User:G.A.Kavindu Kalhara

මෙම ලිපිය රට පිලිබඳ වේ. වෙනත් භාවිතා සඳහා, ලංකාව බලන්න. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය Democratic Socialist Republic of Sri Lanka இலங்கை ஜனநாயக சோசலிச குடியரசு (දෙමළ) ජාතික ගීය: ශ්‍රී ලංකා මාතා Mother Sri Lanka මෙනුව 0:00

අගනුවර 	ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ (පරිපාලන) කොළඹ (වාණිජ) 6°56′N 79°52′E විශාලතම නගරය 	අනුරාධපුරය නිල භාෂාව(න්)

සිංහල දෙමළ[1]

Recognized 	ඉංග්‍රීසි ජාති නාමය 	ශ්‍රී ලාංකික රජය 	ඒකීය අර්ධ-ජනාධිපතිමය ව්‍යවස්ථාදායක සමූහාණ්ඩුව - 	ජනාධිපතිවරයා 	මෛත්‍රීපාල සිරිසේන - 	අග්‍රාමාත්‍යවරයා 	රනිල් වික්‍රමසිංහ - 	පාර්ලිමේන්තු කථානායක 	කරු ජයසූරිය - 	අගවිනිසුරුවරයා 	ප්‍රියසාද් ඩෙප් ව්‍යවස්ථාදායකය 	පාර්ලිමේන්තුව නිදහස 	මහා බ්‍රිතාන්‍යයෙන් - 	ඩොමීනියන් 	4 පෙබරවාරි 1948 - 	ජනරජය 	22 මැයි 1972 - 	වර්තමාන ව්‍යවස්ථාව 	7 සැප්තැම්බර් 1978 වර්ග ප්‍රමාණය - 	සම්පූර්ණ 	65,610 කිමී2 (122වන ස්ථානය) 25,332 සතරැස් සැත - 	ජලය (%) 	4.4 ජනගහණය - 	2012 ජන සංගණනය 	20,277,597[2] (57වන ස්ථානය) - 	ඝණත්වය 	309/කිමී2 (40වන ස්ථානය) 800.3/සතරැස් සැත දදේනි (ක්‍රශසා) 	2016 ඇස්තමේන්තුව - 	සම්පූර්ණ 	ඇ.ඩො.බි.237.791[3] - 	ඒක පුද්ගල 	ඇ.ඩො.11,189[3] දදේනි (නාමික) 	2016 ඇස්තමේන්තුව - 	සම්පූර්ණ 	ඇ.ඩො.බි.82.239[3] - 	ඒක පුද්ගල 	ඇ.ඩො.3,870[3] Gini (2010) 	36.4[4] මධ්‍යම මාසද (2014) 	0.757[5] ඉහළ · 73වන ස්ථානය ව්‍යවහාර මුදල 	ශ්‍රී ලංකා රුපියල (LKR) වේලා කලාපය 	SLST (UTC+5:30) දින ආකෘති

dd/mm/yyyy (AD)(ඉංග්‍රීසි) yyyy/mm/dd (සිංහල)

රිය පදවන්නේ 	වම ISO 3166 කේතය 	LK අන්තර්ජාල TLD

.lk   .ලංකා .இலங்கை

වෙබ් අඩවිය gov.lk ඇමතුම් කේතය 	+94 ශ්‍රී ලංකාවේ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක්

ශ්‍රී ලංකාව (ඉංග්‍රීසි: Sri Lanka /sriːˈlɑːŋkə,_ʔˈlæŋkə/ or Listeni/ʃriːʔ/;[6][7], දෙමළ: இலங்கை ඉලං(ඞ්)ගෛ), නිල නාමය ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය (පැරණි නාමය ලංකාව), යනු දකුණු ආසියාවට අයත්, ඉන්දියාවේ අග්නිදිග ප්‍රදේශයට සමීපව පිහිටා ඇති දූපත් රාජ්‍යයක් වේ. ශ්‍රී ලංකාව සතුව පවතින සමුද්‍රීය සීමාව වයඹ දෙසින් ඉන්දියාව සමගත් සහ නිරිත දෙසින් මාලදිවයින සමගත් මායිම්ව පවතී.

ශ්‍රී ලංකාවේ ලිඛිත ඉතිහාසය වසර 3000ක් පමණ අතීතයට විහිදෙන අතර සහ සාක්ෂ්‍ය සහිත ප්‍රාග්-එෙතිහාසික මානව ජනාවාසයන්ගේ ඉතිහාසය අවම වශයෙන් වසර 125,000 ක් දක්වා විහිදේ.[8] දිවයිනෙහි භූගෝලීය පිහිටුම සහ ඒ සබැඳි වරාය පිහිටීම්, පුරාණ සේද මාවත ක්‍රියාත්මකවූ සමයේ පටන්[9] දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වාද [10] ශ්‍රී ලංකාවට උපායමාර්ගික වැදගත්කමක් ඇතිකරවා තිබිණි. පසුකාලීනව ඇරඹුණු බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනය සමයේ සිට වර්ෂ 1972 දක්වා කාලසීමාවේදී ශ්‍රී ලංකාව, ලංකාව (ඉංග්‍රීසී: Ceylon /sɪˈlɒnˌ seɪʔˌ siːʔ/) ලෙස හඳුන්වනු ලැබිණි. කෙසේනමුදු ශ්‍රී ලංකාවේ මෑත කාලීන ඉතිහාසය, 2009 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා හමුදා විසින් දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (LTTE) සංවිධානය පරාජය කිරීමත් සමග තීරණාත්මක අයුරින් නිමාවට පත්වූ තිස් අවුරුදු සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් පලුදුවීමට ලක්විය.[11]

බහුවිධ හා බහුසංස්කෘතික රාජ්‍යයක් වන ශ්‍රී ලංකාව, බොහෝ ආගම්, ජන වර්ග සහ භාෂා රැසකට නිවහන වේ.[12] දිවයිනෙහි බහුතරය වූ සිංහල ජනතාවට අමතරව, එහි අනෙකුත් සුළු වාර්ගික කණ්ඩායම් ලෙස ශ්‍රී ලාංකික සහ ඉන්දියානු දෙමළ, මරක්කල, බර්ගර්, මැලේ, කාපිරි සහ ස්වදේශීය වැදි ජනතාව වාසය කරනු ලබයි.[13] ඉතා පොහොසත් බෞද්ධ උරුමයක් සතු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ඉතිහාසමය බෞද්ධ ලේඛනගත කෙරුම වන පාලි ත්‍රිපිටකය, ක්‍රි.පූ. 29 සිව්වන ධර්ම සංගායනා සමය තෙක් දිවයයි.[14][15]

ශ්‍රී ලංකාව අර්ධ-ජනාධිපතිමය ක්‍රමය යටතේ පාලනය වන ඒකීය හා ජනරජ රාජ්‍යයක් වේ. එහි පරිපාලන අගනගරය, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, දිවයිනේ විශාලතම සහ වාණිජ අගනගරය වන කොළඹ නගරයේ නගරෝපාන්තයකි.

ශ්‍රී ලංකාව සතු විදේශ සබඳතා දිගු ඉතිහාසයකින් සමන්විතය. ශ්‍රී ලංකාව දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගීතා සංවිධානයේ (සාර්ක් සංවිධානය) ආරම්භක සාමාජිකයෙකු වන අතර, එක්සත් ජාතීන්, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය, ජී77, සහ නොබැඳි ජාතීන් යන සංවිධානවලද වත්මන් සාමාජිකයෙකු වේ. ශ්‍රී ලංකාව වර්ථමානයේ දකුණු ආසියානු කලාපය තුල ඉහලම මානව සංවර්ධන දර්ශක අනුස්ථිතියක් පෙන්නුම් කරන රටවල් ද්විත්වය (මාලදිවයින සමග) අතුරින් එකක්ද වේ.[5]

පටුන

1 වෙනත් නම් 2 ආණ්ඩුව 3 අගනුවර 4 වර්ග ප්‍රමාණය 5 ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සංකේත 6 ශ්‍රී ලංකාවේ අතීතය 6.1 ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය 6.2 ඓතිහාසික යුගය 6.2.1 යටත් විජිත යුගය 6.3 නවීන යුගය 6.3.1 ලංකා රාජධානිය 6.3.2 ශ්‍රී ලංකා සමාජවාදී ජනරජය 6.3.3 කොටි ත්‍රස්තවාදය 7 ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවස්තු 8 භූගෝලය 9 ස්වභාවික ව්‍යසන 10 ශාක සහ සත්ත්ව සංහතිය 11 ශ්‍රී ලංකාවේ උප බෙදීම් 11.1 පළාත් 11.2 පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක 12 ජනතාව 12.1 ජනගහණය 12.2 සමාජය 12.2.1 ජාතීන් 12.2.2 භාෂා 12.2.3 ආගම් 12.2.4 බොජුන් 13 දේශපාලනය 13.1 ප්‍රධාන දේශපාලන පක්‍ෂ 13.1.1 තනි පක්‍ෂ 13.1.2 හවුල් සංධාන 14 අධ්‍යාපනය 15 ආර්ථිකය 15.1 කෘෂීකර්මය 15.1.1 දේශීය පරිභෝජනය සඳහා 15.1.2 අපනයන බෝග 15.2 කර්මාන්ත 15.2.1 සාම්ප්‍රදායික කර්මාන්ත 15.2.2 නව කර්මාන්ත 16 ස්වභාවික පරිසරය 17 ක්‍රීඩා 18 ආශ්‍රිත ලිපි 19 මූලාශ්‍ර 20 බාහිර යොමු

වෙනත් නම්

අතීතයේ දී මෙය නිල වශයෙන් හෙලංකා, ලංකා, සිංහලේ, සීලාන්, සිලෝන්, සෙරන්දිබ් සහ තැප්‍රෝබේන් යන නම්වලින් හඳුන්වා ඇත. සිව් හෙළය, හෙළය, තම්බපන්නි, සීලදීප, රත්නදීප, ඉන්දියන් සාගරයෙහි මුතු ඇටය ආදී අන්වර්ථ නාම සහ විරුදාවලිවලින් ද ශ්‍රී ලංකාව හඳුන්වන ලදී. දෑත් එක්කොට ආයුබෝවන්/ආයිබෝං කීම ශ්‍රී ලාංකික සිංහලයන් අන් අය පිළි ගැනීමට භාවිතා කරන සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයයි. ආණ්ඩුව ප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය

ශ්‍රී ලංකාව ඒකීය රාජ්‍යයක් වන අතර එහි ආණ්ඩුව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය නම් වේ. එතෙක් සිලෝන් හෙවත් ලංකා නම් වූ රාජධානිය අහෝසි කොට 1972 මැයි 22 දින "ශ්‍රී ලංකා" සමාජවාදී ජනරජය පිහිටුවන ලදී. 1978 දී "ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය" පිහිටුවන ලදී. අගනුවර

අග නගරය "ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ" වේ. එහි වාණිජ අග නගරය වන්නේ කොළඹ නගරයයි. වර්ග ප්‍රමාණය

ප්‍රධාන (ලංකා)දූපත 65 525 sq km   අභ්‍යන්තර සමුද්‍ර ජල ප්‍රදේශය 1 570 sq km    ඓතිහාසික මුහුද 12 060 sq km    රාස්ඨීය මුහුද 18 060sq km    යාබද මුහුද 17 000 sq km    පරම ආර්ථික කලාපය 437 400 sq km    සමස්ථ වර්ගඵලය 554 200 sq km

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සංකේත නිල් මානෙල් මල (Nymphaea nouchali) ප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සංකේත

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය නිල් මානෙල් මල වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වෘක්ෂය නා ගසය. ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පක්ෂියා වළි කුකුළාවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සමනළයා මහ කුරුලු පැපිලියා වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ අතීතය ප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවේ අතීතය ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය

ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය අධ්‍යයනය කිරීමේ පහසු ව සඳහා පහත පරිදි යුග වලට බෙදා අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ. පුරාශිලා යුගය මධ්‍යශිලා යුගය නවශිලා යුගය(?)

සිදුකර ඇති පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණ අනුව ලංකාවේ මානව යටගියාව පිළිබඳ සාධක අදින් වසර 125,000 දක්වා ඈතට දිවයයි. ලංකා‍වේ වයඹදිග හා ගිණිකොණදිග ප්‍රදේශයන්ගේ වෙරළාශ්‍රීත ප්‍රදේශවල ව්‍යාප්තව ඇති ඉරණමඩු පාංශු සංකීර්ණයට අයත් බූන්දල වැල්ලෙගංගොඩ හා පතිරාජවෙල යන ස්ථානයන්ගේ සිදුකරන ලද පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණ අනුව මෙම කරුණු තහවුරු වී ඇත. ඓතිහාසික යුගය

ප්‍රථම නවීන අගනනුවර ලෙස අනුරාධපුරය සැලෙකන අතර, රාජ්‍ය පරපුරේ අවසානය සෙංකඩගල නගරය විය. යටත් විජිත යුගය

වර්ෂ 1505 දී පරංගි (Portuguese) ලංකාව ආක්‍රමණය කරන ලදී‍‍. පරංගින්ගේ මුලික අවශ්‍යතාව වූයේ ඔවූන්ගේ ආගම හා වෙළඳාම පැතිරවීමයි. පසුව ඕලන්ද (Dutch) හා ඉංග්‍රීසි (British) අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ ද තාඩන පීඩනවලට ලක්විය. මෙම ආකාරයෙන් වූ තාඩන පීඩනයන්ගෙන් මීදීම සදහා උඩරට ගිවිසුම නමින් 1815 දී ඉංග්‍රිසීන් සමඟ අත්සන් කරන ලද ගිවිසුම ඔවුන් විසින් ම උල්ලංඝනය එහි ජනතාව පිට යටත් විජිත මානසිකත්වයක් මවමින් 1948 දක්වා දරුණු පාලනයක් ගෙන ගියහ. මේ අතරතුර කාලයේදී ලාංකික ජනතාව 1818 දී සහ 1848 දී කැරලි දියත් කලේය. නවීන යුගය ලංකා රාජධානිය ශ්‍රී ලංකා සමාජවාදී ජනරජය ප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකා සමාජවාදී ජනරජය කොටි ත්‍රස්තවාදය

අවුරුදු 30 කට ආසන්න කාලයක් තුල රටේ බෙදීමක් ඇති කිරීමට ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් වන දෙමළ ඊලාම් කොටි (එල්ටීටීඊ)සංවිධානය තැත් කළද, 2009 වසරේදී එම සංවිධානය රටින් මුලිනුපුටා දමා රටට සාමය ඇතිවී ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවස්තු සීගිරිය 1.jpg ප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව

භූගෝලය ප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවෙහි භූගෝලය