User:Cbdorsett/Bozorgmehr

مقبرة بزرجمهر قاینی

بر دامنة کوهی مشرف به قاین ، مقبره و بقعه ای معروف به ابوذری قرار دارد که ظاهراً مدفن بوذرجمهر (ابوذرجمهر) است و به جهت تخفیف به ابوذری شهرت یافته است (آیتی ، ص 157). براساس مفاد وقفنامة آن ، در گذشته جمعی از مردم که به طایفة اباذری شهرت داشته اند در آنجا ساکن بوده اند. برخی این مزار را به اباذر، صحابی پیامبر صلی اللّ'ه علیه وآله وسلّم ، نسبت می دهند که بسیار بعید به نظر می رسد؛ اما ممکن است مقبرة ابوذر بوزجانی * قهستانی ، عارف قرن چهارم ، باشد. این بقعه دارای گنبدی کاشیکاری ، و رواقها و اتاقهایی برای سکونت سیاحان و زایران است (سعیدزاده ، ص 313ـ314).

منابع : آنسیکلوپدیا ساوِتیِ تاجیک ، ج 1، دوشنبه 1978، ص 535 (به خط سیریلی )؛ محمدحسین آیتی ، بهارستان : در تاریخ و تراجم رجال قاینات و قهستان ، مشهد 1371ش ؛ تقی الدین بلیانی ، عرفات العاشقین ، نسخة عکسی از نسخة خطی موجود در کتابخانة ملک ، ش 5324؛ عبدالملک بن محمد ثعالبی ، یتیمة الدهر ، چاپ مفید محمد قمیحه ، بیروت 1403/1983؛ محسن سعیدزاده ، بزرگان قائن ، ج 1، قم 1369ش ؛ ذبیح الله صفا، تاریخ ادبیات در ایران ، ج 1، تهران 1363ش ؛ محمدبن محمد عوفی ، تذکرة لباب الالباب ، چاپ محمد عباسی ، تهران 1361ش ؛ رضاقلی بن محمدهادی هدایت ، مجمع الفصحا ، چاپ مظاهر مصفّا، تهران 1336ـ1340ش.

/ صفورا هوشیار /

-

بُزُرْجْمِهْرِ قاینی ، ابومنصور قسیم بن ابراهیم ، ملقب به بزرجمهر، از شاعران و امیران عهد سبکتکین ، محمود و مسعود غزنوی. از تاریخ تولد و وفات او اطلاع دقیقی در دست نیست. نامش را امیر ابوذرجمهر یا بزرجمهر هم گفته (بلیانی ، گ 11ر) و او را با وصفهایی چون : «شاعرِ مفلق و مبدع باللسانین » ستوده اند (ثعالبی ، ج 5، ص 231). ظاهراً بزرجمهر از خاندان منصوریه بود که در آن زمان خاندانی معروف در قاین بودند (آیتی ، ص 157). شمس قیس رازی در شمار عروضیان عجم ، از شخصی به نام بزرجمهر قسیمی یاد کرده که همین بزرجمهر قسیم بن ابراهیم است (صفا، ج 1، ص 570). شاید چون نامش قسیم است ، قسیمی تخلّص او بوده باشد، یا اینکه در آن روزگار چنین گفته می شده است (سعیدزاده ، ص 308، پانویس 2). بزرجمهر به دو زبان فارسی و عربی شعر سروده (بلیانی ، همانجا؛ ثعالبی ، همانجا؛ عوفی ، ج 1، ص 33؛ هدایت ، ج 1، ص 140)، اما دیوانی از او باقی نمانده ، و فقط نمونه ای از اشعار فارسی او در تذکره ها موجود است ( رجوع کنید به بلیانی ، همانجا؛ عوفی ، همانجا؛ هدایت ، همانجا). وی از فلسفه و حکمت و طب و ریاضیات و دیگر فنون معمول آگاهی داشته یا دست کم بی اطلاع نبوده است ، و شاید اطلاق لقب بزرجمهر نیز مؤید همین موضوع باشد (سعیدزاده ، ص 312). کتابها و رساله هایی در حکمت و تعبیرخواب ، که هم اکنون موجود است و از بزرجمهر، حکیم عصر ساسانیان ، دانسته شده ، احتمالاً از بزرجمهر قاینی است (همانجا). مقبرة بزرجمهر قاینی بر دامنة کوهی مشرف به قاین ، مقبره و بقعه ای معروف به ابوذری قرار دارد که ظاهراً مدفن بوذرجمهر (ابوذرجمهر) است و به جهت تخفیف به ابوذری شهرت یافته است (آیتی ، ص 157). براساس مفاد وقفنامة آن ، در گذشته جمعی از مردم که به طایفة اباذری شهرت داشته اند در آنجا ساکن بوده اند. برخی این مزار را به اباذر، صحابی پیامبر صلی اللّ'ه علیه وآله وسلّم ، نسبت می دهند که بسیار بعید به نظر می رسد؛ اما ممکن است مقبرة ابوذر بوزجانی * قهستانی ، عارف قرن چهارم ، باشد. این بقعه دارای گنبدی کاشیکاری ، و رواقها و اتاقهایی برای سکونت سیاحان و زایران است (سعیدزاده ، ص 313ـ314). منابع : آنسیکلوپدیا ساوِتیِ تاجیک ، ج 1، دوشنبه 1978، ص 535 (به خط سیریلی )؛ محمدحسین آیتی ، بهارستان : در تاریخ و تراجم رجال قاینات و قهستان ، مشهد 1371ش ؛ تقی الدین بلیانی ، عرفات العاشقین ، نسخة عکسی از نسخة خطی موجود در کتابخانة ملک ، ش 5324؛ عبدالملک بن محمد ثعالبی ، یتیمة الدهر ، چاپ مفید محمد قمیحه ، بیروت 1403/1983؛ محسن سعیدزاده ، بزرگان قائن ، ج 1، قم 1369ش ؛ ذبیح الله صفا، تاریخ ادبیات در ایران ، ج 1، تهران 1363ش ؛ محمدبن محمد عوفی ، تذکرة لباب الالباب ، چاپ محمد عباسی ، تهران 1361ش ؛ رضاقلی بن محمدهادی هدایت ، مجمع الفصحا ، چاپ مظاهر مصفّا، تهران 1336ـ1340ش. / صفورا هوشیار /

---

مقبرة بزرجمهر قاینی بر دامنة کوهی مشرف به قاین ، مقبره و بقعه ای معروف به ابوذری قرار دارد که ظاهراً مدفن بوذرجمهر (ابوذرجمهر) است و به جهت تخفیف به ابوذری شهرت یافته است (آیتی ، ص 157). براساس مفاد وقفنامة آن ، در گذشته جمعی از مردم که به طایفة اباذری شهرت داشته اند در آنجا ساکن بوده اند. برخی این مزار را به اباذر، صحابی پیامبر صلی اللّ'ه علیه وآله وسلّم ، نسبت می دهند که بسیار بعید به نظر می رسد؛ اما ممکن است مقبرة ابوذر بوزجانی * قهستانی ، عارف قرن چهارم ، باشد. این بقعه دارای گنبدی کاشیکاری ، و رواقها و اتاقهایی برای سکونت سیاحان و زایران است (سعیدزاده ، ص 313ـ314).

منابع : آنسیکلوپدیا ساوِتیِ تاجیک ، ج 1، دوشنبه 1978، ص 535 (به خط سیریلی )؛ محمدحسین آیتی ، بهارستان : در تاریخ و تراجم رجال قاینات و قهستان ، مشهد 1371ش ؛ تقی الدین بلیانی ، عرفات العاشقین ، نسخة عکسی از نسخة خطی موجود در کتابخانة ملک ، ش 5324؛ عبدالملک بن محمد ثعالبی ، یتیمة الدهر ، چاپ مفید محمد قمیحه ، بیروت 1403/1983؛ محسن سعیدزاده ، بزرگان قائن ، ج 1، قم 1369ش ؛ ذبیح الله صفا، تاریخ ادبیات در ایران ، ج 1، تهران 1363ش ؛ محمدبن محمد عوفی ، تذکرة لباب الالباب ، چاپ محمد عباسی ، تهران 1361ش ؛ رضاقلی بن محمدهادی هدایت ، مجمع الفصحا ، چاپ مظاهر مصفّا، تهران 1336ـ1340ش.

/ صفورا هوشیار /