User:Drmshams/sandbox

دکتر مرتضی شمس طبیب و اولین شاعر سبک نیمایی خوی با تخلص «آفتاب»، هفتم بهمن ماه ۱۳۹۱ و در سن ۸۴ سالگی، در تهران دارفانی را وداع گفت.

"دکتر مرتضي شمس" در سال ١٣٠٧ خورشيدي در شهر خوي متولد شد. فرزند "دکتر میرزا حبیب شمس" و نوه ی بزرگ "آقا مرتضی شمس الاطباء" از پزشکان بنام خوی بود. "شمس الاطباء" در خوی کلاس درس پزشکی داشت و در دوران خود پزشکان متعددی را تربیت کرد. "دکتر مرتضی شمس" پس از اتمام تحصیلات در طب (١٣٣٣) به خوی عزیمت نمود و برای اولین بار رشته ی "طبیعی" را در این شهر پایه گذاری کرد. وی در دانشکده ی پرستاری خوی تدریس می نمود و حدود چهل سال به طبابت، همچون پدرانش در آن شهر پرداخت؛ در این اثنا به فعاليت های ادبي نیز می پرداخت. در دهه ١٣٣٠ آثاري همچون (افسانه رؤيا و هذيان يادها) و (اشک شب) را منتشر کرد. در همين سالها قسمتي (در حدود ٤٠ قطعه) از کتاب (گلهاي رنج) اثر "شارل بودلر" شاعر سمبوليست فرانسوي را براي اولين بار در ايران بصورت ترجمه و نگارش به چاپ رساند و برای نخستین بار آثار سمبولیزم را به جامعه ی ادبی ایران شناساند. در دهه ١٣٤٠ مجموعه (سقوط) و (حماسه جاودانگي) را به زيور طبع آراست. چاپ اشعار و مقالات ادبي بيشمار، از اواخر دهه‌ي بيست در نشريات معتبري چون: "روشنفکر"، "اميد ايران"، "فردوسي"، "ترقي"، "سپيد و سياه"، "آسياي جوان"، "خوشه"، "اطلاعات"، "کيهان" و... با نام مستعار "حيدر آفتاب"، از ديگر فعاليتهاي وي مي‌باشند. در طي اين سالها از وي آثار ، تاليفات و ترجمه‌هاي بسياري در زمينه طب نيز به چاپ مي‌رسيد؛ صرف نظر از مقالات علمی و پزشکی منتشره در مجله ی "آخرین اطلاعات پزشکی" و چند مجله ی پزشکی دیگر، کتب متعددی در زمینه ی طب نیز به زیور طبع آراست؛ از آن جمله می توان به کتب "کهیر مالاریایی" ، "ویتامین ب ١" و "درمان بیماریهای کودکان" اشاره نمود. با اساتید بنام شعر دوران خود همچون "استاد شهریار"، "فریدون مشیری"، "دکتر غلامحسین ساعدی"، "دکتر زریاب خوئی"، "سیمین بهبهانی" و... حشر و نشر داشت. "استاد شهریار" در دیوان خود، شعر "سرود ساربان" را برای وی سروده است:

. . . دلا، ما را به خوی خوانده است دکتر مرتضای شمس نه آخر شمس، ملا را به آذربایجان خواند به پشت اشتران کن شهریارا بارِ مولانا که شمست مرحبا گویان، سرود ساربان خواند

استاد "یحیی رحیمی" در مقاله ای از او به عنوان "شاعری از خوی برای هزاره ابد" نام می برد. هنوز بسياري از آثار وی به چاپ نرسیده است. برخي از کتب در دست انتشار وي عبارتند از: - ۹ مجموعه ی شعر شامل: "تقدیر،تقدیر"،" آهوان"،"غزل نامه"، "آناهیتا"، "در زیر صنوبرها"،"پاره ها"،"قصه ی بویلاپوش"،"از دور و از نزدیک"،"دردنامه". این اشعار به صورت موزون و بی وزن(منثور)، غزل ، غزل واره ،مثنوی ،رباعی ،دوبیتی ، سه پاره ، پنج پاره (ابتکاری) و دوپاره سروده شده اند. - سه حماسه "حماسه ی جاودانگی، حماسه ی بابک و حماسه ی زریر". - گزيده‌اي از اشعار وي با نام "مويه‌هاي غريبانه". - ترجمه ی "دمتریوس های دروغین" اثر "پروسپه مریمه" نویسنده ی فرانسوی. - "گلان درد" ترجمه دقيقي از (له فلور دو مال) اثر "شارل بودلر" در حدود ١٢٠ قطعه با توضيحات و حواشي. - "فرهنگ ادبيات جهان" در چهار مجلد. دکتر مرتضی شمس در ٧ بهمن ماه ۱۳۹۱ خورشیدی در تهران، چهره در نقاب خاک کشید. پیکر وی روز چهارشنبه ١١ بهمن ماه در زادگاهش به خاک سپرده شد.

روحش شاد و یادش گرامی باد.

نه ، نه ، نه در افولِ آفتاب،

نه در تولدِ سحر،

زمانه مژده ی ستاره ای نمیدهد!

نگاهِ زردِ ابرپاره ای ، نمیکند سلام !

سپیده را صدا نمیزند، خروس

که ناله در گلوی شب نهفته است!

در آسمان پرنده پر نمیزند

ستاره خفته است و آسمان سیاه

شرنگِ غم در اندرونِ دل ، زبانه ی چراغ!

کلامِ واپسینِ نور در افق ،

که ترس و اضطراب و غم

ملا زمان!

.....................تو را به آخرین پناهگاه می برند!

دکتر مزتضی شمس (آفتاب)