User:DerKaiserAsparux/sandbox2

Dame Gruev
Damyan Yovanov Gruev ose Damjan Jovanov Gruev, i njohur shpesh me emrin e tij të shkurtër Dame Gruev, (19 janar 1871 - 23 dhjetor 1906) ishte një mësues bullgar, udhëheqës revolucionar dhe kryengritës në rajonet osmane të Maqedonisë dhe Trakisë. Ai ishte midis themeluesve të Organizatës Revolucionare të Brendshme Maqedonase (i njohur fillimisht si Komiteti Revolucionar Maqedonas-Adrianopolitan Bullgar). Pavarësisht nga vetë-identifikimi i tij Bullgar, sipas historiografisë maqedonase të pas Luftës së Dytë Botërore, ate e quajten maqedonas edhe pse u vetdeklarua si bullgar. 'Biografia' Dame Gruev lindi në 1871 në fshatin Smilevo, ne Vilajetin e Manastirit, Perandoria Osmane (Maqedonia e sotme e Veriut). Arsimin fillor e mori në Smilevo dhe vazhdoi arsimin në Shkollën e Mesme Bullgare të Selanikut. Ai ishte pjesë e një grupi të përjashtuar nga shkolla pas një revolte të studentëve. Në fillim të vitit 1888, grupi, i përbërë nga 19 vetë, përfshirë edhe revolucionarë të tjerë të IMRO-s u tërhoq nga propaganda serbe. Si rezultat, ata shkuan për të studiuar në një Gjimnazium Serb në Beograd në kurriz të shoqërisë Sveti Sava (Shen Sava). Gruev më vonë vazhdoi shkollimin në Grandes écoles në Beograd. Pas një revolte tjetër, Gruev dhe bashkëpunëtorët e tij u përjashtuan nga Shkolla e Madhe (grandes écoles) dhe emigruan në bllok në Bullgari. Gruev u regjistrua në Universitetin e Sofjes dhe, më vonë, në Shoqërinë e Re Letrare Maqedonase. Ai gjeti gjithashtu rrethin "Druzhba (shoqeria)", qëllimi i të cileve ishte të zbatonin "Nenin 23" të Traktatit të Berlinit (1878) mbi autonominë e Maqedonisë. Në 1891 Gruev u përjashtua nga Universiteti pasi dyshohej për vrasjen e Ministrit Hristo Belchev, por më pas ky pretendim doli të ishte e pabazë. Më tej, Gruev u largua nga Universiteti dhe u kthye në rajonin e Maqedonisë Osmane për t'u aplikuar në një organizatë të re revolucionare. Në mënyrë që të zbatonte planet e tij me më shumë sukses, dhe ndoshta për të shmangur dyshimin e autoriteteve turke, ai vendosi të bëhej një mësues i shkollës Bullgare. Dy vitet e para pas kthimit në rajonin e Maqedonisë ai i kaloi mësimet, së pari në fshatin e tij të lindjes Smilevo dhe më vonë në qytetin e Prilepit. Më vonë, Gruev u vendos në Selanik dhe këtu hodhi themelet e BMARC (Komitetet Revolucionare Bullgaro-Maqedonase-Adrianopojë). Me bashkëpunimin e Hristo Tatarchev dhe Petar Pop Arsov ndër të tjerët, ai doli me Kushtetutën dhe Rregulloren e IMARC. Do të ishte një organizatë e fshehtë nën drejtimin e një Komiteti Qendror, me komitetet revolucionare lokale në të gjithë Maqedoninë dhe rajonin e Adrianopojës (Edirne). Këto rajone do të ndaheshin në rrethe revolucionare ose rreze si në Kryengritjen e Prillit. Në përputhje me Kushtetutën, Komiteti i parë Revolucionar Qendror u formua në verën e vitit 1894, nën kryesinë e Hristo Tatarchev. 'Kryengritja' Në pjesën e fundit të majit, 1902, Gruev u dënua për dëbim në burgun e Podrum Kale në Anadoll. Atje ai gjeti Hristo Matov dhe Hristo Tatarchev, të dy të dënuar me internim në janar 1901. Gruev dhe shokët e tij u mbajtën në Podroum Kale për dhjetë muaj. Megjithëse ai ishte larg Maqedonisë dhe Trakisë vetë, Gruev arriti të mbahej i informuar për zhvillimin dhe çështjet e IMARO. Ai mbajti një rrjedhë të qëndrueshme korrespondence të koduar me Selanikun, Manastirin dhe Sofjen. Në Pashkët e vitit 1903, në momentin e një amnistie të përgjithshme, ai u la i lirë. Gruev nxituai për në Selanik dhe atje ai zbuloi se Komiteti Qendror, i cili ishte në krye të IMARO, kishte vendosur tashmë të shpallte një kryengritje të përgjithshme që do të ndodhte gjatë vitit 1903. Megjithëse Gruev nuk ishte në përputhje me vendimin e Komitetit Qendror, kryesisht për shkak të mungesës së gatishmërisë së SMARO, ai iu dorëzua vendimit të Komitetit qendror. Ai u largua nga Selaniku dhe shkoi në Smilevo ku do të mbahej Kongresi kryengritës. Qëllimi i këtij Kongresi ishte të caktojë datën për shpalljen e kryengritjes së përgjithshme dhe të përshkruajë metodat dhe taktikat në ndjekjen e tij. Këtu Gruevski takoi Boris Sarafov, i cili sapo kishte ardhur nga Bullgaria. Gruev u zgjodh kryetar i këtij Kongresi dhe ky i fundit vendosi që dita e shpalljes së kryengritjes të ishte 2 gusht 1903. Gruev, Boris Sarafov dhe Anastas Lozanchev u zgjodhën nga Kongresi si tre anëtarët e Shtabit të Përgjithshëm, dhe të fuqizuar për të drejtuar forcat kryengritëse në rajonin e Manastirit. Gruev jetoi për të parë tërheqjen e trupave turke nga fshati i tij i lindur Smilevo. Ai ishte i angazhuar, gjatë rrjedhës së kryengritjes, në përleshje të shumta me Ushtrinë Osmane. Por me ardhjen e trupave osmane, çdo përparim i kryengritjes u bë i pamundur dhe në një periudhë prej gjashtë javësh u shkatërrua plotësisht. Gruev e vuri detyrën e tij për të vizituar rrethe të ndryshme revolucionare, çarmatosjen e kryengritësve dhe ruajtjen e materialeve të luftës për përdorim në të ardhmen. Gruev dhe ndjekësit e tij vazhduan punën e organizimit dhe përgatitjen për një kryengritje tjetër. Në 1904 Dame Gruev kryesoi Kongresin e Prilepit të Rrethit Revolucionar Manastir të IMROs. Në vjeshtën e atij viti, Dame u kap nga udhëheqësi i serb Micko Krstić, por u la i lirë, me ndihmën e Gligor Sokolović, pas negociatave të tij me Pere Toshev. Në 1905 Gruev drejtoi Kongresin e parë të Përgjithshëm të organizatës pas kryengritjes, të ashtuquajturin Kongresi Rila. Këtu Dame Gruev u zgjodh si anëtar i Komitetit Qendror dhe u bë në fakt udhëheqësi i tij, deri në vdekjen e tij. Në të vërtetë, Dame ishte i vetmi që dukej se ishte në gjendje të zotëronte ambicien e Jane Sandanski për udhëheqje. Sidoqoftë, Kongresi i Rilas nuk arriti të fshijë ndryshimet politike në organizatë. Lindi një nevojë për të zhvilluar një kongres të ri të posaçëm në Sofje në Dhjetor 1906, i cili nuk u zhvillua kurrë. Në fund të vitit 1906, Gruev u zhvendos nga Maqedonia Osmane në Sofje për të marrë pjesë në Kongresin special. Më 23 dhjetor 1906, Dame Gruev dhe çeta e tij u zbuluan nga autoritetet turke pranë fshatit Rusinovo (rrethi i Maleshevës). Gruev dhe banda e tij u përballën me forcat osmane dhe në betejën vijuese ai u vra.
 * Pas Kryengritjes