User:Ewa hermanowicz/sandbox

= Leśne zasoby genetyczne = Leśne zasoby genetyczne to materiał genetyczny krzewów leśnych i gatunków drzew o obecnym lub przyszłym znaczeniu. Leśne zasoby genetyczne są kluczowe dla społeczności zależnych od lasów, których utrzymanie w znaczącym stopniu oparte jest na drewnie i pożytkach niedrzewnych (np.: dziczyźnie, owocach, grzybach jadalnych, roślinach leczniczych), zapewniających bezpieczeństwo żywieniowe, generowanie przychodu i zastosowania w gospodarstwach domowych. Zasoby te są również podstawą do produkcji drewna w ramach gospodarki leśnej, dla zabezpieczenia światowych potrzeb w zakresie surowca drzewnego i papieru. Zasoby genetyczne gatunków drzew krzewów leśnych ważnych pod względem produkcji drewna, owoców i innych pożytków niedrzewnych, podlegają ochronie ex situ w bankach genów lub zachowaniu w postaci kolekcji terenowych. Niemniej jednak ochrona in situ w przypadku większości gatunków drzew i krzewów leśnych jest najważniejszym działaniem dla zachowania ich zasobów genetycznych.

Zrozumienie różnorodności
Zrozumienie znaczenia różnorodności tych gatunków ma kluczowe znaczenie dla ich zrównoważonego użytkowania i ochrony. Monitorowanie wzorców rozmieszczenia i różnorodności genetycznej tych gatunków pozwala na ustalenie priorytetów populacji w celu ochrony in situ, identyfikację populacji i gatunków najbardziej zagrożonych oraz istniejące luki w zbiorach banków genowych. Jest to niezbędna informacja, która pomaga stawić czoła globalnym wyzwaniom, takim jak bezpieczeństwo żywnościowe i zmiany klimatu.

Stan światowych leśnych zasobów genetycznych
Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa opublikowała w 2014 r. pierwszy Raport o Leśnych Zasobach Genetycznych. Publikacja dotyczyła ochrony,zagospodarowania i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych drzew leśnych i innych roślin drzewiastych, o obecnym lub przyszłym znaczeniu dla dobrobytu człowieka. Raport opracowano w oparciu o dane dostarczone przez 86 państw, wyniki regionalnych i subregionalnych konsultacji oraz zlecone badania tematyczne. W ramach kluczowych ustaleń stwierdzono, że połowa regularnie użytkowanych gatunków leśnych jest zagrożona przekształceniami lasów w pastwiska i grunty rolne, nadmierną eksploatację i wpływy zmian klimatu.

Na podstawie danych zgromadzonych przez FAO w Raporcie o Leśnych Zasobach Genetycznych, Komisja ds. Zasobów Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa opracowała Światowy Plan Działań na rzecz Ochrony, Zrównoważonego Użytkowania i Rozwoju Leśnych Zasobów Genetycznych. Plan ten identyfikuje 27 priorytetów strategicznych, pogrupowanych w 4 obszarach: 1) poprawa dostępności informacji o leśnych zasobach genetycznych, 2) ochrona leśnych zasobów genetycznych (in situ i ex situ); 3) zrównoważone użytkowanie, rozwój i zarządzanie leśnymi zasobami genetycznymi, 4) zasady polityczne, instytucje i budowa potencjału.

Genetyczne zasoby leśne i zmiany klimatu
Stwierdzono, że w ciągu następnych 50-100 lat zmiany klimatu będą miały wpływ na rozmieszczczenie gatunków drzew leśnych oraz składy gatunkowe lasów. Choć drzewa leśne wykazują dużą plastyczność reakcji na zmiany klimatyczne, nie wszystkie gatunki i populacje są naturalnie zdolne do adaptacji w wymaganym tempie. Z tego powodu interwencje gospodarcze, jak np. transfer leśnego materiału rozmnożeniowego, mogą być konieczne. Jest to szczególnie istotne dla gatunków rzadkich i o rozproszonym występowaniu oraz populacji na granicach zasięgów występowania gatunków.

Zobacz też


 * DNA środowiska
 * Zasoby genetyczne roślin

Linki zewnętrzne

 * Bioversity International - Program badań różnorodności genetycznej lasów i drzew
 * Bioversity International - Dlaczego różnorodność genetyczna lasów i drzew ma znaczenie
 * EUFORGEN Europejski program leśnych zasobów genetycznych
 * Przewodnik szkoleniowy na temat genetycznych zasobów leśnych dla globalnych leśników - Bioversity International
 * Przewodnik szkoleniowy na temat genetycznych zasobów leśnych dla globalnych leśników - Bioversity International