User:DuxStyx/sandbox

Jane Graverol (Ixelles, 1905 - Fontainebleu, 1986) was een Belgische surrealistische schilderes.

{Infobox beeld|titel=Monument voor Anton de Kom|afbeelding=Beeld voor Anton de Kom(plein) Amsterdam Zuidoost13.jpg|kunstenaar=Jikke van Loon|jaar=2006-04-24|materiaal=Brons|locatie=Anton de Komplein|plaats=Amsterdam}

Het monument voor Anton de Kom is een bronzen beeld in Amsterdam dat dat is opgericht ter nagedachtenis van de Surinaamse antikoloniale schrijver, verzets- en vrijheidsstrijder Anton de Kom die in april 1945 overleed in het concentratiekamp Neuengamme.

Anton de Kom
De Kom werd in 1898 in Suriname geboren als de zoon van een voormalige slaaf. In 1921 vertrok hij naar Nederland waar hij werkte voor een Haagse koffiebranderij en actief werd bij links-nationale antikoloniale organisaties. Toen hij in 1933 terugkwam in Suriname zette hij zich in tegen het koloniale bestuur wat ertoe leidde dat hij in 1934 werd gedwongen terug te keren naar Nederland. Hier sloot hij zich aan bij de Communistische Partij Nederland en werd hij voorzitter van de Liga tegen Imperialisme en Koloniale Onderdrukking. Tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot hij zich aan bij het communistische verzet in Den Haag. Op 7 augustus 1944 werd hij door de Sicherheidsdienst gearresteerd waarna hij gevangen werd gezet in concentratiekamp Neuengamme, waar hij op 24 april 1945 aan tuberculose overleed. Ontstaansgeschiedenis monument Het monument is op initiatief van bewoners van Amsterdam Zuidoost tot stand gekomen. In samenwerking met Stadsdeel Zuidoost zijn de randvoorwaarden voor het beeld ontwikkeld. Een jury, waar onder andere de zoon van De Kom deel van uit maakte, koos in 2005 voor het ontwerp van kunstenares Jikke van Loon. Het werd op 24 april 2006, precies 61 jaar na het overlijden van De Kom, door zijn nabestaanden onthuld.

Ontwerp
Het ontwerp voor het beeld is gehakt uit een gele kabbes, een Surinaamse boom die Van Loon uit Suriname per boot liet overkomen naar Nederland, net zoals De Kom ook ooit naar Nederland was gekomen. Het idee hierachter was ook dat De Kom ‘uit het goede hout was gesneden’. De Kom komt op uit het beeld alsof hij er uit geboren wordt, naakt en nog niet volgroeid. De bedoeling was dat er een combinatie van kracht en kwetsbaarheid in het standbeeld te zien zou zijn.

Inscriptie
Bij het monument is ook een inscriptie te lezen met een zin uit het gedicht Vaarwel, Akoeba vaarwel! van Anton de Kom: Strijden ga ik! Eerst na d’overwinning Kom ik terug… Deze inscriptie was ook de eerste inspiratie van Van Loon voor het beeld.

Kritiek
Het 'Comité een waardig standbeeld van Anton de Kom’ heeft kritiek geuit op het standbeeld, omdat zij het een racistisch monument vinden. Lid van het comité Stanley Lo-A-Njoe stelde dat de naaktheid een ‘slaaf of inboorling’ zou vertegenwoordigen, en dat er sprake was van ‘zeer benadrukte geslachtsdelen’. Verder vonden ze dat het geen gelijkenis toonde met Anton de Kom. Dit leidde ertoe dat leden van het comité bij de onthulling van het standbeeld hiertegen demonstreerde, en de geslachtsdelen van het beeld bedekten met een Surinaamse vlag.

Bronnen

 * * Annet Zondervan, Een jammerlijk vertroebelde blik (2006).
 * *Nationaal Comité 4 en 5 mei, Monument voor Anton de Kom.
 * *Oorlogsgravenstichting, Cornelis Gerhard Anton de Kom.