User:Ezana1986/sandbox

Pierwsze świadectwa na istnienie Chrześcijaństwa na południe od Asuanu datowane są na pierwszą połowę VI wieku. Pomimo przyjęcia Chrześcijaństwa jako oficjalnej religii imperium bizantyjskiego przez cesarza Konstantyna w 312 oraz wydania edyktu Teodozjusza (390) nakazującego zamknięcie świątyń pogańskich, stare pogańskie kulty były na tych terenach tak silne, iż słynna świątynia Izydy na wyspie File wyłączona była spod tego zakazu. Odbija to znaczenie relacji pomiędzy Rzymem a populacjami zamieszkującymi dolinę Nilu w Dolnej Nubii. Pewne ustępstwa ze strony Rzymu były konieczne w celu utrzymania pokoju na granicy Egiptu i Nubii. Te środki zaradcze na nic się jednak nie zdały. Zabytki rzymskie znalezione w grobach elity na terenie Dolnej Nubii świadczą o penetracji Górnego Egiptu przez plemiona zamieszkujące dolinę Nilu na południu. Uszczuplone o położone na zachodzie prowincje, imperium wschodniorzymskie podjęło w początkach VI wieku intensywne działania w celu aneksji ludów żyjących na granicach imperium do wspólnej chrześcijańskiej strefy kulturowej.

Okres Chrystianizacji – Melkici i Monofizyci

W okresie chrystianizacji Nubii imperium bizantyjskie zdominowane było przez dwa wyznania. Melkici (‘ludzie króla’, od aram. malka, hebr. melech, arab. ملك malik – „król”) wyznawali pogląd od podwójnej naturze Chrystusa, ale zjednoczonej w jednej osobie. Ze względu na to Melkici nazywani byli również ‘diofizytami’, Chalcedończykami, lub z greckiego – basilikoi (maliki). Wierni tego wyznania podlegali patriarchatom w Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimie, które na soborze chalcedońskim w 451 roku uznały doktrynę melkicką za jedyną słuszną. Zgodnie z doktryną monofizycką natomiast Chrystus ma tylko jedną naturę - częściowo ludzką, częściowo boską. Zgodnie z relacją Jana z Efezu, pełniącego liczne urzędy na dworze cesarza Justyniana w Konstantynopolu, istniała ostra rywalizacja pomiędzy monofizycką cesarzową Teodorą a będącym wyznania melkickiego cesarzem Justynianem. Obie strony wysłały do Nubii konkurujace ze sobą misje chrystianizacyjne. Cesarzowa, zastraszając bizantyjskich urzędników w Górnym Egipcie, zapewniła swojej misji pierwszeństwo w dotarciu na tereny na południe od Asuanu. W 543 roku monofizycka misja pod przewodnictwem mnicha Juliana dotarła do Nobadii. Przedstawiciel cesarzowej został przyjęty z otwartymi ramionami przez króla Nobadii, któremu przekazał listy i podarunki od Teodory. Poseł cesarza Justyniana został w związku z tym postawiony przed faktem dokonanym – król przyjął podarunki i listy od cesarza, ale odrzucił doktrynę melkicką. Mnich Julian tymczasem ochrzcił króla i jego dostojników, jak również wielu jego poddanych. Przed odjazdem do Konstantynopola powierzył nową społeczność chrześcijańską opiece Biskupa File Teodora. Na skutek opozycji Melkitów w Konstantynopolu następny misjonarz monofizycki Longinus nie dotarł do Nobadii przed rokiem 551. Podczas sześcioletniego pobytu w Nubii ochrzcił jednak pozostałą część populacji, zbudował pierwszy kościół w Nubii, ustanowił hierarchię kościelną i zorganizował liturgię. Jan z Efezu (sam monofizyta) nie wspomina ani słowem o chrystianizacji Makurii. Jan z Biclair pisze natomiast, że Makuryci zostali ochrzczeni ok. roku 568, a w 573 do Konstantynopola przybyła delegacja króla makuryckiego z podarunkami dla cesarza Justyniana. Milczenie Jana z Efezu i bliskie stosunki pomiędzy władcami Makurii i Bizancjum mogłyby wskazywać, iż Makuria była wówczas wyznania melkickiego. Żadne źródło nie podaje jednak wprost tej informacji. Różnica wyznań mogłaby jednak być jedną z przyczyn napiętych stosunków pomiędzy Nobadią a Makurią. Zgodnie z historią Jana z Efezu, król położonej najdalej na południu Alodii (Alwy) posłał do króla Nobadii z prośbą o wysłanie biskupa. Longinus, ochraniany przez króla Blemmjów, podróżował więc pustynną drogą, omijając Makurię, żeby ochrzcić króla Alwy i jego dwór.