User:Dani llakavica/sandbox

Biografia e Loka Llakavices (1900-1945)

Loka, që më vonë, e mori pseudonimin Llakavica, është një ndër figurat më të rëndësishme të Ballit Kombëtar në këto anë. Ishte njeri me vyrtite të larta: i zgjuar, i guximshëm, trim, i vendosur, i gojës, i fjalës, atdhetar. U lind në Llakavicë në vitin 1900. Është i biri i Vehapit, i ati i Rahmanit, familja Kurti. Ka ndjekur disa klasë në mektepin e atëhershëm të fshatit në gjuhën turke, por shkrim leximin e shqipes e ka mësuar si autodiktat. Përndryshe, pjesën më të madhe të fëmijërisë e ka kaluar, si edhe shumica e moshatarëve të tij, duke kullotur bagëtinë, që në atë kohë, ishte me bollëk. Për shkak të rrethanave tepër të vështira ekonomike, apo skamjes, për të siguruar kafshatën e bukës, qysh mjaft i ri, e mori rrugën e kurbetit – shkoi në Bukuresht, ku i kaloi më se njëzet vjet, duke llogaritur këtu edhe qëndrimet e koh pas kohshme në vendlindje. Në atë kohë, në kryeqitetin Rumun kishin gjetur strehim, si kurbetqarë, edhe shumë llakavicas tjerë. Këtu, një kohë të gjatë para se të hapte pastiçeri, Loka u morr dhe me punë çiraku dhe punëtori krahu. Gjatë qëndrimit në këtë qytet, vatër shekullore e aktiviteteve të ndryshme patriotike dhe kulturore shqiptare, ai u njoftua me shkaqet e pozitës të rëndë të bashkvendasve të vet dhe më gjërë nën sundimin serb dhe me rrugët që mund t’i nxjernin nga ajo. Nuk dihet shkaku, por kah fundi i viteve të tridhjeta, ai u largua përgjithmonë nga Rumania, për ta vazhduar jetën në Llakavicë, pranë familjes, duke u marrë me punë të fshatit: nga pak me bujqësi (sepse nuk kishte shume tokë të bukës), e më shumë me blegtori. Si njeri me vyrtite të larta njerëzore dhe atdhetare, së shpejti pas kthyerjes, llakavicasit e nderuan me atë që e zgjodhën kryeplak fshati, apo ,,plak katundi’’, detyrë që e kreu disa vite me radhë. Me qëndrimet e tija të paluhatshme në favor të luftës për mbrojtjen e tokave stërgjyshrore, që i shprehte dendur në biseda, tubime e manifestime të tjera, pas ngjarjeve të prillit 1941, ai gëzoi autoritet ta rratë te bashkëfshatarët dhe më gjërë. Prandaj, një ditë pranvere të vitit 1942, pasi i vrau disa ushtarë Italian dhe ishte i detyruar të kalonte jetë kaçaku, Xhema, bashkë ,,me shokët Shefqet Preshevën, Bajram Dobërdollin dhe Hajvaz Kalishtin, për t’u fshehur nga ushtria italiane shkoi, ku tjetër përveç se te Lok Llakavica. Ai këto trima i strehoi në stanet e Koshares. Gjatë qëndrimit këtu relativisht të gjatë, ata patën mjaft kohë për ta shoshitur në detaje situatën e krijuar pas prillit të viti 1941. Ndaj, të gjithë u pajtua se duhej të luftohej secili që do ti rrezikonte tokat arbërore dhe se, për këtë qëllim, duhej urgjentisht të organizohej mbrojtja na aspektin ushtarak, duke i ndarë territoret dhe përgjegjësitë. ‘’Ky takim i tyre shënon edhe fillimin e luftës së Ballit Kombëtar në rrethin e Gostivarit dhe më gjërë’’. Siç do të shohim, nga kjo kohë deri në fund të luftës, ai do ta vë tërë qenien e tij në shërbim të çështjes kombëtare – organizimin dhe mbrojtjen e tokave stërgjyshërore. ‘’Krejt fshati i shkonte prapa, ndërsa me Xhemën ishte shumë i përzemërt. Komandantit të tij i mbeti besnik deri në çastet e fundit të luftës dhe jetës.

Vrasja e Lokës November 2, 2009 at 9:46am Në vlugun më të madh të punëve në Llakavicë ndodhi edhe vrasja e Lokës, njërit nga organizatorët dhe udhëheqësit më kryesor të lëvizjes balliste në këto anë. Vrasja e tij i tronditi të gjithë llakavicasit. Ai te ata shkaktoi keqardhje dhe përmallim. Ja si njerëzit e UDB-ës i ranë në gjurmë dhe e vranë: Pas fitores së komunistëve, Loka u strehua në Kalisht te vëllai i gruas së Milaimit, një i afërm i familjes së tij të gjërë. Diku kah pranvera, njerëzit e UDB-ës i ranë në gjurmë dhe, një ditë nga ditët, e rethuan shtëpinë dhe kërkuan të dorëzohej. Por ai nuk iu përgjigj kërkesës – hapi zjarr kundër tyre (ku la disa të vrarë) dhe ariti të cante rrugë, të aratisej. Në përleshje e sipër ngeli I vrarë I zoti I shtëpisë, i vetmi djalë I familjes së gruas së Milaimit, e cila me lot në sy, shpesh në biseda e rëfente këtë rast. Nga atje erdhi dhe u strehua në Llakavicë, te njerëz të tij të afërt, herë te njëri dhe herë te tjetri, nga frika që të mos binte në grackë. Por, pasi u ngroh moti, ai filloi ta kalonte kohën nëpër stane, bashkë me Sallahun dhe Haqifin nga Turcani I Vogël, për të cilët s’kemi të dhëna ku janë strehuar gjatë dimrit. Ata flinin nëpër stane, kurse furnizoheshin me gjëra ushqimore nga njerëz të familjes Kurti, si edhe nga të tjerë, varësisht nga rasti. Se Loka qëndronte diku në Llakavicë, për UDB-ën nuk ishte e vështirë t’a kuptonte. Atë e dinte i gjithë fshati, por ishte pak problem t’i binte në fije vendit, shtëpisë apo stanit ku strehohej, sepse a’i i ndërronte shpesh ata. Megjithatë, njerëzit e saj edhe këtë enigmë e zbërthyen. Kështu, një natë të kthjelltë, diku kah fundi i majit (1945), dy-tri orë para se të gdhinte dita, rrëzë malit Kodra e Madhe, një togë ushtarësh dhe policësh e rrethuan stanin, në vendin e quajtur Katër maj, nja 300 m mbi fshat, i urdhëruan atij, si edhe në Kalisht, të dorëzohej. Ai edhe këtu nuk I’u bind urdhërit, por nuk arriti ta aratisej. E zbrazi pushkën, e vënë nën krye në vend të jastëkut, në drejtim të ushtarit që e urdhëroi të dorëzohet, të cilin e goditi për vdekje. U përpoq ta mbushte sërish armën, por kësaj rradhe kjo nuk i shkoi për dore. Disa plumba të shkrepura nga ushtarët e tjerë e qëlluan për vdekje. Llakavicasit nuk dinin asgjë. Ata u befasuan kur në mëngjes panë se ishin të rrethuar nga ushtria dhe policia. Dikur më vonë, nga vesh në vesh, u kuptua cka kishte ndodhur. Dhe të gjithë ata që prej shtëpive të tyre kishin pamje nga katër maj i mbanin sytë në atë drejtim. Dhe, diku kah ora 9, mbaj mend si sot, kur nga shtëpia jonë, pamë një njeri I cili tërhiqte zvarë një trup udhës që zbret nga livadhet e Katër Majit në fshat, po ashtu nga këto livadhe, porn ë anën tjetër, pamë katër njerëz që mbanin në krah një trinë me dicka mbi, e që, duke kaluar nëpër oborrin e shtëpisë së Sherif Xhaferit, të atit të Aliut dhe Deharit, zbritën në fshat. Nga ajo që u morr me mend dhe menjëherë mandej u kuptua, i pari kishte tërhequr zvarrë (me litar lidhur për këmbësh) trupin e pajetë të Lokës, kurse katër të tjerët (katër ushtarë) e kishin zbritur me respect atë të ushtarit të vrarë. Dhe, derisa në rrugë, te Përoi i çupit, afër shtëpisë së Hakikut, trupin e pajetë të ushtarit e ngakrkuan me një ,,xhip’’ dhe e larguan, atë të prijësit tonë e lanë edhe për një kohë të shtrirë përtokë, për ta parë njerëzit e fshatit apo, më mirë të themi, për ta poshtëruar. Pas kësaj, e morrën me vetë në drejtim të Gostivarit dhe, sot e kësaj dite, nuk i dihet varri. Siç përmendëm, sjellje të këtilla ose të ngjajshme barbare, njerëzit e pushtetit maqedon treguan edhe ndaj Xhemës së vrarë etj. E kjo e dëshmon urrejtjen e tyre të madhe ndaj shqiptarëve dhe nivelin e ulët civilizues, por kjo është temë tjetër e rrëfimit.

Vendlindja Ime, D-r.Veli Veliu, botuar në Tetovë viti 2009, fq.90

Vendlindja Ime, D-r.Veli Veliu, botuar në Tetovë viti 2009, fq.62