjithshëm informative-na jep imazhin e përgjithshëm të ngjarjes,ndjek rrjedhën e saj dhe merret me rrethanat.Nëpërmjet raportit synohet qëtë informohet audience për ngjarjet ditore,për zhvillimet politike,ekonomike,kulturore,arsimore etj. Raporti është tematik kur gazetari përqëndrohet vetëm te një temë e ngjarjes,e cila mund të sjellë risi dhe të jetë interesante për audiencën. Raporti analitik-ka qëllim që të analizojë të dhënat ,pra të informojë audiencën më shumë për një ngjarje. Raporti përshkrues-përvecse flet për një ngjarjë njëkohësisht e përshkruan atmosferën dhe ambientin ku ka ndodhur ajo.Gazetari që bën një raport përshkruesndalon edhe në detaje që e zgjojnë kërshërinë e lexuesit.Për të shkruar një raport te këtillë gazetari gjithashtu duhet të ketë prirje për beletristikë. Në një reportazh gazeta'Bold textBold text'Italic text''rët nuk duhet të jenë informues pasiv të një ngjarje.Roli I tyre është ai I hetuesit dhe denoncuesit.Roli ityre është zgjimi I ndërgjegjeve të fjëtura,është lufta e vazhdueshme kundër këtij fenomeni.Të informosh për një realitet të dhimbshëm ose jo ,do të thotë të lësdh mënjanë sensacionin,por mbi të gjitha do të thotë të jesh profesionist dhe të shohësh përtej asaj që është e dukshme,që shumë herë edhe e fut gazetarin në kurth.Pasqyrimi I këtij realiteti kërkon analizë e përkushtim.E vërteta nuk është e lehtë për tu thënë,aq më shumë kur ajo merret përsipër nga gazetarë profesionistë. Një reportazh duhet të ketë brenda vetes shumeë element informacioni,deklarata e dëshmi të personave të ndryshëm,përshkrim të hollësishëm të personazheve dhe situatave.Një reportazh duhet të jetë tërheqës në sajë të detajeve të kapura.Reportazhi por edhe informacioni për të qenë lajm duhe të kenë mbi të gjitha një thelb dhe një interes njerëzor.Edhe ky interes nnjerëzor kalon para së gjithash nga objektivi I të shkruarit të lajmit,nga vërtetësia e tij. LEKSIKU: Termat e përdorura japin një ide më të qartë se si gazetari interpreton faktet.Fjalët,përcaktimet ,intensiteti I foljeve ,mbiemrave,ndajfoljeve përmbajnë në vetvet një ngarkesë të madhe emocionale e mund të shndërrohet lehtësisht në gjykime,duke prekur shpesh edhe objektivitetin e pasqyrimit. PËRMBAJTJA: Përmbajtja e informacionit nuk duhet të jetë tendencioze.Nuk duhet ti mungojë koherenca e brendshme dhe as interesi.Mundësisht informacioni duhet të jetë I rid he joi I njohur më parë,I përseritur.Përmbajtja duhet të përqendrohet te problem I cili duhet të abnalizohet në thellësi dhe gazetari nuk duhet të rrijë vetëm në sipërfaqe.Siperfaqja përbën anën komerciale të problemit dhe shihet si mjet e qëllim I shitjes së lajmit.Ngjarjet nuk duhet të jenë të njëjta ,personazhet po ashtu duhet të jenë dhe të njohur,jo krejtësisht anonime që lexuesi të mos kalojë në faqen tjetër për tëkërkuar dicka më interesante pa lexuar ate njëherë.