User:Farnoosh pakray

گزارشگری مالی و ساختارهای تصمیم گیری

آقای فرنوش پاک رأی

چکیده

در دنیای پرشتاب و پر چالش امروزی با وقوع رویدادهای مختلف ، نیاز به تصمیم گیری در زمان های مقتضی محسوس می باشد. تصمیم گیری های اقتصادی در تمام ارکان زندگی و جامع بشری برای پیشبرد اهداف و ادامه حیات ضروری به نظر می رسد. با توجه به همگرایی استانداردهای حسابداری، هماهنگ سازی استانداردهای حسابداری، بحران های اقتصادی، رشد الزامات افشا و سایر عوامل ، باعث تمرکز بیش از حد بر گزارشگری مالی شده است. همچنین افزایش جهانی رسوایی های حسابداری در اوایل قرن بیست و یکم به ضعف در کیفیت گزارشگری مالی اشاره کرده است. کیفیت گزارشگری مالی ارزش گزارشگری حسابداری را تعیین می کند و به آن بستگی دارد. ارائه گزارشات مالی با کیفیت بالا برای تأثیرگذاری بر استفاده کنندگان در تصمیم گیری های سرمایه گذاری و افزایش کارایی بازار و به تبع آن کل اقتصاد ضروری است. ارائه روش های ایده آل برای ارزیابی کیفیت گزارشگری مالی یکی دیگر از خواسته های جهانی است. هر چه کیفیت گزارشگری مالی بالاتر باشد، منافعی که سرمایه گذاران و استفاده کنندگان از گزارش های مالی به دست می آورند، بیشتر خواهد بود. علاوه بر این، کیفیت گزارشگری مالی مفهوم گسترده ای است که به اطلاعات مالی و اطلاعات غیر مالی است که برای تصمیم گیری مفید هستند ، می پردازد.

واژگان کلیدی : کیفیت گزارشگری مالی ، ساختارهای تصمیم گیری ، نظریه بازی

مقدمه انتظار می‌رود گزارش‌های سالانه شرکت‌ها و اسناد رسمی که وضعیت مالی شرکتها و نتایج مرتبط اخیر را تشریح می‌کند، اطلاعات مالی و غیرمالی را به‌صورت وفادار، قابل فهم، مرتبط، قابل مقایسه و به موقع در اختیار ذینفعان خارجی قرار دهد. (Tran 2021) همگرایی استانداردهای حسابداری، هماهنگ سازی استانداردهای حسابداری، بحران های اقتصادی، رشد الزامات افشا و سایر عوامل باعث تمرکز بیش از حد بر گزارشگری مالی شده است. همچنین افزایش جهانی رسوایی های حسابداری در اوایل قرن بیست و یکم به ضعف در کیفیت گزارشگری مالی اشاره کرده است. (Dr. Siriyama Kanthi Herath March 2017) کیفیت گزارشگری مالی ، ارزش گزارشگری حسابداری را تعیین می کند و به آن بستگی دارد. در سراسر جهان، تقاضا برای ارائه یک تعریف واضح و کامل از کیفیت گزارشگری مالی افزایش یافته است. ارائه گزارشات مالی با کیفیت بالا برای تأثیرگذاری بر کاربران در تصمیم گیری های سرمایه گذاری و افزایش کارایی بازار ضروری است. ارائه روش های ایده آل برای ارزیابی کیفیت گزارشگری مالی یکی دیگر از خواسته های جهانی است. هر چه کیفیت گزارشگری مالی بالاتر باشد، منافعی که سرمایه گذاران و استفاده کنندگان از گزارش های مالی به دست می آورند، بیشتر خواهد بود. علاوه بر این، کیفیت گزارشگری مالی مفهوم گسترده ای است که فقط به اطلاعات مالی اشاره نمی کند بلکه شامل سایر اطلاعات غیر مالی مفید برای تصمیم گیری  هم هست. (Dr. Siriyama Kanthi Herath March 2017) بر اساس تعاریف هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB)، هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی (IASB)، هیئت استانداردهای حسابداری در انگلستان (ASB) [بریتانیا]، و هیئت استانداردهای حسابداری استرالیا (AASB)، « کیفیت گزارشگری مالی نشان دهنده صورتهایی مالی که اطلاعات دقیق و منصفانه ای را در مورد وضعیت مالی و عملکرد اقتصادی یک واحد تجاری ارائه می کند» ، می باشد. (Dr. Siriyama Kanthi Herath March 2017) در تئوری حسابداری « تصمیم گیری» نقش محوری ایفا می کند. در فرآیند ارائه تعریف حسابداری توسط جامعه حسابداران آمریکا ، حسابداری را بدین گونه تعریف کردند : « حسابداری عبارت است از فرآیند شناسائی ، اندازه گیری ، و رساندن اطلاعات اقتصادی تا استفاده کنندگان از آنها بتوانند قضاوتی آگاهانه بنمایند و تصمیماتی اتخاذ نمایند ». هیات اصول حسابدای مدعی شد که نقش حسابداری عبارت است از : ارائه اطلاعات کمی با ماهیت مالی درباره واحدهای تجاری ، اطلاعاتی که بتوانند برای تصمیم گیری اقتصادی اشخاص مفید واقع شوند. هیات استانداردهای حسابداری مالی ابراز داشت که در سیستم اقتصادی نقش گزارشگری مالی این است که اطلاعاتی ارائه کند که برای تصمیم گیری های اقتصادی و تجاری مفید واقع شوند. از طرفی در عصر حاضر مدیران، عامل کلیدی در جهت ارتقای عملکرد هر سازمان به شمار می آیند و تصمیماتی که آنان اتخاذ می نمایند، در شکست ها و موفقیت سازمان تأثیرگذار است. تصمیمات مدیران سازمان و تفکرات آن ها نقشی سرنوشت ساز در پیشبرد اهداف سازمانی دارد؛ اما گاهی اوقات مدیران در وضعیت هایی قرار می گیرند که تصمیماتشان به نفع سهامداران شرکت نبوده و باعث مخدوش شدن گزارش های مالی می شوند در واقع مدیریت سود زمانی رخ می دهد که مدیران قضاوت خویش را در گزارشگری مالی و در نحوه ثبت و گزارش های مالی به صورتی وارد نمایند که تغییر در محتوای گزارش های مالی، برخی از سهامداران را نسبت به عملکرد اقتصادی شرکت گمراه نماید. از سوی دیگر با توجه به تئوری نمایندگی مدیران می توانند از انگیزه لازم برای دستکاری سود به منظور حداکثر کردن منافع خود برخوردار باشند. مدیریت سود، برآیند درجه ای از قابلیت انعطاف و اعمال نظری است که مدیران در گزارشگری خود دارند ( قلی پور و همکاران، 1387 ) ازاین رو، این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال است که گزارشگری مالی تا چه حد می تواند برای تصمیم گیری افراد  به منظور اتخاذ تصمیمات شان تاثیر گذار باشد. ازاین رو، انتظار می رود نتایج پژوهش حاضر بتواند به مدیران، تحلیل گران مالی، سرمایه گذاران و سایر ذی نفعان در اتخاذ تصمیمات صحیح مالی و سرمایه گذاری با توجه به کیفیت گزارشگری ، کمک نماید.

کیفیت گزارشگری مالی گزارشگری مالی یکی از منابع اطلاعاتی در دسترس بازارهای سرمایه است که انتظار می‌رود نقش مؤثری در توسعه ی سرمایه‌گذاری و افزایش کارایی آن ایفا کند. افزایش کیفیت گزارشگری مالی ابزاری برای ایفای مسئولیت پاسخگویی به نیازهای جامعه است. با همه ی این تفسیرها، کیفیت گزارشگری مالی مفهومی چند ‌بعدی است و تعریفی وجود ندارد که همگان نسبت به آن اتفاق نظر داشته باشند. کیفیت گزارشگری مالی سبب پیش‌بینی بهتر جریان‌های نقدی آتی شرکت برای سرمایه‌گذاران و سایر استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی می‌شود. با توجه به آنکه حسابداری و اقتصاد دارای تأثیرات متقابل بر یکدیگرند، سطح کیفیت گزارشگری مالی دارای تأثیرات اقتصادی است. سودمندی صورت‌های مالی یا سایر گزارش‌های مالی، از کیفیت گزارشگری مالی تأثیر می‌پذیرد که در آن ثبات رویه و صحت اطلاعات، جنبه‌های اساسی کیفیت به‌شمار می‌آیند. کیفیت گزارشگری مالی ضوابطی است که اطلاعات مفید و سودمند را از سایر اطلاعات تفکیک می‌کند و سودمندی اطلاعات مالی را ارتقا می‌دهد. واضح است‌ قانون‌گذاران و سرمایه‌گذاران برای داشتن گزارشگری مالی با کیفیت بالا هم‌عقیده‌اند؛ زیرا اعتقاد غالب بر این است که کیفیت گزارشگری مالی مستقیم روی بازارهای سرمایه اثر می‌گذارد. (،هوشنگ. 1397) زمانی که مشارکت‌کنندگان بازار سرمایه اطلاعات گزارشگری مالی را دریافت می‌کنند، به‌طور معمول از آن اطلاعات به همراه سایر اطلاعات موجود برای انجام یک قضاوت (برای مثال دربارۀ احتمال ریسک ورشکستگی یا شکاف بین یک نتیجه و یک پیش‌بینی)، و یا یک تصمیم‌گیری (برای مثال در کجا و چه مبلغی سرمایه‌گذاری شود) استفاده می‌کنند؛ بنابراین، مشخص است، هدف اولیۀ اطلاعات گزارشگری مالی در بازارهای سرمایه این است که پشتوانۀ قضاوت‌ها و تصمیمات مشارکت‌کنندگان در بازار باشد و کیفیت بالای اطلاعات در گزارشگری مالی به قضاوت‌ها و تصمیمات با کیفیت‌تری منجر شود. همگرایی و هماهنگی استانداردهای حسابداری ، بحران‌های اقتصادی، رشد و پیشرفت در الزامات افشا و دیگر عوامل باعث تمرکز بیش از حد در گزارشگری مالی شده است. همچنین، افزایش رسوایی‌های حسابداری در جهان در اوایل قرن 21، ضعف در کیفیت گزارشگری مالی را بیشتر نشان داد. افزایش شمار تقلب‌ها که با ورشکستگی شرکت‌های بزرگ (نظیر انرون ، وردکام ، آدلفی ، سیسکو ، لیوسنت  و زیراکس ) در هم آمیخته بود، نگرانی‌هایی را دربارۀ کیفیت گزارش‌های مالی به‌همراه داشت. حرفۀ حسابداری و حسابرسی در راستای چاره‌جویی در این خصوص به تدبیر راهکارهایی همت گماشت. تغییر رویکرد تدوین استانداردهای حسابداری از استانداردهای مبتنی بر قواعد به استانداردهای مبتنی بر اصول، تأکید بر استقلال حسابرسان و حاکمیت شرکتی برای حمایت از منافع سهام‌داران جزء و تنظیم مقررات انتظامی حرفۀ حسابداری و حسابرسی از جمله تدابیر اتخاذ ‌شده برای جلب اعتماد عمومی بود. (،هوشنگ. 1397) کیفیت گزارشگری مالی ارزش گزارشگری مالی را تعیین می‌کند و به همین منظور، ارائۀ تعریفی روشن و کامل از کیفیت گزارشگری مالی یک تقاضای جهانی است. به‌ طور کلی، ارائۀ گزارش‌های مالی باکیفیت که در تصمیم‌های سرمایه‌گذاری استفاده‌کنندگان و افزایش کارایی بازار تأثیر گذارد، ضرورت دارد؛ بنابراین، ارائۀ روش‌های ایده‌آل برای ارزیابی کیفیت گزارشگری مالی نیاز دیگر در حوزۀ گزارشگری مالی است و هرچه کیفیت گزارشگری مالی بالاتر باشد، منافعی که سرمایه‌گذاران و استفاده‌کنندگان گزارش‌های مالی به‌دست می‌آورند، بیشتر خواهد شد. علاوه ‌بر ‌این، کیفیت گزارشگری مالی مفهوم گسترده‌ای است که نه‌تنها به اطلاعات مالی، به اطلاعات غیرمالی دیگری نیز اشاره دارد که در تصمیم‌گیری‌های استفاده‌کنندگان مفید واقع می‌شود. بر اساس تعریف هیئت‌‌ استانداردهای حسابداری مالی ، هیئت‌‌ استانداردهای حسابداری بین‌المللی ، هیئت‌‌ استانداردهای حسابداری در بریتانیا  و هیئت‌‌ استانداردهای حسابداری استرالیا  ، « کیفیت گزارشگری مالی به ارائۀ صورت‌های مالی با اطلاعات صحیح و منصفانه در مورد وضعیت مالی و عملکرد اقتصادی یک مؤسسه منجر می‌شود.» (،هوشنگ. 1397)

تصمیم گیری تصمیم گیری عبارت است از گزینش از بین گزینه های موجود و ممکن به منظور رسیدن به یک یا چند هدف. زمانی نیاز به تصمیم گیری پیدا می شود که مشکلی وجود داشته باشد که باید برطرف شود یا آنکه مشکلی وجود ندارد، بلکه فرد به منظور سیراب کردن روحیه بلند پروازانه خود و رسیدن به آرمانهای جدید و رفیع تر، نیاز به تصمیم گیری پیدا می کند. در این راستا شناسایی اهداف، طریقه رسیدن به اهداف و به کارگیری معیار درست و مناسب جهت ارزشیابی عملیات در رسیدن به اهداف بسیار اهمیت دارد. اشتباه در هر یک از سه مورد یاد شده موجب می شود که تصمیم گیرنده نه تنها به وضع مطلوب و دلخواه خود نرسد، بلکه در بسیاری از مواقع نسبت به گذشته، وضعیت ناخوشایند تری هم پیدا کند (محسن مام بیگی، 1374).

شناسایی مؤلفه های تصمیم گیری براساس مفاهیم نظری گزارشگری مالی، صورت های عملکرد مالی در قالب موارد زیر به اهداف گزارشگری مالی کمک می نماید: -	 ارائه اطلاعات به استفاده کنندگان به منظور قادر ساختن ایشان در امر بررسی ارزیابی های قبلی از عملکرد مالی دوره های گذشته و در صورت لزوم اصلاح ارزیابی های آنها از عملکرد دوره های آتی. -	ارائه گزارشی از نتایج وظیفه مباشرت مدیریت به منظور قادر ساختن استفاده کنندگان به ارزیابی عملکرد گذشته مدیریت و ایجاد مبنایی جهت شکل گیری انتظارات آتی در مورد عملکرد مالی(کمیته فنی، استانداردهای حسابداری: 1380). سرمایه گذاران و سایر استفاده کنندگان اطلاعات مالی غالباً نتایج عملیات (عملکرد مالی) و عوامل تعیین کننده آن را به طریق مختلف و برای مقاصد گوناگون مورد استفاده قرار می دهند (احمد بدری، 1382).

اطلاعات در فرایند تصمیم گیری در حقیقت ما قادر نیستیم بدانیم که تصمیمات چگونه شکل می گیرند، زیرا افراد عموماً قادر به تشریح فرایند تصمیم گیری خود نیستند. مضافاً اینکه، بدست آوردن مدل های عمومی برای تصمیم گیری، از طریق مطالعه و بررسی فرایند تصمیم گیری یکایک افراد امکان پذیر نیست. زیرا هر فرد ممکن است اهمیت و جایگاه متفاوتی را برای اطلاعاتی که در تصمیم گیری او دخیل بوده است، قائل باشد. لذا یکسان سازی علایق ذهنی افراد دشوار است. اما می توان گفت که آگاهی از نحوه تصمیم گیری افراد، منجر به بهبود کیفیت مجموعه اطلاعات تهیه شده برای تصمیم گیران نیز خواهد شد.

تئوری اقتصاد اطلاعات با ظهور تئوری اقتصاد اطلاعات ، یک دیدگاه اطلاعاتی در افکار حسابداری پدیدار می شود ، این پارادایم اطلاعاتی ، اطلاعات را به عنوان منابع کمیاب ، درست همانند سایر منابع در نظر می گیرد که برای تولید یا مبادله در اقتصاد ، مورد استفاده قرار می گیرند. تقاضای ( و در نتیجه ارزش ) اطلاعات ، از بهبود در تصمیم گیری تحت شرایط عدم اطمینان ناشی می شود. یکی از آموزه های اصلی اقتصاد اطلاعات ، ماهیت نامعلوم ارزش هر یک از منابع اطلاعاتی معین است. (تهرانی و فنی اصل 1386). موضوع اصلی این تئوری عبارت است از : 1. اطلاعات یک قلم کالای اقتصادی است. 2. تحصیل اطلاعات منجر به مساله گزینش اقتصادی می شود. ارزش اطلاعات از دیدگاه فزونی منافع بر مخارج و با توجه به ساختار تئوری تصمیم گیری و تئوری اقتصادی تعیین می شود.

اهمیت اطلاعات اطلاعات گرانبهاترین عنصر بازار سرمایه است که سرمایه گذاران با اتکا بر این اطلاعات می توانند از فرصت های سودآور بازار ، حداکثر بازده را کسب نمایند. نقش اطلاعات در زمینه تصمیم گیری های اقتصادی و اداره کسب و کار ، آنقدر روشن و حیاتی است که به جرأت می توان گفت در دنیای امروز ، شروع و ادامه هر گونه فعالیت اقتصادی ، بدون داشتن اطلاعات کافی و جامع در مورد موضوع مورد نظر ، غیر ممکن است و کسانی که در عصر حاضر موفق هستند که به اطلاعات بیشتری دسترسی داشته باشند. ولی اطلاعات در صورتی سودمند است که منجر به تغییر در باورها و کنش های سرمایه گذاران شود و علاوه برآن بتوان درجه سودمندی اطلاعات را براساس میزان تغییرات در قیمت ها پس از انتشار اطلاعات ، اندازه گیری کرد. یکی از مهمترین اطلاعات مورد نیاز ، اطلاعات حسابداری است که محصول نظام اطلاعات حسابداری است. در واقع هر چقدر که سرمایه گذاران ، بیشتر از اطلاعات حسابداری استفاده کنند ، انتظار می رود که تصمیمات منطقی و مناسب تری را اتخاذ نمایند. دسترسی سریع و آسان همگان به اطلاعات ، باعث جلوگیری از انتشار شایعات دروغ و سوء استفاده افرادی که دسترسی اولیه به اطلاعات دارند ، می شود و همچنین متضرر شدن سهامداران بالقوه و بالفعل ، در معامله سهام با قیمت های غیر واقعی جلوگیری می کند. در نبود یک سیستم مناسب که اطلاعات قابل اتکا را در اختیار سرمایه گذاران قرار دهد، اعتماد عمومی به بازار از دست می رود و بازار ، کارآئی خود را از دست می دهد. (رهنمای رود پشتی و صالحی 1389) حال با توجه به مباحث فوق « اطلاعات ، موجب آگاهی شده و از عدم اطمینان می کاهد ، افراد را تحت تاثیر قرار داده و جهت انجام اقداماتی ، آنها را بر می انگیزاند ».

تئوری اندازه گیری هیات تدوین استانداردهای حسابداری ، « فرآیند تعیین آثار مالی هر فعالیت اقتصادی، سنجش ارزش هر قلم بر حسب پول و در نهایت انتساب مبلغ به هریک از اقلام عناصر حسابداری را ، اندازه گیری نامیده است ». مقیاس سنجش یکی از جنبه های بسیار مهم تئوری حسابداری است. مقصود از سنجش یا اندازه گیری این است که برای ویژگی موضوعی که اندازه گیری می شود ، عدد در نظر می گیرند و آن به صورتی دقیق، همان کاری است که حسابداران انجام می دهند. در حسابداری مقصود از فرآیند سنجش یا اندازه گیری اقلام این است که برای موضوع هزینه یا رویداد متعلق به یک واحد تجاری مبلغ پولی تعیین کرد که از نظر کمی معقول باشد و این کار باید به گونه ای انجام شود که بتوان جمع اقلام را تعیین کرد و هنگام نیاز و یا در صورت لزوم بتوان آنها را تفکیک نمود. (رهنمای رود پشتی و صالحی 1389)

تئوری تصمیم گیری فردی طبق تئوری تصمیم گیری فردی ، تحت شرایط نامطمئن یک فرد با انتخاب یک گزینه از میان گزینه های مختلف بهترین تصمیم را می گیرد. استفاده از این روش این امکان را برای تصمیم گیرنده فراهم کرده تا بتواند براساس آن اطلاعات بیشتری را دریافت و بر مبنای آن تصمیمات قابل اتکاتری را اتخاذ نماید. در این تئوری این پرسش مطرح است که ، برای تصمیم گیری (سیاست گذاری) چه اطلاعاتی مورد نیاز است و این موضوع بستگی به تصمیمات خاص استفاده کنندگان دارد. بنابراین روش سنجش و اندازه گیری در حسابداری که دارای بالاترین توان پیش بینی رویدادهای اقتصادی باشد ، به عنوان شاخص مربوط مدنظر قرار می گیرد. براساس ضابطه توان پیش بینی می توان روش های مختلف اندازه گیری حسابداری را از لحاظ امکان پذیر ساختن پیش بینی رویدادهای اقتصادی ارزیابی کرد. لذا نظام حسابداری باید به نحوی طراحی شود که اطلاعات مربوط را برای مدل های منطقی تصمیم گیری فراهم و ارائه نماید. (رهنمای رود پشتی و صالحی 1389) نمونه هائی از الگوی تصمیم گیری به شرح زیر می باشد : -	گزارشی از مباشرت مدیران -	مبنایی برای سیاست گذاری مالی -	شاخصی برای مشروعیت بخشیدن به سود تقسیمی -	مبنائی برای تعیین قیمت و... موافقین این تئوری استدلال می کنند که فایده متغیرهای حسابداری برای تصمیم گیری از رفتار و واکنشهای انسانی استنتاج می شود به عبارت دیگر ، حسابداری را می توان از منظر یک فرآیند رفتاری مورد بررسی قرار داد.

تئوری پیش بینی در تئوری مبتنی بر پیش بینی ، مدیریت با استفاده از انواع شیوه های پیش بینی و روش های آماری ، رویدادهای آینده را پیش بینی می کند. « هدف تئوری پیش بینی، شناسائی ، تعریف و تدوین الگوهای تصمیم گیری و تسهیل نمودن فرآیند تصمیم گیری برای حل مساله است». طرفداران تئوری حسابداری مبتنی بر پیش بینی برای تدوین تئوری حسابداری از شاخص سودمندی در پیش بینی استفاده می کنند ، که بر اساس آن از میان روش های حسابداری ، معیاری که دارای بالاترین قدرت پیش بینی باشد ، به عنوان بهترین روش شناخته می شود. تاکید بر « مربوط بودن » به عنوان شاخص اولیه در گزارشگری مالی ، منشاء پیدایش شاخص « سودمندی در پیش بینی» شده است. « مربوط بودن » بر توجه به اطلاعات درباره رویدادهای آینده دلالت می نماید. از این رو سودمندی اطلاعات در پیش بینی رویدادهای آینده از ویژگی های عمده ی داده های «مربوط» است. براساس این دیدگاه ، اعداد و ارقامی از حسابداری دارای محتوای اطلاعاتی هستند که بتوانند با استفاده از چنین اطلاعاتی به استفاده کنندگان در پیش بینی رویدادهای مورد علاقه آنها یاری رسانند. لذا پیش بینی بازده سهام شرکت های مختلف یکی از مهمترین مسائل پیش روی سرمایه گذاران در بازارهای سرمایه تلقی می گردد. ارقامی که بتوانند سرمایه گذاران را در این زمینه یاری رسانند، دارای محتوای اطلاعاتی بوده و ارائه این قبیل اطلاعات در صورت های مالی می توانند موجبات تقویت اعتماد به سیستم گزارشگری مالی را از طریق فراهم نمودن اطلاعات «سودمند» و « مرتبط» برای سرمایه گذاران فراهم سازد.

تئوری رویداد در این تئوری هدف حسابداری این است که « درباره رویدادهای اقتصادی و حسابداری اطلاعاتی را ارائه کند ». وظیفه حسابداری این است که درباره رویدادها ، اطلاعاتی را ارائه کند و تطبیق رویدادها با الگوهای تصمیم گیری به عهده استفاده کننده از این اطلاعات می باشد. طرفداران این تئوری براین باورند که هدف حسابداری تهیه اطلاعات درباره رویدادهای مربوط اقتصادی است که شاید برای انواع مختلف الگوهای تصمیم گیری مفید باشند. آنها رفتار حسابداری را در سطحی متفاوت از فرآیند تصمیم گیری می بینند و معتقدند به جای تولید متغیرهای ورودی برای الگوهای تصمیم گیری ناشناخته یا شاید غیرقابل شناسائی ، حسابداری باید اطلاعاتی تولید کند که هر استفاده کننده بتواند متغیرهای ورودی مورد نیاز برای الگوهای تصمیم گیری خود را انتخاب کند. (رهنمای رود پشتی و صالحی 1389)

نظریه ی بازی تئوری اقتصادی بازی ها و یا تئوری بازی از نظر سیستماتیک مبتنی بر ریاضیات و منطق است و به مساله تصمیم گیری به این صورت می نگرد که کارائی ، بازده و نتایج رفتار فرد یا موسسه نه فقط به انتخاب و تصمیم خود ، بلکه همانند یک بازی به انتخاب و تصمیم دیگران هم وابسته است. گستره این نظریه بسیاری از مسائل اجتماعی و اقتصادی از جمله پیش بینی رفتار مصرف کنندگان در بازار ، تدوین قیمت ها ، پیش بینی رفتار رقبا ، مسائل جاری حسابداری مالی و حسابرسی ( مثل کشف تقلب و یا تدوین استانداردها ) را هم در بر می گیرد. این نظریه مستلزم تنظیم استراتژی تصمیم گیری است و مبانی آن را کمینه سازی زیان و بیشینه سازی دستاوردها تشکیل می دهند. در مواردی که سازمان ها در پی بهینه کردن نتایج عملیات خود در شرایط رقابت هستند ، می توان از مدل تئوری بازی استفاده کرد. در این مدل استراتژی اصلی این است که تصمیمات اتخاذ شده به موفقیت و یا به حداقل رساندن زیان های مرتبط با عملیات منتهی شود. تئوری بازی چارچوبی رسمی برای مطالعه و بررسی تضاد منافع بین بازیگران و پیش بینی تصمیمات آن ها است. با استفاده از این نظریه رفتار متقابل دو یا چند بازیکن نسبت به یکدیگر مدل سازی شده و می توان گفت کلیه روابطی که به نوعی تضاد منافع ، همراه با کنش های متقابل در آنها تعریف شده ، می توانند مشمول این نظریه باشند. واکنش بین بازیگران تحت شرایط عدم اطمینان و عدم تقارن اطلاعاتی اتفاق می افتد. در این راستا فرض می شود هر بازیگر می کوشد در درجه اول رضایت مندی خود را به حداکثر برساند. از دیدگاه کاربردی ، نظریه بازی به لحاظ تعداد بازیکنان از نظریه تصمیم گیری انفرادی و نظریه بازار برای حسابرسی مربوط تر و کاراتر است ، زیرا تعداد بازیکنان نه آنقدر کم است که اتخاذ تصمیم یکی از آنها بر تصمیم دیگری اثر نداشته باشد و نه آنقدر زیاد است که هر بازیکنی نتواند تشخیص دهد که حریف یا حریفان او چه راهبردی را اتخاذ کرده اند. (رهنمای رود پشتی و صالحی 1389)

نظریه ی نمایندگی شرکت های سهامی امروزی از کوشش های دسته جمعی گروه هایی نظیر مدیران، کارکنان، سهامداران و اعتبار دهندگان تشکیل شده اند. این گروه ها از طریق انعقاد قراردادهای رسمی و غیر رسمی گوناگون در یک شرکت سهامی گرد هم می آیند. در سالهای اخیر موارد بسیاری از تضاد منافع بین گروه ها و چگونگی مواجهه شرکت ها با این گونه تضادها توسط اقتصاددانان مطرح شده است. این موارد به طور کلی با عنوان تئوری نمایندگی مورد اشاره قرار می گیرد. این تئوری مربوط به مواردی است که فردی مسئولیت تصمیم گیری در خصوص توزیع منابع مالی و اقتصادی و یا انجام خدمتی را طی قرارداد مشخصی به شخص دیگری واگذار می کند ، شخص اول را در اصطلاح ، صاحبکار (  مالک )  و شخص دوم را نماینده  ( کارگزار ) می نامند. رابطه بین سهامدار و مدیر ، مدیرعامل و مدیران دایره های مختلف سازمان ، شخص حقیقی یا حقوقی با وکیل قانونی ، بیمه گر و بیمه گذار ، نمونه هائی از نظریه نمایندگی است. مشکلات نمایندگی •	وجود تضاد منافع بین سهامدار و مدیر ؛ سهامدار به دنبال رسیدن به بالاترین مرحله ارزش سرمایه گذاری است و مدیر نیز در وهله اول به دنبال افزایش ثروت خود می باشد ، بنابراین ، این احتمال وجود دارد که مدیر ، در راستای منافع سهامدار عمل ننماید. •	عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیر و سهامدار ؛ ناتوانی سهامدار در ملاحظه اقدام و عملیات مدیر ، سهامدار نمی تواند اقدامات مدیر را روزانه دنبال کند تا مطمئن شود که آیا تصمیم گیری مدیر ، منطبق با منافع سهامدار است و یا خیر ، بنابراین سهامدار فاقد اطلاعات لازم در خصوص عملیات مدیر است. •	اثرات انتخاب نامطلوب ؛ این مورد زمانی اتفاق می افتد که اشخاص با دارا بودن اطلاعات خصوصی درباره چیزی که نفع آنها را فراهم می سازد ، با طرف مقابل ، قرارداد منعقد نمایند. به عنوان مثال ، هنگامی که شخصی بیمار است ، ممکن است قرارداد بیمه عمر با شرکت بیمه منعقد نماید و در نهایت نفع شخصی خود را دنبال کند و به شرکت بیمه ضرر و زیان وارد سازد. این مورد ممکن است در چارچوب روابط بین سهامدار و مدیر نیز به وجود آید و مدیر به نحوی رفتار کند تا اطلاعات نادرست و یا غیر کامل را به سهامدار منتقل نماید. •	خطر اخلاقی ؛ یعنی نماینده ، طبق نفع شخصی خود انگیزه پیدا می کند تا از شرایط قرارداد منعقده شده خارج شود ، زیرا مالک اطلاعات لازم در خصوص اجرای قرارداد و انجام عملیات لازم توسط نماینده را ندارد. •	مشکل بعدی این است که قرارداد بین سهامدار و مدیر ، در شرایط عدم اطمینان نسبت به حالات طبیعت آینده منعقد می گردد، یعنی قرارداد به طور معمول در زمان یک جهت اجرای عملیاتی تنظیم می گردد ، اما نتیجه نهائی که ممکن است محصول یا سود باشد، نیاز به گذشت حداقل یک دوره مالی دارد. طی زمان یک و دو اتفاق های زیادی ممکن است رخ دهد که روی محصول نهائی یا سود اثر می گذارند. این اتفاق به دو گروه عوامل غیر قابل کنترل و عوامل قابل کنترل طبقه بندی می شوند ، بنابراین دسترسی به محصول و سود نهائی ، همیشه براساس احتمالات می باشد و در حقیقت ، مبنای قرارداد " ارزش مورد انتظار سود" است ، نه سود مطلق. نظر به اینکه مدیر ریسک گریز است ، به طور طبیعی تمایل دارد که دست کم قسمتی از ریسک مربوط به عوامل غیرقابل کنترل را به مالک انتقال دهد ، یعنی همراهی در ریسک نیز باید به وجود آید .(نمازی ، 1385 ) با توجه به موارد فوق سهامدار و مدیر باید در خصوص دو مورد زیر اقدام نمایند : 1. قرارداد مناسبی که میزان حقوق و مزایا ، شراکت در ریسک و ... ، مدیر و سهم سهامدار از سود را مشخص می سازد ، تنظیم نمایند. 2. سیستم اطلاعات و حسابداری مناسبی که داده های لازم را در جهت مبنای قرارداد فراهم می سازد ، به طور مشترک انتخاب نمایند. اطلاعات این سیستم ، به طور معمول باید برای هر دو طرف قابل ملاحظه و ارزیابی باشد.

راهکارهای کنترل نماینده یکی از یافت های مهم نظریه نمایندگی این است که به منظور کاهش اثرات عدم تقارن اطلاعات ، انطباق اهداف و جلوگیری از منافع شخصی مدیر ، باید روش های کنترلی مناسبی در سازمان ایجاد گردد. سه نوع راهکار مهم جهت کنترل نماینده وجود دارد ( نمازی ، 1384 ). 1. راهکارهای مالی ؛ یکی از مهمترین این روش ها " بودجه بندی مشارکتی" است که در آن مدیر ، داوطلبانه در فرایند تهیه و تنظیم بودجه مشارکت می کند و اطلاعات داخلی و گاهی محرمانه خود را در راستای تنظیم بودجه و استاندارد ها داوطلبانه افشا می کند. دلایل متعددی برای افشای داوطلبانه اطلاعات ، توسط نماینده وجود دارد. همکاری ، ارائه حسن نیت، آینده نگری ، کاهش ریسک آینده ، تنظیم معیارها و استانداردهای مطلوب تر جهت ارزیابی عملیات و تامین منافع شخصی ، از جمله دلایل شرکت داوطلبانه نماینده در فرایند بودجه بندی می باشد. هنگامی که مدیر در بودجه بندی مشارکتی شرکت می کند ، به احتمال زیاد باعث افزایش رضایت خاطر شغلی ، انطباق اهداف ، بهبود رفتار سازمانی و افزایش امنیت شغلی وی می گردد.

2. راهکارهای نظارتی ؛ سهامدار می تواند راهکاری را در سازمان به کار گیرد تا از منافع شخصی مدیر تا حد زیادی جلوگیری نماید. حسابرسی توسط اشخاص مستقل ، به عنوان یکی از راهکارهای مهمی است که در راستای انطباق اهداف سهامدار و مدیر می تواند به کار برده شود. بنابراین، نظریه نمایندگی یکی از دلایل انجام حسابرسی در سازمان را فراهم می سازد. البته از دیدگاه طرفداران بازار کارآ این راهکار پذیرفته نیست. فاما معتقد است که بازار کارآ مدیریت را کنترل می کند نه سهامدار. او می گوید کنترل مدیریت شرکت های بزرگ کاملا از عهده سهامداران خارج است. عملکرد مدیریت ، علائمی را به بازار کارای سهام ارسال می کند که بر ارزش سهام تاثیر می گذارد. چنانچه بازار کارآ باشد ، این بازار باعث نظم دادن به کار مدیریت در چارچوب اهداف شرکت خواهد شد. (رهنمای رود پشتی و صالحی 1389)

3. قراردادهای انگیزشی ؛ در قراردادهای بدون انگیزش ، مدیر فقط حقوق و دستمزد دریافت می کند. در این حالت ، ممکن است وی جهت افزایش ثروت سهامداران و ارزش سازمان تلاش ننماید. زیرا اینگونه قراردادها بدون انگیزش لازم برای این کار است. بنابراین ، جهت ایجاد انگیزه ، باید از قراردادهای انگیزشی استفاده شود. در این گونه قراردادها پاداش مدیر بستگی به ارزیابی عملیات وی دارد. هر چه پاداش بیشتر وابسته به معیارهای اندازه گیری عملیات مدیر باشد ، انگیزه مدیر برای دسترسی به معیارهای از قبل تعیین شده ارزیابی عملیات بیشتر است. در نتیجه ، احتمال رسیدن به انطباق اهداف نیز بیشتر می گردد. هزینه های نمایندگی : •	هزینه های نظارت بر مدیران ( هزینه حسابرسی ) •	هزینه های مربوط به ساختار سازمانی جهت محدود کردن رفتار نامطلوب مدیران •	هزینه های فرصت ، یعنی سهامداران مجبورند محدودیت هایی را اعمال کنند. راهکارهای کاهش هزینه های نمایندگی : •	افزایش پاداش و حقوق مدیران •	مداخله مستقیم سهامداران در امور سازمان •	تهدید به اخراج مدیران •	تهدید به خرید (بلعیدن ) سهام توسط رقبا

نظریه قراردادها براساس این تئوری ، هر واحد تجاری قراردادهای مختلفی میان اشخاص گوناگون تنظیم نموده و با آنها در ارتباط است. با توجه به اندازه و بزرگی واحد تجاری ، تعداد افراد مشارکت کننده در این قراردادها ممکن است کم یا زیاد باشد. آنچه که در این قراردادها برای همه افراد مشترک می باشد ، آن است که هر شخص برای تامین منابع ، تعهدی نسبت به واحد تجاری دارد و در مقابل نیز حق و حقوقی از منافع آن واحد خواهد داشت. واحد تجاری را می توان مجموعه ای از قراردادها میان سهامداران ، مدیران ، کارکنان ، فروشندگان، مشتریان، دولت و اعتباردهندگان فرض نمود. در این تئوری ، شرکت مجموعه ای از قراردادهای گوناگون می باشد که از طریق این قراردادها بین شرکت و ذینفعان آن ، ارتباط برقرار می شود. این قراردادها منجر به تخصیص بهینه منابع شرکت می شود و داده ها و اطلاعات حسابداری نقش مهمی را در فرایند بین شرکت و ذینفعان آن ، ارتباط برقرار می کنند. در این مدل قراردادی ، فرض می شود که طرف های درگیر قرارداد، همه به دنبال منافع شخصی خود هستند. بنابراین ، همکاری آنها با واحد تجاری تا زمانی ادامه خواهد داشت که برای آنها منفعتی وجود داشته باشد.

نظریه ی علامت دهی تئوری علامت دهی بیان می دارد که اعلام سود سهام برای بازار ، حاوی اطلاعاتی جدید است. یعنی مدیریت یک شرکت در مورد چشم انداز آینده شرکت نسبت به سهامداران شرکت بیشتر می داند و مدیران می توانند از سود سهام برای علامت دادن و رساندن اخبار خوب به سهامداران استفاده کنند. به عبارت دیگر سود سهام دارای محتوی اطلاعاتی بوده و اطلاعات مهم مالی را مخابره می کند. براساس این تئوری اگر شرکت سود سهام بیشتری نسبت به آنچه توسط بازار پیش بینی شده است ، اظهار کند ، این موضوع ممکن است نشانه این باشد که چشم انداز مالی آینده شرکت روشن تر از مورد انتظار آن است.

خلاصه و نتیجه گیری ؛ -	خلاصه -	کیفیت گزارشگری مالی عدم تقارن اطلاعاتی ناشی از تضادهای نمایندگی را کاهش می دهد. -	کیفیت گزارشگری مالی باعث کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین شرکت و سرمایه گذاران خواهد شد. -	از راهکارهای بهبود کیفیت گزارشگری مالی می توان به؛ استقرار سیستم کنترل داخلی موثر، استقرار سیستم هزینه های مناسب ، گزارشگری میان دوره ای منظم و ... اشاره نمود. -	افزایش کیفیت گزارشگری مالی نتایج مثبتی را در داخل شرکت ، در بازارهای مالی و همچنین کل اقتصاد خواهد داشت. -	وجود تضاد منافع بین کنشگران اقتصادی ، طرفین معامله و ارکان شرکت ها و بازارها می تواند زمینه ساز بروز احتمالی خطرات اخلاقی گردد. -	نظریه بازی مدلی برای تشریح و تجزیه و تحلیل تضادها بین ارکان مهم بازار خواهد بود .( مدیر و سرمایه گذار ) -	تعاملات موجود به صورت متناوب در شرایط عدم اطمینان و عدم تقارن اطلاعاتی رخ خواهد داد. -	هر بازیگر ( مدیر و سرمایه گذار ) به دنبال بیشینه کردن منافع خو هستند. -	نظریه بازی با به کارگیری نظریه های مختلف مالی ( نظریه قراردادها ،نظریه نمایندگی ، نظریه علامت دهی و... ) به تجزیه و تحلیل این تضادها خواهد پرداخت. -	ابزار علامت دهی و اطلاع رسانی ، دلیلی برای گزارشگری داوطلبانه مدیران است. -	هر گزارش به منزله یک علامت بوده و ممکن است حاوی اخبار خوب و یا بد باشد. -	اخبار خوب برای افزایش ارزش شرکت و میزان معاملات سهام است و اخبار بد برای افزایش قابلیت اعتماد -	انگیزه مدیران در علامت به بازار و هدف آنان بر تصمیم گیری هایشان برای انتخاب روش های اثر گذار است.

نتیجه گیری از آنجائی که هدف اصلی فرایند گزارشگری مالی ، آماده کردن اطلاعات مربوط به فعالیت ها و وقایع اقتصادی برای کلیه استفاده کنندگان جهت تصمیمات مالی بوده و وسیله ای برای برقراری ارتباط بین شرکتها و صاحبان آنها و همچنین یکی از ابزارهای تصمیم گیری محسوب می شود ، باید اطلاعاتی که در فرایند گزارشگری مالی موسسات فراهم می شود به گونه ای باشد که سرمایه گذران را در ارزیابی عملکرد واحد تجاری از لحاظ حفظ و بکارگیری بهینه منابع و همچنین مدیران را در تصمیم گیری های موثر مرتبط با واحد تجاری یاری رساند. بنابراین دست اندرکاران حرفه حسابداری باید همگام با توسعه فناوری های جدید ، روند گزارشگری مالی را به سمت فناوری های روز دنیا سوق دهند تا در سایه آن بتوانند تحولی شگرف در زمینه اطلاع رسانی به استفاده کنندگان در برآورده نمودن نیازهای تصمیم گیری آنها ایجاد نمایند.

منابع

References ،هوشنگ., میرحافظ، امیر آزاد. برادران حسن زاده، رسول.محمدی ،احمد.تقی زاده. 1397. "الگوی مفهومی عوامل مؤثر بر کیفیت گزارشگری مالی در ایران به روش نظریه پردازی." پژوهش های حسابداری مالی صص 21-42. شباهنگ ، رضا(1381) ، تئوری حسابداری ، جلد اول ، مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی هندریکسن، الدون اس و ون بردا، مایکل اف (1384) ، ترجمه ، علی پارسائیان، تئوری های حسابداری ، جلد اول ، چاپ چهارم ، انتشارات ترمه هندریکسن، الدون اس و ون بردا، مایکل اف (1384) ، ترجمه ، علی پارسائیان، تئوری های حسابداری ، جلد دوم ، چاپ دوم ، انتشارات ترمه رهنمای رودپشتی، فریدون و فرزین ، اکرم (1382) ،کلیات مدیریت مالی ، انتشارات جنگل ریاحی بلکوئی ، احمد (1381) ، ترجمه علی پارسائیان ، تئوری های حسابداری ، دفتر پژوهشهای فرهنگی

تهرانی, رضا, و محسن فنی اصل. 1386. "رابطه وجوه نقد حاصل از عملیات و سود تعهدی با بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران." تحقیقات مالی دوره 9 ، شماره 24. رهنمای رود پشتی, فریدون, and اله کرم صالحی. 1389. مکاتب و تئوری های مالی و حسابداری. تهران: سازمان چاپ و انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی. محمدرضا., دیدار ،حمزه ؛ منصورفر، غلامرضا و پرویزی راحت ،. زمستان 1391. "بررسی اثر میانجی کیفیت حسابرسی در رابطه ی بین مشکلات نمایندگی و کیفیت گزارشگری مالی." پژوهش های تجربی حسابداری مالی صص 115-133

Dr. Siriyama Kanthi Herath, Norah Albarqi. March 2017. "Financial Reporting Quality: A Literature Review." International Journal of Business Management and Commerce Vol. 2 No. 2;. Tran, Ly Thi Hai. 2021. "Reporting quality and financial leverage." Research in International Business and Finance Volume 60. Verdi, Rodrigo S. 2006. "Financial Reporting Quality and Investment Efficiency." Sloan School of Management,Massachusetts Institute of Technology.