User:Forsansaireirati/sandbox

BOKAL ERTAINAK

Bokal ertain batek soinu bokal talde baten parte dira hizkuntza batzuetan. Hain izaera nagusienetarikoa da mihia ezartzen dela bokal ideki eta hetsi batean egitekoaren artean.

Beste izenak bokal ertain baten izendatzeko bokal erdi hetsi apaldua eta bokal erdi ideki goratua dira, hots, esladi osagarria erabilia izan daiteke deskribatzeko bokal bat bokal ideki bat bezain apala dena, edota, bokal bat bokal apal bat bezain gora dena.

BOKALAK : Bokal ertain bakarra sibol dedikatu bat duena International Phonetic Alphabet –ean ( alfabetu fonetiko internationala) bokal eratin erditsuetan biribiltze ambiguoa [ə] da. IPA-k bereizten ditu bokalen espazioak hirutan, ertain hetsi bokalak [e] eta [o] gisakok eta ertain idekia bokalak [ɛ] eta [ɔ] bezalakoak berdintasuneko espazio formantean [a] eta [ɒ] eta hurbil [i] edo [u] artean. Beraz, aurreko eerdialdeko benetako bokal borobila transkribatu daiteke ⟨e̞⟩ jaitsia ( beheranzko diakritikoarekin) edo goratu bat bezala ⟨ɛ̝⟩ (goranzko diakritikoa duena). Bokal ertain tipikoak/ usaiakoak hauek dira : •	aurreko erdiko bokal borobildu gabeak [e̞] edo [ɛ̝] •	aurreko erdiko bokal borobilduak [ø̞] edo [œ̝] •	erdiko bokal borobildu gabeak[ɘ̞] edo [ɜ̝] (usaian idatziak ⟨ə⟩) •	erdiko bokal borobilduak [ɵ̞] edo [ɞ̝] (usaian idatziak ⟨ɵ⟩ erdi hetsiak balira bezala) •	Erdiko bokal komprimitua [əᵝ] •	gibeleko erdiko borobildu gabeko bokalak [ɤ̞] edo [ʌ̝] •	gibeleko erdiko borobildu bokalak [o̞] edo [ɔ̝] HIZKUNTZAK Hizkuntza batzuek kontrtastean ematen dituzte hiru bokal ertain altura dezberdinak, arraroa baita hizkuntza batean bereiztea lau maial baino gehiagoko egiazko aurreko eta gibeleko bokalak. Kenisiu hizkuntzak, Malasian eta Thaialndian mintzatua oso ezohikoa du fonetikoki egiazko eta erdiko bokalekin bokal itxi-erdiko eta irekiko erdikoekin kontrastatzen baitu, atzeko edo biribiltasun bezalako beste parametroetan desberdintasunik izan gabe.