User:Fayzullayeva Noila/USMONOV Orif

USMONOV Orif - (1934 – 2006) Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumanida tugʻilgan. SAGU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1959-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-filologafgʻonshunos, filologiya fanlari doktori.

1956 – 1959-yillar Kobul universiteti tinglovchisi; 1959 – 1966 yy. – ToshDU sharq fakultetida afgʻon tili va adabiyoti oʻqituvchisi (orada 1961 – 1964-yillar – SSSR FA SHI aspiranti); katta oʻqituvchi (orada: 1966 – 1969-yillar Kobul politexnika institutida bosh tarjimon). 1970-yildan OʻzFA SHIda ilmiy xodim, 1983-yildan katta ilmiy xodim (orada: 1978 – 1983-yillar Afgʻonistonda maorif vazirligida, keyin baynalmilal tadqiqot markazida maslahatchi) 1992-yildan boshlab OʻzFA SHI da yetakchi ilmiy xodim;

Ilmiy yoʻnalishi – afgʻon adabiyoti, Markaziy Osiyo xalqlari tasavvufiy risollari. 200 dan ortiq ilmiy va ilmiy-ommabop maqolalar, risola va toʻplamlar, monografiyalar muallifi. Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi (Kobul, 1966, 1967, 1969, 1978; Parij, 1973).

Asosiy ilmiy ishlari:

Nomz. diss. mavzusi: “Proza Gulpacha Ulfata”. – M., 1964.

Dokt. diss. mavzusi: “XV asr Hirot madaniy muhiti va Xattak mumtoz sheʼriyati”. – T., 1992.

1. Begunoh mahbus / G.P.Ulfatning saylanma hikoyalari, pushtu tilidan tarjima. Soʻz boshi (B.3-8) va izohlar muallifi. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1963. -63 b.

2. Proza Ulfata. – M., 1964. - 24 s.

3. Kamoliddin Behzod va uning naqqoshlik maktabi. – Toshkent, 1977. - 158 b.

4. Dʼ Xushhol Xattak salvext panduna (Xushhol Xattakning pushtu, dari, oʻzbek, turkman va baluj tillarida berilgan qirq pandi, ruboiylari / toʻplovchi, tarjimon va soʻz boshi muallifi. – Kobul: Maorif vazirligi, 1979. - 120 b.

5. Otashqalb shoir / Tuzuvchi, pushtu tilidan taglama va soʻz boshi (B.3-12.) muallifi // Laink S. Tong qoʻshiqlari. –Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1981. -112 b. – V. Zohidov bilan hammualliflikda.

6. Xushxolxon Xatakning 100 pandi / toʻplovchi, tarjimon, soʻz boshi (B.3–9) muallifi. – Kobul: Mudofaa vazirligi, 1981. -208 b. dari, pushtu, oʻzb., turkm., beludj., pashai tillarida.

7. Tafakkuri xalq: Afgʻoniston oʻzbeklarining zarbulmasallari / tuzuvchi, soʻz boshi (B.3-21) muallifi. – Kobul, 1981. -434 b. -oʻzbek, pushtu, dari tillarida.

8. Xushhol Xattak av dadʼ adabiy maktab (Xushhol Xattak va uning adabiy maktabi). Kobul: Davlati matbaa, 1982. - 220 b. -pushtu tilida.

9. Poʻli dusti (Doʻstlik koʻprigi): sheʼrlar toʻplami. – Kobul, 1982. 434 b. - pushtu, dari, oʻzbek va turkman tillarida.

10. Aprel inqilobi kuychisi / Tuzuvchi, pushtu tilidan taglama va soʻz boshi (B.5 – 8.) muallifi // Pand-jashiriy Gʻulom Dastagir. Zindondan xabarlar. – Toshkent: Adabiyot va sanʼat, 1984. -44 b.-V. Zohidov bilan hammualliflikda.

11. Kurashlarda toblangan sheʼriyat /Xushhol va uning adabiy maktabi haqida. – Toshkent, 1986. -160 b.

12. Qalb gavhari (Bahouddin Naqshband va uning taʼlimoti haqida). – Toshkent, 1993.

13. Maʼnaviyat chinorlari (sufiya tariqatlari haqida). – Toshkent, 1995.

14. Sufiyskiye tarikatы v Sentralnoy Azii. – Samarkand, 1999. 205 s.

15. Krupneyshiye sufiyskiye bratstva Sentralnoy Azii. – Samarkand: MITSAI, 1999, - 114 s.

16.“Kamoliddin Behzod”. – T.: Meros, 2000. – 48 bet – A.Madraimov bilan hammualliflikda.

17. Buxoroi sharifning yetti piri / masʼul muharrir prof. A.M.Mannonov. – Toshkent: TDSHI, 2003. – 250 b.