User:Enald1504

EDGE(Enhanced Data rates for GSM Evolution) . EDGE eshte nje standart bazuar ne shpejtesi te larte transmetimi te dhenash ,384 Kbit/s .EDGE mundeson GSM te ofrojn transmetim  te dhenash me shpejtesi te larte, ku e  transmetojn te dhena ne levizje dhe perballon trafk zeri  me kapacitet te larte .EDGE jep GSM kapacitet  per trajtimin  e sherbimeve te gjenerates se  trete te telefonise se levizshme .EDGE perdor  githashtu TDMA, kanale logjike edhe gjersi brezi 200 kHz ashtu si rrjetet e sotme GSM .EDGE terminal jane gjithashtu te nevojshme pasi  teminalet  egzistues GSM  nuk suportojne teknikat e reja te modulimit dhe u nevojitet upgrade  per perdorimin e funksionet e rrjeteve EDGE

EDGE mund te siguroj nje rruge migrimi ng GPRS ne UMTS  duke  inplementuar  ne menyre te pershpejtuar  ndryshime ne modulin qe i nevojitetUMTS me vone. Ideja kryesore pertej EDGE eshte shfuqezimi i  bartesve akyual GSM 200 kHz,nepermjet  ndryshimit t tipit  te modulit  perdorur ne komutimet  ne qark  apo  paketa.

Arkitektura e EDGE .Shumica e rrjetave GSM mbeshtesin EDGE nje permirsim i GPRS i cili siguron  nje opsion  te lidhjes se bazuar ne paketen  IP  duke suportuar nje game te gjere aplikacioesh te sipermarrsve dhe perdoruesve

.Rrjetat GSM dhe EDGE operojne si zgjerime wireles ne internet  dhe japin  perdoruesve akses ne internet sa  ne organizatat e tyre me shpejtesi  200 kbps me EDGE qe perdor  pajisje te arritshme me 4 timeslote, qe i jep  perdoruesve shpejtesi  kudo

ELEMENTET FUNKSIONAL

.BSC (kontrolluesi i stacioneve baze ) drejton/merr paketa drejt/nga SGSN, nje elemnt qe autentifikon dhe gjurmon vendodhjen e stacionev mobile.

.SGSN permbush tipet e funksioneve  per te dhenat  ashtu si  MSC i perbush per sherbimin e zerit. CDO zone sherbimi ka nje nyje SGSN e cila eshte shpesh e renditur afer me MSC

.SGSN con perpara/merr te dhenat e perdoruesve drejt/nga GGSN, e cila mund te shihet  si nje rrugezues mobile IP drejt rrjetave IP te jashtme. GGSN menaxhon adresat IP,duke i caktuar ato ne menyre dinamik per stacionet mobile

ARKITEKTURAT

.GSM(Global system for Mobile Communication) Eshte standarti me i madh dixhial celular  ku  perdoret  mbi170 vende ne bote. Mbi 70% e telefonave dixhital te bot veprojne mbi teknologine GSM. Operon mbi brezin e frekuencave 400MHz ,800MHz,900MHz,1800MHz,1900 MHZ.

GPRS(general packet radio service) Eshte nje pemirsim per rrjetet GSM kryesore qe paraqet  transmetimin e te dhenave te paketes .GPRS perdor spektrin radio ne menyre shume efikase edhe siguron me perdoruesit e lidhjes  allwyas on dhe me bez te madh. USER e GPRS kane sherbimin e roaming  ne mbare  boten edhe eshte standart i pranuar nderkombtarish  i bazuar ne teknologjine GSM  e cila eshte pranuar nga me shume se 170 vende te botes

.EDGE (Enhanced Data rates for Global Evolution)

EDGE eshte nje teknologji qe jep  rrjetet  GSM  kapacitet per te trajtuar sherbimet per 3G i zhvilluar per te mundesuar  transmetimin e sasive te medha tte dhenave me shpejtesi  deri 472 kbps. User duhet te perjetojn shpejtesi  mesatare prej  80kbps me 130 kbps. Inplementimi i EDGE filloj ne vitin 2003 edhe perfundoj ne 2004.

ZHVILLIMI I EDGE

EDGE u propozua per here te pare nga (ETSI) ne 1997 EDGE riperdor brezin e barteses GSM  dhe strukturen  ne kohe kohe te slotit, qe seshte aspak e kufizuar  per te perdorur GSM sistemet  celular AJO shihet si nje nderfaqe e tranmetimi te biteve,duke lehtesuar evolucionin e sistemeve ekzistuese celular ndaj  aftesive te gjenerates se trete duke u  siguruar sherbimet e te dhenave me shpejtesi 384kbps. .EDGE perdor modulime te nivelit te larte ne 200 kHz TDMA dhe eshte i bazuar ne transceirev plug-in. Sherbimi Universal Mobile Telecommunication (UMTS) eshte nje rrjet i ri aksesi radio bazuar ne 5MHz Wideband Code Multiple Access(WCDMA). UMTS mund te perdoret ne dy spektrav te reja edhe ekzistuese. Duke shtuar kapacitetet e gjenerates se trete te rrjetit GSM nenkupton shtimit e packet switching, akssin ne internet edhe  kapacitetet e aftesive te lidhjes IP. Me kete qasje, rrjetet celulare eksiztuese do te riperdorin elementet e mbeshtetjes mobilitet,sherbimi autentikimit per perdoruesut dhe circuit switching.

INPLEMENTIMI I EDGE Shumica e vendoreve kane parashikuar qe permirsimet software te Base Station Controller (BSC) mund te kryehet ne distance. Transmetuesit e ri EDGE jane te afte te trajtojne trafikun e GSM dhe automatikisht  do  te kalojne ne modalitetin EDGE kur nevojitet.Disa terminale te EDGE jane ne gjendje te mbeshtesin ne shpejtesi te larte te te dhenave ne marres vetem ne downlink ndersa terminalet e tjere te EDGE do te suportonin   uplink dh downlink.

EDGE eshte projektuar per migrim ne GSM dhe TDMA rrjetet ekzistues ,duke e te mundur operatoret dh per te ofruar  multimedia dhe sherbime te tjera te bazuar ne IP me shpejtesi deri ne 384 kbits ne rrjetet me zone te gjere.

BAZAT E NDERFAQES RADIO

Nderfaqja ajrore EDGE synon te mundsoj spejtesi  me te larta se ato sistemet ekzistuese celulare. Shpejtesia e simboleve eshte 271kbps per modulimin ,duke cuar ne rritje te bit rate per time slot ne 22.8kbps dhe 69.2kbps per GMSK. Parametrat e Shtresave fizike EDGE jane te njejta me ato GSM. Hapsira ndermjet barteseve eshte 200 kHz dhe struktura e frames se TDMA GSM eshte i pandryshuar. Nje Burst perfshin nje sekuence te 26 simboleve,tre simbole dhe 8.25 simbole sidurie ne fund. Cdo burst mbart 2*58 simbole te dhenave,secili  i perbere nga 3 bit

PROTOKOLLI EDGE

Strategjia e protokollit radio per EDGE eshte riperdorimi i protokolleve te GSM/GPRS kur eshte  e mundur, duke minimizuar nevojen e protokollit te ri. Koncepti EDGE perfshin menyren packet-switched dhe menyren  circuit-switched,EGPRS dhe ECSD repektivisht

EVOLUIMI NGA 1G ne 3G

Perparsite e sistemeve gjenerates se trete 3G Mobile

Sigurimi i roaming-ut  global ,duke mundesuar  perdoruesit te levizin  permes kufijve duke perdorur te njejtin numer dhe telefon.

Shpejtesi me te madhe transmetimi :minimumi2 Mbit/s per ne levizje(walking) dhe stacionar dhe 348 kbit/s per perdoruesit ne levizje me makine. Shpejtesua ne sistemet GSM levizte nga 9.6 kbit/s deri ne 28.8 kbit/s. Kalim nga circuit-switching ne packet-switching.(Nga qarqe ne Paketa) Ky Sherbim i bazuar ne paketa ndikon ne uljen e kostos per perdoruesin. Kapacitet me i madh dh eficence spektri Kualitet te mire zeri(ikrahasueshem me kualitetin e linjave me tela) IMT-2000 bazohet kryesisht ne teknologjine spread spectrum CDMA. GSM ose 2G Mobile bazohet ne teknologjine FDMA. Standarti IMT-2000 ka mundesine e pershtatjes me nderfaqe radio bazuar ne 3 aksese teknologjike te  ndryshme(FDMA, TDMA dhe CDMA) Karakteristikat baze te IMT-2000

FLEKSIBILITETI Standarti IMT-2000 i adresohet ketij  problemi duke siguruar nje sistem  me fleksibilitet me te larte, i mundur te suportoje  nje diapozon te gjere ye sherbimeve dhe aplikimeve. Ne kete tipar eshte edhe suportimi nga sandarti i  IMT-2000 i pese nderfaqeve radio te tre teknologjive(FDMA,TDMA dhe CDMA)

PERSHTATSHMERIA Eshte krijuar nje marrveshje ndermjet industrive qe sistemet  3G te jene te pershtatshme  me qellim  adoptimin  e tyr nga konsumatoret edhe operatoret

Kompatibiliteti me sistemet egzistuese Sistemet 2G si standarti  GSM do te vazhdojne te egzistoje per disa kohe dh kompatibiliteti ne keto sisteme duhet te garantoje migrim efektiv

Dizenjimi modular Vizioni per sistemet IMT-2000 eshte mundesia e zgjerimit me lehtesi me qellim qe rritja ne perdorues,hapesire mbulimi dhe sherbime te reja, me nje minimum investimesh fillestare.

Migrimi nga rrjetet egzistuese GSM drejt IMT-2000 Rrjeti baze i gjeneratave 2G ose 2G+ mund te rikonfigurohet me qellimin e instalimit te sistemeve te levizshme celulare te gjenerates se trete 3G. Marredheniet permes 2G dhe 3 G mund te konceptohet si nje pushtim i brendshem ne procesin e migrimit nga sistemet e gjenerates se dyte ne 3G.

Drejt IMT-2000(UMTS) Sherbimet e bazuare ne rrjetet e sotme GSM bazohen ne transmetimin dixhital permes BTS dhe pajisjes fundore me lidhje me shpejtesi te larte drejt dhe nga pajisja qendrore me qark komutues

HSCSD(High-Speed Circuit Switched Data) HSCSD eshte nje evoluim natural i komutimit ne qark  eksiztuescircuit-switched te rrjeteve tradicionale 2G GSM ,te cilet ne diten e sotme te rrjetit GSM eshte i mundur transmetimi me brez te ngushte i te dhenave dhe faksit dixhital nepermjet nderfaqes TDMA.

Rrjeti 3G 3G eshte nje specifikim i ITU per gjeneraten e trete te teknologjise te komunikimeve mobile, te cilat shperndan te gjitha gjerat e gjeneratave te meparshme me teper se 2 Mbps.

Sherbimet e UMTS Sistemi UMTS ofron telesherbime dhe sherbime transporti te cilat sigurojn aftesine per transferim midi pikave te aksesit Sherbime tipike do te jene: . Informacion biznes .Sherbime ekonomike dhe financiare:transaksione online . Sherbime komunikimi:video,telefoni,videokonference .Internet :e-commerce,editues on-line,video-on-demand . Didaktike: teledidaktika,shkolla virtual, laburatore online .Zbavitje :video-on-demand,lojera on-demand,videoklipe

Klasat QoS

klasa bashkebisedimit: eshte klasa me e ndjeshme ndaj kohes se transferimit dh perdoret per transportin e  trafikut ne kohe reale. Sherbimet kryesore pra te kesaj klase perbehen nga komunikimet midis dy ose ne shume personave;si  edhe  vonesa e ulet e transferimit ndryshueshmeria e limituar e saj. Perdorimi i kesaj  klase eshte Telefonia ,sherbimet multimediale.... Klasat streaming;  Perdoret  per transportin  e trafikut ne kohe reale njedireksional si audio ashtu edhe video.Edhe kjo karkterizohet  nga mbajtja e marredhenieve te perkohshme midis trupave te ndryshem qe perbejne fluksin e te dhenave dhe nga nje variacion. I limituar i voneses se transferimit. Klasat interaktive: Kjo skeme aplikohet  kur nje perdorues  i kerkon  te dhena nje aparati ne distance. Ne kete klase eshte nevoja e nje pergjigje per perdoruesin pas pyetjes se bere nga nje aparat ne distance,mbajtja e round trip delay ne kohe te arsyeshme ,transferimi i  te dhenav ne menyre transparente

Klasa background: Perdoret ne rastet kur perdoruesi fundor, PC dergon ose merr dosje te dhenash ne background. Kjo klase eshte pak e ndjeshme ndaj  kohes se dergimit  sepse perdoruesi  nuk ka nevoje te mari te dhena ne kohe reale. Kjo klase kerkon besueshmerine masimale ne transmetimin e te dhenave.

UMTS Arkitektura Arkitektura e perjithshme e UMTS mund te modelohet sipas nje kendveshtrimi fizik dhe sipas nje kendveshtrimi funksional kjo strukture ka dy nenrrjete;rrjeti i telekomunikacionit dhe rrjeti i menaxhimit

Nje rrjet UMTS ka elementet e meposhtem: . Core Nerwork(CN) .Access Radio Network (UTRAN) .User Equipment(UE) .Nderfaqet

User Equipment .User Equipment eshte nje pajisje e perdorur nga nje abonent/perdorues per te aksesuar sherbimet e rrjetit. UE ndahet ne dy pjese logjke:Mobile Equipment (ME) pajisja mobile, dhe Universinal Subscriper Identity Module(USIM) .Pajisja mobile (ME), ose aparati i levizzshem eshte prodhuar nga firmat perkatse. Vete ME ndahet ne 2 grupe funksionale te ndryshme ,te quajtura Mobile Termination(MT) dhe Termination Equipment (TE).MT kryn funksione si tranmetimi fundor radio, autentifikimi dhe menaxhimi i levisshmerise.TE menaxhon pajisjet hardware edhe aplikacionet e perdoruesve

Pevec ME, UE ka edhe nje aplikacion USIM(Universal Subscriber Identity Module).USIM mban llogjiken e identifikimit ne menyre te sigurt te perdoruesit. Si identitetet e perhershme (te quajtur IMSI), kodin secret (te perdorur per autentifikim),listen e kontakteve .Aplikacioni USIM ndodhet ne karte e cila mund te hiqet ose te vendoset ne ME. Kjo karte quhet karte me qark te integruar UMTS(UICC). USIM tek karta UICC sigurohet nga ofruesi i sherbimit. Edhe pse karta UICC leviz na nje ME ne nje tjeter ,ofruesi dh konfigurimi i sherbimit qendron i njejte

UMTS Terristrial Radio Access Network (UTRAN) Dallimi i  rrjeteve GSM/GPRS dhe UMTS eshte ne nderfaqen ajer te transmetimit. Ne rrjete GSM/GPRS perdoren teknikat e aksesimit te shumfisht me ndarje ne kohe (TDMA) dhe me ndarje ne frekuence (FDMA); Ne rrjetet UMTS metoda e aksesit te nderfaqes ajer eshte CDMA me brez te gjere (WCDMA) e cila ka dy metoda baze te veprimit : ndarjen e dyfishte te frekuencave (FDD) dhe ndarjen e dyfishte te kohes(TDD) UTRAN eshte rrjeti i modeluar i aksesit te nderfaqes ajer qe kerkon  nje rrjet te ri radio aksesi (RAN) te quajtur rrjet tokesor UMTS radio aksesi Rrjeti aksesit (UTRAN) qendron  midis UE dhe CN. Perbehet nga nje bashkesi  nensistemesh radio RNS ku secili eshte lidhur me zemren  e rrjtit  (CN)  te ashtequajtur nderfaqe lu Kjo nderfaqe ka dy funksione : lidhjen e UTRAN me CN me qark lidhjen e UTRAN me CN me pakete (packet Service)

Cdo RNS konsiston ne nje radio kontrollues rrjeti RNC dhe nje ose me shume nyjesh B. Nderfaqja qe lidh RNC quhet 'lur' ndersa nderfaqja qe lidh RNC me nyjen B quhet lub. Uu e cila bazohet ne teknologjine W-CDMA dh suporton FDD os TDD

Funksione te kryera nga RNC . Menaxhimi i burimeve te transportit ne nderfaqen lub. .Kontroll dhe mirbajtje e Nyjeve B. .Menaxhim i informacionit te sistemit dhe  planifikim i informacionit te sistemit. Menaxhimi trafiku per kanalet e zkonshme. .Kombinim/ndarje e makrodiversitetit te rrymave te te dhenave te transmetuar nga disa Nyje B. Modifikim i seteve aktive,handover i  bute Vendosja e kodeve kanalizuese DL Kontroll i  fuqise se lakut te jashtem te ngarkimit(uplink) Kontroll i fuqise se DL. Kontroll i  hyrjeve Raportim i menaxhimit. Menaxhim i trafikut  per kanalet e perbashketa

Ndersa disa nga funksionet e Nyjes B do te ishin : . Zbatim llogjik i kontrollit dhe mirembajtjes .Drejtimin e burimeve logjike te nyjes B ne burime fizike. .Transmetimi i parametrave te sistemit bazuar ne programimet e bera nga RNC. Kombinim/ndarje e makrodiversitetit te rrymave te te dhenave te transmetuara brenda Nyjes B. Kontroll i fuqise se lakut  te brendshem te ngarkimit(uplinkut) ne FDD. Raportimi interferences ne ngarkim(uplink) dhe matjeve te DL. Kombinim/ndarje e makrodiversitetit dhe kryerje e handoverit te bute. Detektimi i gabimit ne kanalet  e transportit Multipleksim./demultipleksim i kanaleve te transportit. Sinkronizim ne kohe dhe frekuence Perpunim ne RF Matje e fuqise dhe kombinim i kanaleve fizike

Core Network(CN) funksionet Menaxhimi i levizshmerise: ka te beje me lokalizimin e UE. Kontrolli i telefonatave: ka te beje me vendosjen dhe mbarimin e telefonatave zanore midis UE dhe pikes fundore, ku s pike fundore mund te jete nje tjete UE ose nje telefon fiks

Rrugezimi:ka te beje me rrugezimin e paketave te te dhenave midis UE dhe nje pike fundore Autentifikimi:siguron qe perdoruesi i sherbimimit eshte i autentifikuar. Identifikimi i pajisjes:siguron qe aparati qe po perdoret nuk eshte vjedhur

Nderfaqet e UMTS UMTS percakton 4 nderfaqe te reja 1-nderfaqja Uu-lidh UE me Nyjen B(nderfaqja ajer UMTS WCDMA) 2-nderfaqja lu-RNC me GSM/GPRS (MSC/VLR ose SGSN), Nderfaqja lu perdoret per te lidhur UTRAN ose GERAN me CN lu ndahet logjikisht ne dy nderfaqe : -lu CS ; nderfaqe per te dhenat me komutim qarku -lu PS; nderfaqe per te dhenat me komutim pakete 3-nderfaja lub nderfaqe midis nyjeve B dhe RNC Kjo nderfaqe siguron dy funksione kryesore: -Nje funksion sinjalizimi mes Nyjes B dhe RNC se saj kontrolluese e cila perdoret per kontrollimin e radio burimeve te Nyjes B; vendosjen,leshimin ose monitorimin e radiokanaleve. Nje funksion transporti ose perforcimi i cili perdoret  per perforcuar informacionin  e bartur nga tipe  te ndryshme radio knalesh transporti prej nga RNC

4- Nderfaja lur- nderfaqe mes dy RNC(ska ekuivalent ne GSM) Nderfaqja lur suporton shkembimin e informacionit sinjalizues mes dy RNC dhe mund te suportoje nje ose me shume rrjedha te dhenash secila duke mbajtur informacion  te planit te perdoruesit

Dimesioni Dimesioni i rrjetit radio WCDMA eshte nje proces qe llogarit konfigurime te mundshme dhe sasi te pajisjeve te rrjetit, bazuar ne kerkesat e operatorit lidhur me; Mbulim: -zona e mbuluar  -lloji informacionit te zonave  -kushtet e perhapjes Kapacitetin: -spektri i disponueshem -parashikimi i rritjes se abonenteve -informacioni i densitetit te trafikut Cilesine e sherbimit: -probabiliteti i vendodhjes se zonave  -probabiliteti i bllokimit   - levizja e perdoruesit fundor

Treguesit kryesor te performances (KPIs) KPI eshte enevojshme te vendoset mbi ecurine e treguesve kryesore te performances qe kane te bejne me kanalet e zerit dhe te dhenave.KPI tregon -performancen e pergjithshme te rrjetit, gjate nje periudhe kohore -jane nje menyre e mire per te monitorizuar tendencen e rrjetit dhe parashikon probleme te se ardhmes -te dhenat sigurohen permes drive testeve dhe statistikave te trafikut .KPI tipike e rrjeti radio jane si me poshte: .% thirrje re rena(call drop rate) %mbipopullimit (congestion rate) %handoverit te suksseshem(handover success rate) Trafiku ne ore piku (Busy hour traffic) Shfrytezimi i TCH (TCH untilization) %suksesit te realizimit te thirrjeve (Call setup Success rate) Mbulimi(Coverage) Cilesia(Quality)

HANDOVER-I Procesi handover-it eshte procesi i kalimit  te nje abonenti  nga nje stacioni ne nje tjeter  gjate nje telefonate,pa nderprerjen e saj gjate ketij kalimi. Mund te kete disa lloje problemesh handover-i: S'ka handover- nderpritet telefonata -handover i pasuksesshem-ndikon ne cilesone e komunikimit, me pas ka nderpreje te komunikimit -handover i shpeshte-ndikon ne cilesine e komunikimit dhe ndikon ne ngarkimin e sistemit

Arsyet prej te cilave mund te ndodhi handover jane nga me te ndryshmet si : -Nje stacion nuk mund ti kete mirepercaktuar stacionet fqinje,keshtu 	e procesori handover i pamundur -Sektori tjeter mund te jete i zene dhe nuk ka kanal te lire.

MBULIMI Ne rastet kur studimet e ndryshme gjate procesit te optimizimit  vihen re probleme me mbulimin si pershembull: Niveli i ulet i sinjalit nuk ka pamje te drejtperdrejt  mes stacionit mobile me nje stacionet e rrjetit  mund te kete pengesa si ndertesa te larta qe pengojne pamjen. Mbivendosje te sinjaleve, nuk ka nje stacion dominues nje abonent sherbehet,nuk ka nj stacion dominues Nje abonent sherbehet nga nje stacion,prandaj nuk mund te jete jashte zones se atij stacioni

DISA NGA ZGJIDHJE PER PROBLEMET E MBULIMIT JANE SI ME POSHTE: Propozimi per stacione te reja Shtimi sektoreve te nje stacioni Ndryshimi i konfigurimit te stacioneve (tipi i antenes,gradimi,pjerresia) Ndryshimi i konfigurimit te stacioneve

CILESIA Cilesia e dobet e sinjalit te marre eshte nje nga problemet me te medha ne nje rrjet. Cilesia e sinjalit varet nga niveli marresit dhe interface. Ka dy lloj problemesh ne cilesine: cilesia e sinjalit ne uplink dhe nej downlink. Cilesia e dobet e sinjalit mund te ngre problem si: Veshtiresi ne aksesimin e rrjetit Thirrj te rena per shkak te cilesise se dobet sukses jo te mire te handover-i

Ec/lo- eshte norma e sinjalit te marre per chip dhe niveli i interface RSCP-Fuqia e kodit te sinjalit te marre RSSI-treguesi i fuqise se sinjalit te marre

DRIVE TESTE

Cilesia e rrjetit se fundmi percaktohet nga plotesimi i kerkesave te perdoruesve te rrjetit,te abonenteve.Drive teste japin ndjesine e rrjetit te planifikuar,ashtu sic perjetohet ne terren. Procesi i testimit fillon me zgjedhjen e zones se rrjetit ku duhet te behet testimi,dhe rruga se ku do te kalohet. Qellimi i testimit eshte te mbledhi modele te mjaftueshme ne nje shpejtesi te arsyeshme dhe ne nje kohe te arsyeshme.

LTE -LONG TERM EVOLUTION Kerkesa te permbushura nga standarti 3GPP per LTE: Nje sistem i  bazuar  teresisht  ne IP Arkitekture e sheshte(flat) per te optimizuar  Payload Path Shkallzueshmeria Niveli i larte i sigurise ne rrjetin e aksesit (AN),si dhe ne Rrjetin Qendror(CN) Model i thjeshte i QoS Vonesa te shkurtra kohore midis nyjeve Perdorimi eficent i  radios Implementim me kosto sa me eficente

Karakteristikat e LTE 1.	Ofron nje shpejtei te dhenash maksimale ne downlink prej 100Mbps(n=5bits/sec/Hz) dhe uplink data rate prej 50 Mbps(n=2.5bits/sec/Hz), per nje spekter brezi 20MHz. 2.	LTE ofron spekter  shume fleksibel, nga 1.4MHZ deri ne 20MHz ne dy,uplink dhe downlink 3.	Nje nga avantazhet e LTE eshte Arkitektura Flat e saj.User plane ka vetem dy nyje, qe zvogelojne ne menyre te konsiderueshme vonesat kohore per user plane dhe control plane. Ne LTE user plane,ka RTT<Sms;ndersa ne control plane Idle to active latency < 100ms and standby to Active latency<50ms 4.LTE eshte 10 here me eficente per te transmetuar thirrjet ze sesa GSM. Ka nje kapacitet qe perballon rreth 200 perdorues/ qelize per spektrin 5MHz. 5.LTE eshte optmimizuar per  levizshmeri  te larte. Siguron mbeshtetje te optimizuar per perdoruesit ne 0-15km/h,dhe do te mundsoj performance te larte tek  perdoruesit qe udhetojne me shpejtesi15-120km/h dhe do te suportoje perdoruesat  qe udhetojne siper 350km/h dhe 500km/h ne bandat e frekuencave te caktuara. 6.LTE ofron nje siguri  te nivelit  te larte ne te dyja rrjetet  e access (AN),si dhe ne core network(CN) 7.LTE perdor nje mekanizem te quajtur S1 flex e cila siguron nje shfrytezim sa me eficent te spektrit radio. 8.LTE kerkon Capital expenditure (CAPEX) sa me te ulet dhe operational expenditure (OPEX) duke perdorur self organizing networks(SON).

Evolved Packet System (EPS)/System Architecture Evolution(SAE) Dy avantazhet kryesore te ofruara nga EPS jane ; Permisimi i performances ne nderfaqen radio me nje spekter efikas,dy here me te madh se standarti HSPA Nje arkitekturee gjitha-IP duke rezultuar nje sistem i unifikuar dhe i  thjeshtuar Sistemi Evolved Packet edhte i ndare ne dy nen-sistemet kryesore; Evolved Packet Core(EPC)-kombinon entitetet kryesor te rrjetit si MME (mobility management entity)S-GW(Serving Gateway),P-GW(Packet Data Network Gateway)PCRF(Policy and Charging Resource Function) dhe HSS(Home Subscription Server)

Evoulved UMTS Terrestrial Radio Access Network (E-UTRAN)-kombinon nyjet e shumta e NodeB. Arkitektura LTE Arkitektra ndahet ne disa nensisteme: Evolved Packet Core(EPC) Evolved Universal Terristrial Radio Access Network(E-UTRAN) User Equiment (UE) Servces Domain

Evolved Packet Core ne LTE eshte ekuivalente me rrjetin Core te sistemit GSM/UMTS.Ai permban te gjitha njesite funksionale te rrjetit Core si Mme,S-GW,PCRF dhe HSS Menaxhon thirrjet zanore ,te dhenat,menaxhimin e faturimit dhe funksione te tjera

Mobility Management Entity(MME)

Entiteti i Menaxhimit te Mobilitetit(MME) eshte zemra e EPC. MME eshte ne krye te funksioneve te control plane qe lidhen me funksionet e abonentit dhe sesionit te menaxhimin. Ben te mundur ofrimin e nje rruge llogjike te drejtperdrejte CP me UE i cili eshte perdorur si  kanal primar  i kontrollit ndermjet rrjetit dhe UE. MME eshte entiteti ne nje rrjet pergjegjes per autentifikimin dhe alokimin e resurseve per UE kur ajo lidhet  per here te pare me rrjetin. MME per te ofruar siguri shtese per UE vete sistemi i cakton secilit UE nje identitet te perkohshem te quajturidentiteti i perkohshem unik global(Guti), i cili eliminon nevojen per te derguar IMSI e UE mbi kanale te radios. Guti mund te rifreskohet periodikisht dhe te ndryshohet per te parandaluar ndjekjen e paautorizuar e UE.

Serving Gateway (S-GW) S-GW eshte perfshire kryesisht ne menaxhimin e tunelimit te USER PLANE(UP), switching dhe operacionale te tjera. Nuk eshte i perfshir ne operacione te control plane(CP).S-GW mund te trajtojne vetem burimet e veta dhe i ndan ata ne baze te kerkesave nga MME,P-GW ose PCRF. S-GW duhet te jete ne gjendje te lidhet me cdo P-GW ne gjith rrjetin,nuk do  ndryshoj gjate levizshmerise,S-GW do te sinjalizoje gjithmone me vetem nje MME. Nese nje UE i lejohet  te lidhet  me disa PDN permes P-GW te ndryshme,ateher SG-W duhet te lidhet me ato  vec e vec

Packet Data Network Gateway(P-GW) PDN-GW eshte router midis EPS dhe external packet data networks.Ai luan rol kryesor per mobilitetin ne nivele te larta ne EPS dhe sherben si pike IP lidhese per UE.P-GW i cakton nje adrese IP per UE e cila e perdor per komunikimin me rrjetin e jashtem P-GW kryen funksion Dynamic Host Configuration Protokol(DHCP). Cdo P-GW mund te jete i  lidhr me nje ose me shume PCRF,S-GW dhe rrjet te jashtem

(PCRF) PCRF eshte element i rrjetit qe eshte pergjegjes per politikat dhe kontrolli i kreditimit (PCC).Merr vendime mbi se si te perballoje kualitetin e sherbimeve QOS dhe jep informacion  PCEF e cila ndodhet ne P-GW,dhe nese eshte e aplikueshme edhe per BBERF qe ndodhet ne S-GW

Handover Objektivat e procedures se Handoverit jane: Eshte e rendesishme qe te ruhet QoS,jo vetem para por edhe pas Handoveri-t por edhe gjate handover-it. Handover-i nuk  do  te uli  fuqine e baterise UE. Duhet te sigurohet vazhdimesia e sherbimit (vonesa minimale e handover-it). Handoff me teknologjine 3G/2G/CDMA.Ka dy menyra qe te vendoset per nje handoff; Rrjeti merr vendimin e handover-it. UE merr vendimin e handoff dhe informon rrjetin. Ne kete rast,vendimi perfundimtar do te behet nga rrjeti i  bazuar mbi  menaxhimin e burimeve Radio

Pajisja e perdoruesit(UE) Ue eshte pajisja qe perdoruesit e perdorin per nevojat e tyre te komunikimit Cdo UE permban Modulin e Identitetin Universal te Pedoruesit (USIM),dhe nje modul te ndare nga pjesa tjeter e UE qequhet Terminal Equipment

Backhal backhaul (me ngarkese mbrapa) e rrjetit perfshin lidhjet e ndermjetme mes rrjetit core(berthame) ose rrjetit backbone dhe nenrrjet e vogla ne buze(edge)  ne gjithe rrjetin hierarkik. Backhaul eshte detyra per te tranportur paketa per ne dhe nga rrjeti global.

TEKNOLOGJIA GPON Teknologjia GPON adresin nevojen per rritur .bandwit(gjeresi brezi), Shkallezueshmerine dhe besueshmerine ne rrjetet mobile backhaul, duke i sigururar kapital me te ulet dhe shpenzimet operacionale, perputhsmeri prapa dhe nje rruge e lehte migrimi per  te gjithe rrjetin IP.

PSE GPON-vazhd GPON ul kostot permes arkitektures de tipologjise se saj efikase, e cila do te thote ulje te zyrave qendrore ne aktivitet dhe fibrave me serozitetetin e saj  te larte GPON eshte nje teknologji teper e shkallzuar qe ofron pajtueshmerine perpara, perfitimet ne te ardhmen per investimet e operatoreve celulare Qos dhe mekanizmat e sofistikuar per te mundsuar SLA-te lejojne operatoret celulare per te ofruar performance te garantuar per klientet Standarti i bazuar ne teprice dhe kalimi automatik i mbrojtjes ben GPON shume te besueshem.

Arkitektura e sistemit GPON mobile Backhaul GPON ul kostot permes arkitektures dhe tipologjise se saj efikase ,e cila do te thoteulje te zyrave qendrore ne aktivitet dhe fibrave me seriozitetin e saj  te larte GPON eshte nje teknologji teper shkallezuar qe ofron  pajtueshmerine perpara,perpara,perfitimet ne te ardhmen per investimet e operatoreve celular QoS dhe mekanizmat e sofistikuar per te mundsuar SLA-te lejojne operatoret celulare per te ofruar performance te garantuar per klientet Standardeti i bazuar ne tepric dhe kalimi automatik i mbrojtjes ben GPON shume te besueshme Transporti Konvergjente i Paketave;Nje Plateforme mbeshtetese per E1/T1 dhe paketat Elementi GPON ne pjesen e qelizave qe interferon ne stacionin baze eshte vendi ne qelizen porte (gateway).Funksonaliteti bazik i pjeses se qelizes porte perfshin perfundimin e lidhjes se GPON-s ne rrjetin dhe prezantimit te nderfaqes fizike ne stacionit baze.E1/T1 jane nderfaqe te pjeseve (site) e qelizes me disponushmerine e perkatese te nderfaqeve Ethernet duke vazhduar qe rrite me kalimin ekohes. Nderfaqen E1/T1 me nje sherbim rivaliteti qarku(circuit emulation sevices,CSE) duke ndervepruar me funksionin per transportin e paketave Nderfaqet Ethernet perkatese

Cilesia e sherbimit GPON Keto perfshijne kufizime ne humbjen e paketave,vonesen dhe jitter per te siguruar se sherbimet e zerit plotesojne kriteret  e cilesise per lehtesine e bisedes,dhe pergjigje praktike sa here kerkohet pe te dhenat e sherbimet te levizshme Per te plotesuar nivelet  e kerkuara te Qos dhe njekohsisht te mbaje efikasitet ne kosto,duhet  te implementohen aftesite e sofidtikuara te menaxhimit te trafikut. Klasat e hartave te frameve per rradhet jane sipas llojit t sherbimit te frames, e cila eshte identifikuar ne menyre tipike nga /ose prioriteti i VLAN-it.

SINKRONIZIMI Sinkronizimi i ores eshte nje kerkese kyce per backhaul te besueshem te sherbimeve mobile. Rrjetet celulare kane nevoje per sinkronizimin e sakte te ores per te parandaluar pika renie te telefonit gjate handoff nga qeliza ne qelize. Stacionet baze GSM dhe UMTS duhet te mbaje nje frekuence mbartese me saktesi prej 16ppb mbi jeten e sherbimit te pajisjeve.Pertej ketij limiti ulet performanca handoff,rritet norma e nderprerjes se telefonates dhe ul cilesine e sherbimit

Cell site duhet pra te perdorin nje burim te ores qe eshte e sinkronizuar me rrjetin e pergjithshem te ores. Stacionet bze GSM mbulojne oren nga vija backhaul T1/E1 ndersa ne rrjete CDMA jane mbeshtetu gjithmone ne marresit GPS be stacionet bazen si burime per sinkronizim. GPON eshte sinkron me te gjitha ONTs qe veprojn sinkrone me nje sinjal ore master e transmetuar nga OLT, Vonesa e perhapjes e rruges optike per secilin ONT njehet per saktesi shume te larte Kjo metode siguron perfitime te konsiderueshme kostoje,sepse ajo kursen transportuesin nga vendosjen e kushtueshme e marresit GPS ne cdo stacion baze.

Ora Transparente Vazhd Metoda e meposhtme mund te perdoren ne nje ore slave IEEE1588 eshte instaluar tashme ne site-t nyjes B.Ne kete rast zbatimi i sakte i IEEE 1588v2 kerkon qe cdo element i rrjetit te matikohen e fluturimit te paketes dhe ta raportoje ate ne elementin e ardhshem. Procedura e ores transparente punon si vijon; 1.FPGA I jep paketa IEEE1588 per nderfaqen PASS211CN1(XAUI). 2.Ardhja e pakets IEE1588 eshte ne kohen e duhur me nje ore te perafruar ne oren e GPON. 3.Timestamp(stampimet e kohes) i dergohen PAS 52 11CPU. 4.FPGA 3 Kap paketat IEEE1588 ne nderfaqet UNI(GMII)PAS 7401 5.Largimi i paketes IEEE 1588 eshte ne kohen e duhr me nje ore te perafruar me oren GPON 6.Timestamp i dergohet PAS 7401 CPU permes kanalit te menaxhimit 7.CPU llogaritkohen e fluturimit te paketes ,sipas kohes se mberritjes dhe kohen e nisjes. 8.Eshte krijuat IEEE1588ndjek paketen edhe dergohet n UNI

Avantazhet e rrjetit GPON ne Mobile backhaul Asetet e zyres qendrore minimizohen. Per shkak te arkitektures se GPON pike-ne shume pika,nje port OLT zakonisht mund te kontrolloj deri ne 64 ONT,duke minimizuar energji dhe hapsire ne shfrytezim te site-ve te zyrave qendrore. Besueshmerise se larte dhe OPEX te leht.Rrjeti pasiv i shperndarjes optike siguron besueshmeri dhe minimizon lidhjet rrotull dhe OPEX Topologji efikase,Topologji peme PON kerkon me pak vendosjen e fibres optike se sa topologjise pike -ne -shume pika ose unaze. Shkallzueshmeria dhe perfitimet e ardhshme.Ne rrjet i shperndarjes me fiber optike ofron brandwith te pakufizuar dhe nuk ka nevoje te zevendesohet kur vjen gjenerata tjeter ne te.

Sinergji me aksesin ne linjat fikse.Operatoret te cilet jane vendosjen ne te dyja akseset edhe fiks edhe te levizshme mund te shfrytezoje te njejten infrastrukture Multipleksim per sherbimet Qos dhe SLA.Arkitektura GPONT-CONT mundeson mltipleksim e sherbimeve te ndryshme te rrjedhjes se fluksit ne PON duke i siguruar QoS dhe SLA te difeencuara per cdo lloj sherbimi Teprica dhe kalimi automatik mbrojtes;GPON ofron standarteti e  bazuar dhe mekanizmet per mekanizmat duke inplementuar  tepricen  dhe kalimin automatike te mbrojtjes

Kufizimi i rrjetit GPON ne Mobile backhaul Modeli Ethernet/GEM/GTC kompleks i shtresezimit qe enkapsulohet  do te thote menaxhim kompleks Nuk justifikohet per perdorimin aty ku nuk eshte vendosur tashme fibra  ne topologjine peme. Upgrade per klient eshte i mundshem,nese infrastruktura eshte ne dispozicion Jo mbeshtetes i sinkronizim te shumfishte per stream-et per lidhje. Ne upstram sigurimi i BW eshte i mundur vetem deri  ne 1.0 Gbps Me pak fleksibilitet ne transportin e TDM dhe Ethernet-it ekzistues

PARIMET E PERGJITHSHME DHE MODELI I REFERIM I PERGJITHSHEM PER NEXT GENERATION NETWORKS

FUSHA E VEPRIMIT Shtresa e shtate e Open System Interconnection Basic Reference Model(OSI BRM) ka dhene gjate baze per nje model te komunikimi,de te pergjithshme qe zbatohen Megithat shtresezimi dhe hiearkia e protokollit qe percaktohet ne OSI BRM nuk  mund te aplikohet drejtperdrejt ne mjedisin Next Generation Network(NGN) dhe interpreton ne menyra te vecanta  per te akomoduar mjedisin NGN Ketu pershkruajme parimet e pergjithshme te aplikueshme per Next Generation Networks (NGN),si dhe nje Model Basic Reference per NGNs,bazuar mbi themelet e para te pergjithshme te percaktuara nen infrastrukturen e informacionit Global dhe parimet themelore te arkitektures se komunikimit. Modeli i arkitektures s referimit te pergjithshem i pershkruar ne kete leksion duhet temundesoje mbeshtetjen e karakteristikave te pergjithshme te NGN.

Marredhenia me Ifrastrukturen e Informacionit Global Mjedisi ne Infrastrukturen e Informacionit Global (GII) krijon nje perzjerje heterogjene e domainsneve teknologjik dhe operacionial.Zgjedhja e teknologjise kryesore mund te varioje me nje seri te plote te sherbimesh  qe eshte duke u siguruar,nga,qe themi,nje rrjet shume-sherbim.

Marredhenia me modelin e references OSI OSI Basic Reference Model specifikon nje model  te vecante per arkitekturen  me 7-shtresa. OSI BRM eshte sinonim me shtate shtresa te percaktuar ne te ,karakteristikat specifike te cdo shtrese dhe protokollet specifike shtese OSI jane zhvilluar qe te ndeshin keto karakterostika Megjithate konceptet e nje arkitekture me shtresazbatohet per te gjithe arkitekturen. Situata ne sistemet NGN kane hasur -numri i shtresave mund te mos jete i barabarte me shtate; -funksionet e shtresave individuale nuk mund te perputhen me ato te OSI BRM -disa gjendje te pershkruara apo perkufizimet e OSI BRB nuk mund te jete te zbatueshme -protokollet e perfshira nuk mund te jene protokolle OSI; -kerkesat e pajtueshmerise me OSI BRM nuk mund te jete i zbatueshem.

Ndarjet themelore te funksionalitetit ne NGN Ndarja e sherbimeve nga transporti,lejon qe ato ofrohen vec evec dhe zhvillohen ne menyre te pavarur.

Ndarja ndermjet sherbimeve dhe tranportit Ndarja eshte e perfaqesuar nga blloqe  te dallueshme apo shtresat e funksionalitetit Funksionet e transportit jane ne shtresen e transportit jane ne shtresen e transportit  dhe funsionet e sherbimeve qe lidhen me aplikimet jane ne shtrese e sherbimit. Disa pika qe behen ne ndarjen e transportit; 1.	Ka nje sere funksionesh te transportit qe vetem jane shqetesuara me bartjen e informacionit dixhital,te cdo lloj,ne mes cdo dy pikave gjeografikisht te ndara. Funksionet e transportit sigurojne lidhje.Shtresa e transportit lehteson; -lidhjen perdorues-me-perdorues; -lidhjen perdorues-me-plateformen e sherbimeve; -lidhjen e sherbimeve platforme -me -sherbimet platforme 2.	Ka nje sere funksionesh te aplikimit e kane te bejne sherbimet. Ne sherbimet mund te jene ,sherbimet e zerit,sherbimet e te dhenave, ose sherbimeve video,ose ndonje kombinim i tyre. Ka shume skema te klasifikimit te sherbimeve te tjera ...sherbimet ne kohe reale,,,,kohe jo reale e sherbimeve unicast/multicast/broadcast.

Shtresa e sherbimit te NGN Kjo shtrese e NGN ofron funksionet e perdoruesit qe transferon te dhenat e lidhura te sherbimeve dhe funksioneve qe kontrollojne dhe menaxhojne burimet e sherbimit dhe sherbimet e rrjetit per te mundesuar sherbime te  dhe aplikacionet Sherbimet e perdoruesit mund te zbatohen nga nje rekursion e shtresave te shumfishte te sherbimit ne kuader te shtreses se sherbimit. Shtresa sherbim NGN eshte i shqetesuar me aplikim dhe sherbimet e tij qe operohen ne mes njesive peer. Cdo shtrese ne shtresen e sherbimit eshte konsiderohet ne kete pjesen e vet te perdoruesit,kontrollit dhe menaxhimit.

Shtresa e transportit ne NGN Kjo shtrese e NGN siguron funksionet e perdoruesit qe te dhenat e transferimit se dhe funksionet te kontrollojne dhe menaxhojne burimet e transporti per te ngarkuar keto te dhena ne mes njesive. Shoqerimet dinamike apo statike  mund te vendosen per   te kontrolluar dhe /ose per te menaxhuar transferimin e informacionit ndermjet  subjekteve qe jane ne dispozicion. Nje shtrese e transportit NGN eshte e zbatuar nga nje rekursion i shtreses se shumfishte te rrjetet. Cdo pjese ne shtresen e transportit konsiderohet  te kete perdorues,kontrollin dhe menaxhimin e tij.

Menaxhimi I NGN Ne konteksin e menaxhimit NGN a)pjesa e menaxhimit NGN si pjeseve te menaxhimit te shtresen e sherbimit dhe i menaxhimit ne shtrese transportit. b)pjesa e kontrollit NGN si bashkimi i pjeseve te kontrollit ne shtresen e sherbimit dhe kontrolli ne shtrese e transportit Qe nga bashimi i percaktuar lejon per nje mbivendosje,perkufizimet mbulojne mundesine e zakonshme menaxhimit dhe/apo kontrolli i funksioneve Pikepamja e zbatimit te arkitektures se NGN duke futur ne pamje te menaxhimit dhe kontrollit ne funksion te NGN Modeli i pergjithshem funksional

Funksione te ndryshme qe lidhen me -Sherbimet infrastrukturore dhe sherbimet e aplikimit; -Sherbimet middleware; -Sherbimet baseware perfshire sherbimeve te telekomunikacionit; -Burimet(te tilla si komponentet e perpunimit dhe magazinimit te sherbimit) Burimet qe sigurojne lidhjet fizike dhe jo-fizike komponente te cilat jane perdoruar per te ofruar sherbime dhe rrjete.Burimet duhet  tetrajnohen  te ndara nga funksionet  dhe sherbimet. Burimet mund te perfshijne burime te transportit  qe jane identifikuar  si  dhe burime  perpunimi dhe magazinimi si platformat   perpunimit ne te cilat mund te jene sherbime dhe aplikacione os e bazat e te dhenave te aplikimit per ruajtjen  e permbajtjes

Funksionet Ne nivel funksional,i jepet ndarjes se nje numri te shqetesimeve Funksionet e menaxhimit bashkeveprojne me burimet dhe qe funksionet  te menaxhimit jane perdorur pe te ndertuar sherbime. Funksionet e kontrollit dhe funksionet e transferimit ne lidhje me nderveprime te sherbimeve dhe burimeve

Funksionet e kontrollit Mbeshtetja sherbimeve multimediale dhe lloje te tjera te sherbimeve duke bere te mundur levizshmerine e pergjithsuar e duke kerkuar shume projektim  te mir per funksionet e kontrollit qe te varet nga sherbime nga burime te kujdesshme te qasjes se rrethit permes funksioneve te kontrollit Funksionet ekontrollit e perfshira ne procesin e thirrjes mund te klasifikohen  ne dy  grupe  te pergjithshme,funksionet qe lidhen  me kontrollin e sherbimeve dhe funksionet te lidhura me kontrollin e rrjetit te transportit(rrjeti i pranimit te kontrollit... etj)

Funksionet e menaxhimit Te mbahet mend se operacionet e tjera te konsumatoreve qe procesojne jane te lidhura me procesin e  thirrjes ne bashkeveprim  me rrjetin ,si para edhe pas thirrjes se sherbimit.Keto procese quhenmenaxhim Kerkesat e pjeses se menaxhimit duhe te konsideroje proceset e menaxhimit dhe funksionet e pershkruar ne kategorte e menaxhimit: -Gabimet e menaxhimit; -Konfigurimi i menaxhimit; -Kontabiliteti i menaxhimit; -Menaxhimi i performances; -Menaxhimi i sigurise. Funksionet e transferimit Funksionett e transferimit duhet te mbahen te ndara nga funksionet korresponduese te kontrolli dhe te menaxhimi. Perkufizimi i funksioneve qe lidhen me transferimin  e informacionit te perdoruesit si dhe transferimin e  informacionit te rrjetit. ITU-T G.805 RECs dhe G.809 pershkruajne rrjetin si nje rrjet transportit per aftesine e trasferimit te informacionit

BURIMET Burimet permbajne komponente fizike dhe jo-fizike qe perdoren per ndertimin e rrjeteve,lidhjeve dhe sherbimeve. Pa burime kjo nuk do  te ishte e mundur pe te ndertuar rrjetet e as per te vendosur e ofruar sherbime.

Aspekti shume shtresor

Ne bashkepunimin e shtresave te rrjetit,ka dy subjekte te kontrollit; -nje per kontrollin me te larte te shtreses se rrjetit dhe -tjetra eshte per kontrollin me te ulet te shtreses se rrjetit Vendosja e rrjeteve ne kuader te kesaj hiearkie i referohet marredhenies kerkuesi i sherbimit/ofrues ndermjet rrjeteve;shtresa e rrjetit mee larta kerkon sherbim nga shtresat e meposhtme.Ka shkembim informacioni ketu ne mes dy subjekteve ne menyre per te bashkvepruar dy  rrjetat Shkembimi informacioni mund te perfshi informacion per burimet dhe topologjine

Bashkeveprimi ndermjet dy rrjeteve kufi lejon informacionet e burimeve dhe topologji  se te shkembehen dhe perdoren per koordinim e aktiviteteve

Bashkeveprimi inter-shtresor dhe intra-shtresor Bashkeveprimi inter-shtresor mund te ndodhe ne mes te dy shtresave te dallueshme klient/server. Nderfaqet e brendshme dhe te jshtme te duhen te percaktohen per kembimit informacionit te kontrollit ne dispozicion. Shkembimi i informacionit mund te perfshije detajet e informacioneve te aftesive,topologjive,dhe te burimeve te siguruar nga shtresa server e rrjetit me shtresa klient e rrjetit. Bashkveprimi intra-shtresor mund te ndodhe ne mes entiteteve funksionale brenda te njejtes shtrese per te mbeshtetur rrjetet e shumta ne nje tjeter shtrese. Bashkeveprimit me te gjate ne dispozicion mund te perfshijne funksionet hartezimit te adresave kur jane perdorur hapsira per adresa te pavarura per rrjetet te ndryshme.

Aktvitetet e kordinimit Kordinimi nder pjeseve perkatese funksionale ne shtresen e rrjetit klientit dhe shtresen e rrjetit server mundeson; -mbeshtetje ekonomike e shtrese te rrjeteve te shumta klient me nje shtrese rrjeti te vetme server; -aftesia e negocimit dhe te burimeve dinamike(ri) alokimi ne shtresen e rrjetit server sipas kerkesave funksionale te shtreses se rrjetit klient; -trajtimi i njekohesishem edhe efikase i  burimeve te shtresave te shumfishta; -zbulimin e deshtimit dhe kordinimi i mekanizmave te rimekembjes se shtresave te ndryshme; -ndarje virtuale e pjeseve te kontrollit,si dhe funksionet e politikave dhe menaxhimit per shtresave per shtresave te rrjeteve te ndryshme klient/server, duke perfshire hapesirat e adresave e pavarura per rrjetet te ndryshme

Rrjeti shume shtresor NGN Duke ndare hapesirat e adresave te shtreses se rrjetit klient  dhe shtreses se rrjetit server,shtresa rrjeti te shumta te dallueshme klienti mund te vendosen  lehtesisht. Bashkeveprim inter-shtrese ndodh ne mes pjeseve funksionale te kontrollit te shtresave te ndryshme. Bashkeveprim intra-shtrese ndodh ne mes te pjeseve funksionale brend pjeseve te kontrollit ne shtresen server ne menyre qe te mbeshtesin pjeset e kontrollit  te shtreses klient Pjesa e kontrollit ne nje shtrese klient  nderveprojne neper shtresen  e serverit si  te ishin  te ngulitur

Sherbimi i konvergjences nga NGN NGN ka aftesine pe te ofruar nje shumllojshmeri te gjere sherbimesh  duke perfshireze,video,te dhena, audio dhe vizuale,dhe nepermjet sherbimeve seance bazuar modelet interaktive ne unicast,multikast dhe broadcast. Bazuar ne ndarjen e shenimeve dhe transportit  ne NGN,teknikat e transmetimit  dhe funsksionet e rrjetit ne vend  te fokusit te perkufizimit te thjeshte Teknologjite wirelene dhe wireless mund te perdoren per ofrimin e sherbimeve NGN mund te perdoret ne menyre konsistente ne cdo kohe neper mjedise te ndryshme duke perdorur pajisje konvergjente ne nje mjedis dixhital. Ofrimi ne harmoni te gjitha llojeve te permbajtjes do te lejojne prezantimin e njekohsishem te tyre mbi nje pajisje terminal te vetme(TE) ose ne pajisje te vecanta.

Sherbimet multimedia mbeshtetje per nje game te gjere sherbimesh,ne vecanti sherbimet multimediale,si karakteristike te NGN. NGN duhet te perfshije metoda te shumta per qasjen e sherbimeve dhe kerkesen e mbeshtetur ne burimet Mbeshtetja e sherbimeve multimediale karakteristike kryesore e NGN eshte aftesia per te mbeshtetur sherbimet multimediale. Nuk do te kete kufizim per sa perdorues aksesojne keto sherbime ose ne llojet e protokolleve qe mund te perdoren per perdorimin e tyre. Nuk duhet asnje kufizim per burimet e kerkuara per mbeshtetje te sherbimeve multimediale.

Aksesi ne sherbimet dhe mbeshtetja ne kerkesat(Sherbimet) Ne PSTN perdoruesit fundore therrasin sherbimin e tyre  te deshiruar duke derguar nje sinjal rrjetit me marrjen e sinjalit rrjeti vepron ne dy  gjera. 1-krijon thirrjen    2-te siguroje burimet qe kerkon kjo  thirrje Sherbimet e tanishme bisedash per transportuesit e telekomit jane kryesisht te projektuar ne baze te kontrollit te thirrjes osesesioni i kontrollit parimet qe perdorin serverat e thirrjes,serverat e kontrollit te sesionit te sherbimit Voice over IP teknika te mbeshtetet ne protokollet;te tilla si H.323 ose SIP dhe aplikimet bartese perfshin entitete;te tilla si portat dhe proxies SIP. Sherbimet e te dhenave jane arritur me shpesh permes nje sesion te komunikimit te themelua ne mes te platformave dhe te sherbimeve Nga burimet set-up nepermjet procesit te sinjalizimit fillimisht e emertuar nga terminalet  perdoruesve fundore. Sherbimet e te dhenave te plateformesjane te mbeshtetura nga burimet e sherbimeve te platformes set-up sipas kerkeses. Arkitektura NGN A duhet te stresoje dy menyra ku jane kerkuar me ane te nje seance te kontrollit te subjektit permes nje platforme te sherbimeve, duke e lejua nga nje rrjet NGN.

Qasja ne sherbimet dhe mbeshtetja e kerkeses: 1-Linja e etketuar e sherbimit 1 jep qasjen dhe perkrahjen e kerkeses mbi procedurat e sinjalizimit te emertuara nga terminalet e perdoruesit fundor 2-sherbimet 2 tregojne qasjen dhe kerkese per ndihme nga ana e sherbimeve te plateformave Mbeshtetja e sherbimeve multimediale eshte nje domain kyc i studimit per arkitekturen funksional te NGN.Arkitektura NGN duhet te lejojn burimet per te kerkuar ose ne nje bisede ose nje menyredate-like

Komunikimet e urgjences Komunikime te urgjences me besueshmeri te larte jane te kerkuara nga siguria publike  dhe nga agjensite e ndihmave ne rastet e fatkeqsive per te kryer operacionet e ndryshme... Zhvillimi i ardhshem i rrjetit te avancuar edhe evoluimi duhet te marre ne konsiderate kerkesat  per sigurine dhe lehtesim te komunikimit me publikut ne fatkeqsi duke perfshire; -identifikimi i teknologjive te pershtatshme ; -nderveprimi dhe nderbashkpunimi midis aftesive ye komunikimit te urgjences dhe rrjeteve publike; -qasje preferenciale te burimeve komunikimit te aftesive, aplikacioneve dhe objekteve; -perdorimi preferencial per burimet operacionale te mbetura.

Nderveprimet midis mjediseve NGN dhe jo-NGN Ndryshe nga NGN ,shume rrjete ekzistuese dhe sherbimet e tyre jane intergruar vertikalisht, nuk ka nje ndarje te qarte ndermjet sherbimeve dhe transportit te paketave. Eshte e qarte se shume sherbime qe operojne tek te gjitha me nje kombinim hibrid te NGN  dhe teknologjive jo-NGN.Nderbashkepunimi eshte nje subjekt  kompleks, do te perfshij marreveshjen  ndermjet  shtresave ne te dyja arkitekturat  NGN dhe jo-NGN

Siguria: Studimi i NGN duhet  te shqyrtoje sigurine e te dy rrjeteve te transportit dhe sherbimeve te ofruara

Cilesia e Sherbimit(QoS) NGN duhet te jete ne gjendje per te mbeshtetur nje game te gjere sherbimesh QoS. Per te ofruar keto sherbime QoS duhet percaktuar -klasat e sherbimit per dhenesit QoS; -mekanizmat e kontrollit QoS; -arkitekture funksionale e kontrollit QoS; -kontrolli/sinjalizimi QoS

Klasa QoS Standartet aktuale dallojne tele-sherbimet,te cilat kane operuar neper terminalet dhe rrjetet dhe bartesit e sherbimeve qe perjashtojne terminalet. Mjedisi NGN performanca e rrjetit ne nivel te sherbimit bartes duhet  te merret  ne llogari Klasat e UMTS ka per te mbeshtetur lloje te ndryshme te rrjeteve te aksesit,harmonizimi i ketyre specifikave dhe i nevojshem qe te jete ne gjendje per te menaxhuarQoS ne fund ne nje rrjete jo -homogjene.

Mekanizmat e kontrollit Qos kontrolli QoS te ndryshme, korresponduear me teknologji te ndryshme dhe modele ndoshta te ndryshme te biznesit. Keto mekanizma mbeshtetese te Qos kane nje ndikim te forte ne arkitekturen qe mund te jete e nevojshme per ti  siguruar ato. 3 skenaret kryesore mund te identifikohen; -1sherbimi i kerkuar me Qos; terminali i perdoruesit nuk e ben vete mbeshtetjen e mekanizmit te sinjalizimit  Qos. E cila kerkon sherbim te vecante per kontrollin e sherbimit cila percakton nevojen e Qos. -2 kerkesa e perdoruesit per QoS me autorizim paraprak;terminali i perdoruesit eshte ne gjendje per te derguar kerkesa QoS te qarta per nevojen e vet qe ka QoS,e cila nevojitet paraautorizim nga kontrollori i sherbimit -3 kerkesa e perdoruesit per QoS pa autorizim paraprak; terminali i perdoruesit ka fuqi per te derguar kerkesa te qarta per Qos dhe nuk kerkon para autorizim nga kontrollori i sherbimit

Identifikimi dhe vendodhja Ne kontekstin e sherbimeve te mobilitetit, potabiliteti e numrit etj, mund te shihet qe nuk ka domosdoshmerisht ndonje marredhenie te perhershme ndermjet identitetit te nje objekti.Ne kontekstin e sherbimive e sherbimeve te mobilitetit nuk ka  domosdoshmerist marredhenie te perhershme ndermjet identitetit dhe objektit. Pajisja mund te levizin nga koha ne kohe,duke mbajtur te njejtin emer ose numer ose duke ndare ne nje te re. Vendodhja e nje objekti te telekomunikacionit mund te perfaqesohet nga pika fizike e  ngjitjes qe mund te arrihet ose te gjendet tre koncepte te vecanta te ndryshme dhe logjike duhet te njihet; a)perdoruesi; b)pajisje) c)vendodhje e adresueshme te perdoruesit ku edhe/ose pajisje jane te arritshme