User:Bodin The King

Pilat knez/ban

Knez Pilat (Romano-Helensko ime) je bio vlasnik jedinog plodnog i vodom bogatog zemljišta u bezvodnom śevernom dijelu plemena Riđani(Crna Gora). Taj dio plemena se prostirao od grada Onogošta (Nikšića)na istoku, planine Viduše(Bileća) i utvrde Klobuk na zapadu, Cuce i Grahovo na jugu i Golije na śeveru. Taj predio se prostirao oko trgovačkih puteva koji su vodili od grada Onogošta pa na zapad. Otud i ime Oputna Rudina,rudina oko puta (rudina-krševiti reljef prošaran siromašnim travnatim površinama). Pilat je bio vlasnik plodne ravnice Miruše i mlinova podno planine Viduše, podno koje se nalazi i izvorište rijeke Trebišnjice čiji je sami začetak proticao kroz zaravan Miruša. Kao čovjek čija je porodica imala monopol nad mlinovima i plodnom zemljom, sigurno mu nije bilo teško da se nametne kao gospodar. Pilat se ženi Marom, ćerkom Stefanice Crnojevića gospodara Crne Gore. Dobija vazalnu titulu Kneza, nakon čega Oputna Rudina i de fakto postaje pleme. Po predanju, od Crnojevića za zaštitnika uzima Sv. Georgija u čiju čast podiže Crkvu Sv.Georgija na Valu. Sa Marom dobija đecu Komnena, Beata, Šekaru, Bajčetu (Ilirsko-Vizantijska imena). U isto vrijeme kada dolazi do dubljeg prodora Otomanske Imperije na Balkan, dolazi i do sukoba između bosanskih K vlastelina sa jedne i crnogorskih sa druge strane. Ni knez Pilat nije bio zaobiđen u tim previranjima. Po predanju, okrutan i nasilan, Pilat jednom prilikom na samoj granici plemana, u mjestu koje se danas zove Ośečenica, kida nos Mari (po tome je taj toponim i dobio ime) i odatle je šalje bratu Ivanu na Cetinje. Tim potezom se i zvanično svrstao na stranu bosanske vlastele. Ivan u znak odmazde podiže vojsku na Oputnu Rudinu kako bi kaznio zeta Pilata. Do najkrvavijeg sukoba dolazi u mjestu koje se danas zove Mrtvi Do. Nakon toga Pilat od bosanske vlastele dobija vazalnu titulu Ban. Nedugo nakon toga vlastelini sa zapadne strane Oputne Rudine padaju pod vlast Otomanske Imperije. Osmanlije Pilatu nude titulu Bega i da zadrži pośede koje je imao. Pilat je to odbio, ali njegov prvosveštenik, pop Čokorilo, prihvata tu ponudu. Na prevaran način sa Osmanskom vojskom zarobljava Pilata i na smrt ga muče. Po jednom predanju Pilat je umro tako što su ga živog zakopali od vrata na dolje (u uspravnom položaju), a po drugom je njegova poslednja želja bila da ga uspravno sahrane ispred njegove Crkve na Valu. Njegov sin Komnen podiže vojsku i sveti oca ali tom prilikom i sam gine. Pilatov grob, nad kojim se nalazi specifični spomenik, se nalazi naspram ulaza u Crkvu Sv.Georgija na valu. Nakon toga stara Opitna Rudina se dijeli na više crnogorskih plemena. Nikšićke Rudine, Banjani, nove Oputne Rudine, a dio pripada turskoj karauli Bilečik (Bileći). Zanimljivo je da iđe današnje Opitne Rudine nema zajedničko porijeklo sa starom, daleko većom, Oputnom Rudinom. Novo ime su podrugljovo dali okolni velikaši crnogorskih plemena i paše Mostarskog Pašaluka. Kako je od Oputne Rudine kneza Pilata ostalo tek toliko da je može obmotati oput od opanka (tanka kožna traka kojom se učvršćivalo gazište opanka sa ostatkom). Zanimljivo je i to da su potomci Komnena i Šekare vijekovima nakon toga bili nepovjerljivi prema sveštenstvu, već su za popa birali iz kuće Komnena. Počevši od Komnenovog sina, i to se prenosilo sa koljena na koljeno sve do početka 20. Vijeka. Beat i njegovo potomstvo su odselili na Pilatove katune nadomak današnjeg Gacka (Bih). Potomci Bajčete žive u selu Baljci (BiH), podno grebena Val. Potomci Komnena i Šekare žive u selu Pilatovci poviše grebrna Val.