User:Dadul Devakrishna Baruah

বঁহত

ভেষজ পুষ্টিগুণ সম্পন্ন এবিধ ধুনীয়া ফল হৈছে বঁহত বা ডেৱাফল। আজিকালি আপেল, আঙুৰ, আখৰোটৰ সোৱাদত ডুবি থকাসকলৰ বাবে বঁহত 'আউটডেটেদ' ফল। কিন্তু এই আউটডেটেড ফলবিধৰ আছে অসাধাৰণ ভেষজ পুষ্টিগুণ। অঞ্চলভেদে এই ফল মানুহৰ মাজত বঁহত আৰু ডেৱা ফল বুলি পৰিচিত। আন কিবা নাম আছে যদিও মই নাজানো। গ্রামাঞ্চলত অতি পৰিচিত ফল হ'লেও নগৰাঞ্চলত অপ্রচলিত ফল। অৱশ্যে আজিকালি গাঁৱৰ ল'ৰা-ছোৱালীৰ বাবেও বঁহত অচিনাকি ফল হৈ পৰিছে।

বৰ্ণনা : বঁহত আকাৰত ডাঙৰ আৰু চিৰসেউজ বৃক্ষ। পাতবোৰ ডাঙৰ আৰু খহটা। চেগুন পাতৰ দৰেই। গছ বহু শাখা-প্রশাখা বিশিষ্ট। একোজোপা গছ ২০-৩০ ফুট ওখ হয়। ছালৰ বৰণ ধূসৰ-বাদামী। গছৰ ভিতৰত বগা আঠা থাকে। পাত ৬-১২ ইঞ্চি দীঘল আৰু ও ৪-৭ ইঞ্চি বহল। গছত ফেব্রুৱাৰীৰ শেষৰ পৰা ফুল ফুলে আৰু জুন মাহৰপৰা ফল পকা আৰম্ভ হয়। স্ত্রী আৰু পুৰুষ ফুল হালধীয়া বৰণৰ। স্ত্রী ফুল আকাৰত ডাঙৰ। যদিও ফুল বুলি কোৱা হয়, আচলতে এই ফুলৰ পাপৰি নাই। দেখিবলৈ সৰু গুটিৰ দৰেহে। অপুষ্প ফুলদণ্ড। কঁঠালৰ মুচিৰ দৰে। প্ৰকৃততে এই সৰু সৰু মুচি বহু ফুলৰ সমষ্টি। স্ত্রী ফুলৰ পৰা ফল হয়। বঁহত হৈছে কঁঠালৰ দৰে গুচ্ছফল। বাহিৰৰ অংশটো অসমান। ফল কেঁচা অবস্থাত সেউজীয়া আৰু পকিলে হালধীয়া হয়। ফলৰ ভিতৰত কঁঠালৰ দৰে সৰু সৰু কোহ বা ফুট থাকে। পকা ফলৰ কোহৰ বৰণ ৰঙা বুলোৱা হালধীয়া হয়। ফলবোৰ সম্পূৰ্ণ গোলাকাৰ নহয়। বাহিৰৰ অংশটো অসমান। কেঁচা ফলৰ স্বাদ কেঁহা হ'লেও পকিলে কিন্তু এক সুকীয়া লোভনীয় স্বাদ পোৱা যায়। সম্পূৰ্ণ টেঙাও নহয় আৰু মিঠাও নহয়। ফলৰ ভিতৰত থকা কঁঠালৰ সৰু কোহ বা ফুটৰ  দৰে থকা প্ৰতিটো কোহৰ ভিতৰত একোটিকৈ বীজ থাকে। একোটা ফলৰ ভিতৰত এনে ২০-৩০টা বীজ থাকে।

বৈজ্ঞানিক শ্রেণীবিন্যাস : জগত : Plantae বর্গ : Rosales পৰিয়াল : Moraceae গোত্র : Artocarpeae গণ : Artocarpus প্রজাতি : A. lacucha দ্বিপদী নাম : Artocarpus lacucha Buch.-Ham. ইংৰাজী নাম : Monkey Jack বৈজ্ঞানিক নাম : Artocarpus lacucha বা Artocarpus lakoocha Roxb. সংস্কৃত নাম : ऐरावत Airawata, Amlaka, Dahu, Dridhavalkala, Granthimatphala হিন্দী নাম : ডেহুয়া মণিপুৰী : হৰীকোকথোং মাৰাঠী : बढहर Badhar, Kshudraphanas, phala তামিল : ilagusam, irappala, solaippakku, tinippalavu মালায়ালাম : chimpa, lakucham, pulinjakka কানাড়া : esuluhuli, lakucha, otehuli, vatehuli বাংলা : ডেউয়া Dephal, Dahu উড়িয়া : Lakoocha উর্দু : Theitat নেপালী : बढहर Badhar

বিস্তৃতি : বঁহত হৈছে ক্রান্তীয় চিৰসেউজ বৃক্ষ। ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ সর্বলোতে আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত প্রচুৰ পৰিমাণে হয়। কাঠ ব্যৱহাৰযোগ্য।

পৰিপুষ্টি গুণ : বঁহতক ভিটামিন C আৰু কেলছিয়ামৰ আধাৰ বুলি কোৱা হয়। ফলবিধত অন্যান্য পুষ্টি উপাদানো আছে। প্রতি ১০০ গ্রাম বঁ‌হত ফলত পোৱা উপাদানসমূহ এনেধৰণৰ— খনিজ- ০.৮ গ্রাম, খাদ্যশক্তি- ৬৬ কিলোকেলৰি, আমিষ- ০.৭ গ্রাম, শর্কৰা- ১৩.৩ গ্রাম, কেলছিয়াম- ৫০ মিলিগ্রাম, লৌহ পদাৰ্থ- ০.৫ মিলিগ্রাম, ভিটামিন বি১- ০.০২ মিলিগ্রাম, ভিটামিন বি২- ০.১৫ মিলিগ্রাম, ভিটামিন চি- ১৩৫ মিলিগ্রাম, পটাছিয়াম- ৩৪৮.৩৩ মিলিগ্রাম।

স্বাস্থ্যগুণ : দেখাত সাধাৰণযেন লগা বঁহতৰ বহু অসাধাৰণ গুণ আছে। সেয়ে এই ফল মানুহৰ স্বাস্থ্যেৰ বাবে বৰ উপকাৰী। ফলবিধৰ কিছু ভেষজ গুণ উল্লেখ কৰা হ'ল— ১। যকৃতৰ নানা অসুখ নিৰাময়ত সাহায়ক। ২। কোষ্ঠকাঠিন্য আৰু গেছৰ কাৰণে হোৱা পেটৰ বিষ নিৰাময় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহায়ক। ৩। পেট পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ কেঁচা বঁ‌হত ৮-১০ গ্রাম পিহি লৈ গৰম পানীত মিহলাই পুৱা খালীপেটত খাব লাগে। ৪। গছৰ ছালৰ গুড়িয়ে ছালৰ ৰুক্ষতা দূৰ কৰে আৰু ব্রণৰ দূষিত পুঁজ বাহিৰ কৰে। ৫। ছাল, চুলি, নখ, দাঁতৰ নানা ৰোগ প্রতিৰোধত সহায় কৰে। ৬। দাঁত আৰু হাড়ৰ ক্ষয়ৰোগ প্রতিৰোধ কৰে। ৭। ৰক্ত সঞ্চালনত সহাযয় কৰে, ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্রণত ৰাখে আৰু হৃদৰোগ তথা স্ট্রোকৰ সম্ভাৱনা কমায়। ৮। মেদবহুলতা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে পকা বঁহতৰ ৰস এক বা ডেৰ চামুচ ঠাণ্ডা পানীৰ লগত মিহলাই খালে সুফল পোৱা যায়। ৯। স্মৃতিশক্তি বৃদ্ধিত সহায় কৰে। ১০। তাৎক্ষণিকভাৱে বমি ভাৱ দূৰ কৰিব পাৰে।

তথ্যসূত্ৰ : Media related to Artocarpus lakoocha at Wikimedia Commons Data related to Artocarpus lacucha at Wikispecies Antioxidant and toxicity activities of Artocarpus lakoocha Roxb. heartwood extract[permanent dead link] Fruit with foliage Crops for the Future: Barhal ('Artocarpus lakoocha)