User:Brr1005

ಶಾ. ಬಾಲುರಾವ್ ಅವರ ಕಿರು ಪರಿಚಯ

ಶಾ. ಬಾಲುರಾವ್ ಅವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಸಿವಿ ಶಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸೀತಮ್ಮ. ಶಾಮರಾವ್ ಅವರು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿತ್ತು. ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್, ಮಿಲ್ಟನ್ ರ ಕಾವ್ಯೋಕ್ತಿಗಳು ಅವರ ಬಾಯಲ್ಲೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.

ಶಾ ಬಾಲು ರಾವ್ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1929 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶಾ ಬಾಲು ರಾವ್ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಇಂಟರ್ ಮೀಡಿಯೇಟ್ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಲೇಖಕ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರಪಂಚ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. 1957ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ “ಇಂಡಿಯನ್ ಲಿಟರೇಚರ್” ಇಂಗ್ಲೀಷ್‍ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ 1990ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ನಂತರ ಅವರ ಕೊನೆಗಾಲದವರೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 18ನೇ ಜನವರಿ 2001 ರಂದು ಹಠಾತ್ತನೆ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ಶಾ. ಬಾಲುರಾವ್‌ ಅವರ ಹದಿನೆಂಟು ಕೃತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳಿವೆ: ಅದರಲ್ಲೊಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನ; ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಭಾಷಾಕವಿಗಳ ಕವನಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಭಾಷೆಗಳಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅನುವಾದಿತ ಕವನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಿರು ನಾಟಕಗಳಿವೆ; ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಕೃತಿಗಳಿವೆ; ಆನಂತರ ಮೂರು ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳಿವೆ: ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ಆನಾ ಅಹ್ಮತೋವಾಳ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿರುವುದು, ಬೆರ್ಟೋಲ್ಟ್ ಬ್ರೆಷ್ಟ್ ರ ಎಂಬತ್ತು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿರುವುದು, ಬಂಗಾಳಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಸುಭಾಷ್ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿರುವುದು, ಉಮ್ರ ಖಯ್ಯಾಮ್ ನ 101 ರೂಬಾಯಿಗಳ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿರುವುದು, ಶಾ. ಬಾಲು ರಾವ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಗಳು. ಅವರು ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಯಾಕೆ ನೇರ ಅನುವಾದವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅವರೇ ತಮ್ಮ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ:

ಆನಾಳ ಕವಿತೆಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಕವಿತೆಗಳ ಪದಶಃ ವಾಕ್ಯಶಃ ಅರ್ಥ ಗುರುತು ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವಾಗ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ಮೂಲದ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಇತ್ತು! ಅನುವಾದಕರು ತಾವೇ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಸೇರಿಸಿ ಬೆಳಸಿದ್ದು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಹಿಸಿ ಅನುವಾದದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಕವಿತೆ 'ಕಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಒಂದೆರಡು ಸಣ್ಣ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಕ. ೨೬ ರಲ್ಲಿ 'ಕಲಾವಿದ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೆ' ಎಂಬ ಮೂಲದ ಸರಳ ವಾಕ್ಯ ಡಿ. ಎಂ. ಥಾಮಸ್‌ರ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ 'ಫ್ರಾ ಏಂಜೆಲಿಕೊನಿಗೆ ಕುರುಡು ಬಡಿದಿತ್ತು' ಎಂದಾಗಿದೆ! ಅಮೇರಿಕದ ವಿಖ್ಯಾತಕವಿ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಕ್ಯೂನಿಟ್ಸ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ 'ರಿಕ್ವಿಯಂ' ತಲೆಕಟ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಸಾಲು '(ನಾನಾಗ ಇದ್ದದ್ದು) ಪರಕೀಯ ಆಕಾಶಗುಮ್ಮಟಗಳ ಕೆಳಗಲ್ಲ' ಎಂಬುದು 'ಯಾವ ವಿದೇಶೀ ಆಕಾಶವೂ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ' ಎಂದಾಗಿ, ಅಂತಹ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುವುದು ಆನಾಳಿಗೆ ಹೇಸಿಗೆಯ ವಿಷಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥ, ಭಾವನೆ ತಿರುಚಿ, 'ಆಶ್ರಯ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೆ ಆನಾ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧಳಿದ್ದಳು' ತೋರಿಸುತ್ತದೆ!

ಅನುವಾದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಲಿತ ಒಂದು ಪಾಠ ಎಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೋಸ, ಅವುಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮರು ಅನುವಾದ ನಾವು ಮೋಸಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಚಲಾವಣೆ. ಒಂದು ￼ಅನುವಾದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೆನಿಸಿದರೆ ಮೂಲಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಟ. ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಮಾಡದೇ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲವೆಂದಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಭಾಷಾತಜ್ಞರನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾವು ಆಧರಿಸುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವೆಂದಾದರೂ ಖಚಿತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರ್‌ನ ಒಂದು ಅನುವಾದಿತ ಸಂಕಲನ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು 'ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರ್‌ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ'. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮೀರಲಾಗದ ಎತ್ತರವೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಹೊರತರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಲುರಾಯರು ವಹಿಸಿದ್ದ ಶ್ರಮ, ಪುಸ್ತಕದ ಹೂರಣ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕಲ್ಪನಾಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಬೆರಗುವಡುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತಲೋಕ ಬಾಲುರಾಯರ ಮುಖಾಂತರ ಆ ವಿಶ್ವಕವಿ-ನಾಟಕಕಕಾರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಗೌರವ ಹೊತ್ತಗೆಯಾಗಿದೆ ಇದು. ಬಾಲುರಾಯರ ಶ್ರಮ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಕಲ್ಪನಾಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವ್ಯಾಪಕ ಲೇಖಕಪರಿಚಯ, ಗ್ರಂಥದ ಸ್ವರೂಪಕಲ್ಪನೆ, ಬರಹಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ, ಜೋಡಣೆ, ಪುಸ್ತಕ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣತೆ, ವಿವೇಚನಾಸಾಮರ್ಥ್ಯ - ಕರ್ತೃತ್ವಶಕ್ತಿಯ ಏನೆಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಿದೆಯೋ ? ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಮೇಳೈಸಿ ಈ ಗ್ರಂಥವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿರಬಹುದಾದ ಕಷ್ಟ ಊಹೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಕುವಂತಹುದು. ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಕೆಲಸ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರಗೊಂಡು ದೂರದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡು ಹೊರಬಂದಾಗ ಇಡೀ ಕನ್ನಡನಾಡೇ ಬೆರಗುವಡುವಂತಾದುದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.

ಅವರು ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಲು ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅನುವಾದಕರಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ, ಡಿವಿಜಿ, ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿರಂಥವರು ಮತ್ತು ಹಲವರು ಇತರರು ಸೇರಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಫ್ರಿಜ಼್ ಬೆನೆವಿಟ್ಝ್ ರಂಗಾಯಣ ಮೈಸೂರಿಗಾಗಿ ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರ್ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಅವರು 'ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರ್‌ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಶಾ. ಬಾಲುರಾವ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಅವರು 1983ರಲ್ಲಿ “Who’s who of Indian Literature” ಸೂಚಿಯ ಸಂಪಾದಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು.

ಷಷಷಷಷಷಷಷಷಷಷ