User:Gazeta Almedicus

Semundja Crohn
Semundja Crohn është një sëmundje granulomatoze e traktit digjestiv, si pasojë e një shkaku të panjohur që karakterizohet nga periudha lehtësimi dhe rëndimi. Crohn dhe Openheimer shkruan: “Ne propozojmë të përshkruajmë, me detaje klinike dhe patologjike, një sëmundje të ileumit terminal që kap kryesisht moshat e reja, i karakterizuar nga një inflamcion nekrtoik  dhe cikatrik subakut  ose krronik. Ulçeracioni I mukozës shoqërohet më një reagim të tepërt të indit lidhor të mureve të mbetura të zorrës së hollë, një proçes i cili zakonish të çon në stenoz(ngushtim i enës së gjakut ose organit) të lumenit të intestinit, i shoqëruar me formimin e fistulave(lidhje jonormale midis dy organeve osë enë “

Patologjia

Sëmundja Crohn është një çrregullim inflamator që është me natyrë transmurale dhë i lidhur me shkallë të ndryshme të fibrozes(inflamcioni ose zhvillimi i tepërt i indit lidhor fibroz në një organ ose ind). Ai mund të prek çdo porcion të traktit gastrointestinal. Ileumi terminal përfshihet në 90 përqind të rasteve me sëmundje Crohn, por vetëm 1/3 e pacientëve kanë të përfshirë vetëm zorrën e hollë.

 Manifestimi klinik

Edhe pse kjo sëmundje mund të prek çdo moshë, pcaienti tipik është në moshë të re, në shumicën e rasteve nën 40 vjeç. Fillimi i sëmundjes është zakonisht i fshehtë, më një avancim të ndadaltë e që zgjat në kohë. Ka periudha treguese me dhimbje abdominale dhe diare që alternohen me intervale lehtësimi, por më kalimin e kohës, periudhat treguese(simptomike) gradualisht bëhen më të shpeshta, më të ashpra, dhe që zgjasin në kohë. Dhimbja(simptoma më e zakonshme) shaqet më ndërprejre por me natyrë spastike;në fillimin e sëmundjes mund të zhvillohet një dhimbje e vazhdueshme, me vuajtje persistente, më shumë dominante në pjesën e poshtme të abdomenit. Diarrea është simptoma tjetër më e zakonshme, dhe është prezente, së paku më ndërprerje, në 85% të pacientëve.Ethet janë prezente në 1/3 e pacientëve, një rënië e moderuar ne peshë, humbje e fuqisë.dobësi në më sume së gjysma e pacientëve.çrregullime në kalimin e ushqimit dhe steatorrhea(prania e yndyrës në feçe) janë të pazakonta përpara kurimit kirurgjikal. Komplikacioni kryesor intestinal i sëmundjes Crohn përfshin obstruksionin(ndalim I kalimit normal të produkteve të digjestionit) dhe perforacionin(punkturë e një material me një objekt të ashpër për të krijuar një vrimë ose aperturë). O bstruksioni ndodh si pasojë e sëmundjes kronike me fibroze dhe e progresimit në ngushtimin e lumenit të zorrës së hollë e mund të jetë e pjeshme ose e plotë. Perforacioni mund të ndodh në kavitetin e lirë peritoneal dhe mund të shfaqet si peritonitis. Zakonisht, zhvillimi i fistulave dhe abscesit((grumbullimi  i qelbit, neutrofile të vdekura, që akumulohen në një kavitet si pasojë e një procesi infeksioz, por që shaqet si një reagim mbrojtës i indit për të ndaluar përhapjen e materialeve të infektuara në pjesë të tjera të trupit) mund të ndodhë. Fistulat mund të zhvilohen midis zorrës së sëmurë dhe organeve fqinje, zorra e hollë ose e trashë, vagina, stomaku, dhe midis lëkurës, zakonisht në vendin e një laparotomie(procedurë kirurgjikale që përfshin incizionin e murit abdominal për të patur akses në kavitetin abdominal) të bërë më parë. Pacientët me Crohn colitis mund të zhvillojnë megacolon toxicum, i demostruar me dilatacion te colon-it, mbindjeshmëri abdominale, ethe dhe leukocitozis. Një komplikim potencial i një semundje Crohn të zgjatur në kohë është kanceri që mund të prekë segmente të zorrës. Kanceri në këtë lloj patologjie tenton më shumë të avancoj kur nuk identifikohet në kohë ose kur ka një prognoz jo të saktë.

Obstruksioni intestinal
Ka mënyra të ndryshme për të përcaktuar dhe klasifikuar obstruksionin e traktit digjestiv. Ndryshimi midis obstruksionit mekanik dhe paralitik është i rëndësishëm. Në të parin, ka një sit(zakoonish i shumëfishtë) në të cilin kalimi i mëtejshëm është i ndaluar, por sipër këtij zorra paraqitet normale dhe aktive, në të dytën e gjithë zorra është inaktive. Fjala ileus nenkupton obstruksion, por në praktikën kirurgjikale zkonisht kufizohet për formën paralitike edhe pse kirurgët vazhdojnë të flasin per ileus të gurit të tëmthit, i cili është një shëmbull i obstruksionit mekamik. Manifestimi kilinik mund të jetë akut(fillim i shpejtë dhe manifestim i shkurtër), subakut (midis akut dhe kronik) ose kronik(që zgjat në kohë). Kushtet mund të prekin si zorrën e hollë dhe atë të trashë. Shkaku mund të specifikohet si adezione(shënja fibroze që formohen midis organeve ose indeve, si rezukltat i një dëmtimi gjatë operacionit) inflamatore ose tumore ose në varësi të pozicionit në lidhje më murin e zorrës;luminal, mural ose ekstramural. Obstruksioni mund të jetë ose lak i hapur-përmbajtja e zorrës mund të largohet proksimalisht ose lak i mbyllyr në të cilin një segment i zorrës është i bllokuar në të dy pikat terminale; obstruksioni i zorrës së trashë është gjithmonë një lak i mbyllur për shkak se valvula ileocekale i reziston regurgitacionit(rrjedhje e kontrolluar e përmbajtjes së stomakut mbrapa në ezofag e gojë) nga cekumi deri në ileumin terminal. Së fundmi, furnizimi me gjak mund të jetë i shtrënguar(bllokuar). Drenimi venoz ndërhyn i pari dhe më pas obstruksioni arterial çojnë në infrakt hemorragjik.

Patofiziologjia

Proksimalisht një obstruksioni, kontraktimet intestinale rriten si në magnitud ashtu dhe në frekuencë. Muri intestinal buhavitet dhe kjo, do të reduktojë riabsorbimin e sekrecioneve, mund të shkaktojë defiçit të volumit ekstraqelizor. Shtrëngimi shkakton humbje në gjak në laqet e prekura dhe mund të prodhojë hipovolemi dhe, për shkak të nënperfuzionit të segmentit të prekur acidoz laktike. Përfundimisht një lak i shtrënguar do të vdesi(brenda 4-6 orëve) dhe do të këputet, më një prodhim të një peritonitis të ashpër bakterial i cili zakonisht është fatal. Fryrja e abdomenit për shkak të laqeve të dilatuar mund të kufizoj lëvizjet e diafragmës dhe për pasoj nderhyn në funksionet respiratore. Vjellja mund të rezultojë në inhalacion(inspirim).  Manifestimi klinik

Dhimbja abdominale është shenja e parë dhe është qëndrore, e lokalizueshme dhe dhe me natyrë vuajtëse, duke ardhur në formën e valëve me mugesë disa minutështë të dhimbjes.Obstruksioni i zorrës së trashë shkakton kolik abdominale të poshtme dhe mund të prodhojë dhimbjen më konstante të distensionit(fryrjes). Laku i shtrënguar në kontakt me anën e brendshme të murit abdominal shkakton dhimbje lehtësisht të lokalizueshme por shpeshherë të ashpra. Vjellja shoqëron dhimbjen, dhe sa më i lartë obstruksioni, më i herët e më i bollshëm paraqitet. Fillimisht, përmbajtjet e sipërme gastrointestinale prodhohen(mbeturina ushqimore dhe fluid jeshil i errët) por, vetëm nëse obstruksioni është në jejenumin e sipërm, materiale në kaf të errët, më një aromë të hidhët të keqe shfaqen shpejt(vjellja dhe jashtëqitja nuk është një dukuri e obstruksionit intestinal por ndodh në situate të rralla të një fistule të brendshme midis zorrës së trashë dhe stomakut). Në obstruksionin distal të valvulës ileocekale, vjellja mund të mungojë sepse zorra e hollë mund të shtyjë  përmbajtjen e tij në zorrën e trashë të fryrë mbi obstruksionin. Distensionin është zakonisht evident dhe është më i zhvilluar sa më distalisht të jetë obstruksioni. Obstruksioni jejunal proksimal(që është i rrallë) mund të mos shfaq distension. Konstipacioni. Shumica e gazit që kalon në rektum është ajër që është gëlltitur, kështu që obstruksioni i plotë në çdo nivel shoqerohet më një konstipacion absolut si të pjesës së ngurtë ashtu e të gaztë. Kjo ndodh më herët në obstruksionin e zorrës së trashë dhe më vonë në atë të zorrës së hollë. Obstruksioni jo i plotë, sikurse mund të ndodh në zorrën e trashë formon një tumor  cirkular progresiv, që shkatkon reduktim në përmasa dhe frekuence në lëvizjet ë zorrës, në ndryshime të dukshme të mukusit të feçes dhe gjakut.

Pergatiti: Taulant Muka