User:Goran Bahrami/sandbox

پلاتفۆرموو هەورامی

'''ئەساسنامە ئەساسنامەو پلاتفۆرموو “هۆرام” ی گەلوو کوردی جە ڕوەو ئەژماریوە ، هەرپاسە جە ڕوەو پانتایی خاکێوە یۆ جە گۆرەتەرین گەلەکاو دنیایا کە جە مافوو سەربەوێ بیەی بێبەهرەن و دلێ چوار وەڵاتە دەسکردوو زلهێزەکا جەنگوو جەهانی یۆهەمی بەش کریان، ئانە بیەن بە هۆ یۆنەگێرتەی سیاسی ئا گەلیە و هەرپاسە نەبیەو خەباتێوە هامبەشی جە پەناو بەدەسئاردەی سەربەوێیی و سەروەری سیاسی وێش. تەمام دیاروو و ڕۆشنا کە ڕژیمە داگیرکەرەکێ کوردستانی ڕۆڵی سەرەکێشا بیەن جە سەرکوتکەردەی و سانایۆ مافە ڕەواکا گەلوو کوردینە، بەڵام نەبیەی ستراتیژی و بەرنامەو پلاتفورمێوە سیاسی هامبەشی نەتەوەیی جەلاو ڕاوەبەری ڕێکوزیا کوردیەکاوە جە ڵێوە و چۆلایچۆ ویری تەسکی ناوچەگەرایی و زاڵبیەی پەیلوای دەسەڵاتوازی دلێشانه هۆکارێ چێردەسی گەلەکەیمانێ. بە بەرکۆتەی ویری نەتەوەی دیموکراتیکی کە جە لاو ڕابەروو گەلوو کوردی بەڕێز عەبدوڵا ئوجەلانیۆ ڕێزبەندی کریان ،هەلێوە گۆرێ پێ کارکەردەی جە بواروو مافەکاو گەلوو کوردیۆ ڕەخسان. نەتەوەی دیموکراتیک بە پێچەوانەو دۆڵەت- نەتەوەی کە هۆڵ مدۆ گردوو نرخە زوانی، فەرهەنگی و ئەتنیسیتەکاو نەتەوەی جە خزمەتوو ئەتنیسیتەی سەردەسیۆ تاونۆوە، هۆڵ مدۆ بە پارێزناو گردوو نرخەکا زوانی، فەرهەنگی و ئەتنیسیتەکا مەحاڵەکا ، ڕۆحوو نەتەوەیی گەلوو کوردی جە گردلێوە بەرزکەرۆوە. مەحاڵوو هۆرامانی پسۆ یۆ جە مەحاڵەکا کوردستانی دۆڵەمەندی گۆرەی زوانی، فەرهەنگی، کۆمەڵایەتی و سیاسیش هەن. بەداخۆ ئی بەشەو کوردستانی هەم جە لاو داگیرکەرا کوردستانیۆ و هەم جەلاو لایانە کوردیەکا خەتەو سیستموو دۆڵەت- نەتەوەی جە پانیشتوو کوردستانیەنە کۆتەن وەروو ئەوەتاونای. ویروو دۆڵەت- نەتەوەی نە تەنیا پێش مەپەرسۆوە بەڵکوو بە پێچيوانۆ گەرەکشا جە ڕاو ئاسمیلاسیۆنیۆ ( ئەوەتاونای) سووک و بێنرخ تەماشەش کریۆ و پێ سڕیەی دۆڵەمەندیەکا و خەزانەو گەلوو کوردی هەنگامە هۆرگێرۆ کە ئینە هیچ پەیوەندیش چەنی واتاو ئازادی نەتەوەیی بیەی نیا. جەلاو چالاکا هۆرامانیۆ فرەجار هۆڵێ جۆراوجۆرێ دریەنێ و تا ڕادێوە هەرمانێ وێشا کەردێنێ، بەڵام دماو ماوێوی بێکاریگەرێ بیێنێ و نەتاوانشا هەنگامێ فرەتەرێ بنیا، زیاتەر جە کاری کرداری وێشا بە کاری تئۆری و ڕەخنەگێرتەی سەرقاڵ کەردەن. زیاتەر کاری

تاکەکەسی و پچڕپچر کریان تا کاری دەسەجەمعی. هەرپاسە کارکەردەی فرە تەسک گیریان دەس، ئەڵبەتە ئانە هیچ وەختێوە بە ماناو وەرچەم نەگێرتەی دڵسۆزی و ڕەنج و مانیایی ئا چالاکا هەرپاسە بە ماناو کەم بایخدای هەرمانە وەڵینەکا نیا، بەپێچەوانەوە بە ماناو گێڵایا پێ ڕێوێ خاستەرێ تا ئا ڕەنج و زەحمەتا کە وەڵتەر دریەنێ و بەرهەموو وێشا بیەن بیاوا یاگێ وێشا. ئێمە ویروو نەتەوەی گەلمیریما /دیموکراتیکیما بە گونجیا زانا تا بە قووڵبیەی سەروو بابەتەکا پێسۆ دەسەڵات، ڕاوەبەری، سیاسەت و نەتەوۆ دیموکراتیکی، هەنگامە پێ خزمەتکەردەی نەتەوەکەیما بنیێمێ.

- دەسەڵات: دەسەواژەو دەسەڵاتی جە سەروو گردوو ئا دەسەواژاوە مێ کە گۆرەتەرین گێچەڵەشا پێ ئەنەیاوای جە ڕاسیەکا کۆمەڵگای وەشە کەردێنە. جە ویەردەی چن هەزارساڵەینە دەسەڵات وێش گردگیر کەردەن و شێوازی ڕەهاش بەخشان بە وێش ، پاسە وێش مبارەک نیشانە دان و نمازۆ بە تەمامی ئەژناسە کریۆ. جە ڕاسیەنە دەسەڵات پتانسیێلوو بەردەی و پاوەنکەردەی هێزوو دەسەڵاتی ئابووریش جە کۆمەڵگایەنە هەن. وەختێو پتانسیێلوو دەسەڵاتی وێش ئاشکرا کەرۆ، بە شێوەو کەسانێوە جیاواز جە کۆمەڵگانە و چوارچۆ داموودەزگاکانە وێش مرمانۆ کە وەرچەمتەرینشا دۆڵەتا. گەر هێز یا نیروێە تەنیا پێسۆ هێزی فیزیکی نەگێرمێ دەس، پتانسیێلوو هێزی هزری و فیکری چا چوارچۆنە ئەژناسە کەرمێ، گرنگی بواروو زانستی و ئیدۆلۆژی تایبەت پێ ڕاوەبەردەی دەسەڵاتی ئاشکرا بۆ. دەسەڵات هەمیشە بە چەواشەکاری راسیەکا و بەپێچەوانە ئەژناسای کردەوە و دیاردەکا ملۆ ڕاوە و ئینەیچە بواروو فکری و ئیدۆلۆژی دەسەڵاتی گێرۆ وێش. یۆ جە گرنگ تەرینوو ئا چەواشەکاریا تێکەڵکەردەی پەنەوازی وێڕاوەبەردەی سرووشتی کۆمەڵگایا چەنی دەسەڵاتی. پی هەرمانێ ، دەسەڵات پاسەشە کەردەن کە هەمیشە وێش پسۆ پەنەوازی حاشا چەنە نەکریای نیشانه دۆ. وەختێو جیاوازی دەسەڵاتی چەنی وێڕاوەبەری سرووشتی کۆمەڵگای ئاشکرا بۆ، بەرگنۆ کە دەسەڵات پێسۆ لکێوێ و وەرهەمێوە سەروو لەشوو کۆمەڵگایۆ مژیوۆ.

- دۆڵەت- نەتەوە : دۆڵەت- نەتەوە پێسۆ مۆدێڕنتەرین جۆروو دۆڵەتی، جە گرد سەردەمێوە فرەتەر دەسەڵاتی لاو وێشۆ پەنگە مدۆوە و کۆمەڵگای چەمنۆوە. گەلوو کوردی پێسۆ کۆمەڵگێوە کۆنی و دێرێنی کە فرە جە بنەما سرووشتیەکاش چەنە مەنێنێ بیەن بە ئامانجوو دۆڵەت- نەتەوەی داگیرکەری پی دلێنەبەردەی. چێنە جیایی بەینوو دۆڵەتی و دەسەڵاتی گرنگا. دۆڵەت ئەژناسنامەو دەسەڵاتیێوی چوارچۆدیاری کریای و نەهادینە کریایا. بەڵام مەرزەکێ دەسەڵاتی چانەیە وەرفراوانتەرێنێ. ئنسان تاوۆ گردوو بوارەکا حوکم کەردەی و پاوەنوازی دلێ کۆمەڵگای پێسۆ دەسەڵاتی هەلاجی کەرۆ. دەسەڵات جە پەیوەندی چەنی نەتەوۆ سەردەسی و نەتەوۆ بن دەسیەنە، بەینوو چینی سەری و چینوو واری، بەینوو ژەنێ و پیای و نەسڵی کۆنە و تازەی ملۆ ڕاوە. بە مانێوەتەر دەسەڵاتداری نەتەوەیی، چینایەتی، پیاسالاری و پیرسالاری گردشا نموونە دەسەڵاتداری دلێ کۆمەڵگایەنێ. یۆ جە ئەنەیاوا پێچەوانەکا دیاردەو دەسەڵاتی ئانەنە کە دەسەڵات ئاژەو حوکمرەوایی گردی بەیان کەرۆ و ئەگەر پاسە نەبۆ دەسەڵاتیچ ئاژەو کۆیلایەتیا. ئاجۆرە جە ئەنەیاوای پاسە کەردۆ کە پەیجۆری و گێڵای دماو دەسەڵاتیەرە جە دلێ کۆمەڵگایەنە زیاد کەرۆ. جە ئەساسەنە ئانە کە گرنگا ئانەنە کە ئاکەس و گرووپ و توێژەرێ کە بیێنێ کۆیلەو دەسەڵاتی مشۆ هەلوو بیەی بە ساحیب لێرە و بەئیرادە بیەیشا پێ ڕەخسیۆ و جە چوارچۆ چێردەسی و ئۆبژەبیەیەنە بەربەیا نە ئانە کە چێردەسەکێ یاگێ سەردەسەکا گێراوە. جە کۆمەڵگێوەنە کە پەیجۆری و پتانسیێلوو دەسەڵاتی فرە بۆ، مێدانوو ئازادی کەمتەرا. ئەنەکۆشیای پێ دەسەڵاتی، دیکتاتۆر و دسپۆتە گولانەکا دلێ کۆمەڵگایەنە وەشێ کەرۆ. پێ ئەنەکۆشیای جە پەناو کۆمەڵگێوە ئازادینە، جگە جە ئەنەکۆشیای دژوو داگیرکەری و دەسەڵاتوو فاشیستوو دۆڵەت- نەتەوەو داگیرکەری، پەنەوازا میکانیزمێو ڕاگێرتەی جە دسپۆتە گولانەکا کەرۆ. کۆمەڵگاکا وەرکۆتوو دلێڕاسەی بە هۆکاروو ئانەیە کە دەسەڵات لاشاوە مبارەک و موقەدەس کریان، تووشوو مەترسی گۆرەی بیەنێ، کۆمەڵگاو کوردیچ یۆ چا کۆمەڵگایانە. یۆ چا دیاردا کە گەلوو کوردی دەسشۆ ناڵنۆ، حیزبی سیاسیا کە پسۆ دۆڵەتی گۆڵانە هۆرزونیشت کەرۆ و گرد سەرنجێوی سیاسی و ئەنەکۆشیایشا بۆنەو یاوای بە دەسەڵاتیا، ئانەیچە پێسۆ ئازادی گەلوو کوردی پێ خەڵکی ئەژناسە کەرا و سەپناشەرە. جە کۆمەڵگای ئازادەنە میکانیزمەکا ئەنەکۆشیای دژوو بوارە جیاجیاکا دەسەڵاتی پاسە کەرا بە حیزبی

سیاسی کە پێسۆ بەشێو جە کۆمەڵگای پێ ژیوای و وەڵکۆتەی کۆمەڵگای ساحیبوو بەرنامەی بۆ، نەک بۆ بە هۆکاروو وەڵابیەی و جەنگوو دەسەڵاتی دلێ کۆمەڵگایەنە.

- سیاسه ت : واتیلێ سیاسەتی نیشانەدەرەو دیاردێوە کۆمەڵایەتیەنە کە پسۆ واتیلێ دەسەڵاتی ئەنەیاوایش سەختا. ئا واتیلێ کە جە واتیلێ یونانی “پۆلیتیکا”یەنە وێش وینۆوە، بە ماناو ڕاوەبەردەی شاریا. سیاسەت پێسۆ دیاردێوی کۆمەڵایەتی بە ماناو گەشەکەردەو کۆمەڵگای و وەڵکۆتۆ و بواروو باوەربەوێبیەی تاکەکا جە ڕاو ڕاوەبەردەی ئازادیەنە. هەرچن سیاسەت بواروو ڕاوەبەریچ گێرۆ وێش بەڵام تەنیا بەڕاوەبەریێوی دیاریکریایچ مەبۆ. سیاسەت مێدانوو ئازادی کۆمەڵگایا و چا مێدانەنە گەشەکەردەی جەڕاو ئیرادە خولقنای و ئەنەئاوردەیەنە پێک مێ. کریۆ سیاسەت و ئازادی پێسۆ یۆی لەیەک دریاوە. جە ڕاو سیاسەتیۆ کۆمەڵگا هەم جە ڕوەو هزریۆ هەم جە ڕوەو کرداریۆ ئەژناسنامەو ڕێکوزیای وێش دەستەبەر کەرۆ و گەشەش پەنە مدۆ و پارێزنۆش. سیاسەت وەختێوە بۆ بە هێزوو وێڕاوەبەردەی پێسۆ سیاسەتوو دیموکراتیکی و سرووشتی ئەژناسە کریۆ، بەڵام وەختێوە سیاسەت دووچاروو ڕاوەبەری دەسەڵاتی بۆ ئا وەختە مشۆ پێسۆ جەبەینەنەلوای و لادای جە مانا هەرەقەتینەکێ وێش ئەژناسە کریۆ. مێدانوو دەسەڵاتی جە ڕاسیەنە مێدانوو نکۆڵی کەردەی جە سیاسەتیا. بەپاو ئا ئەژناسەکەردەیە، دەسەڵاتداری دۆڵەتی نەک پێسۆ سیاسەتی بەڵکوو پێسۆ دەسەڵاتی کە جۆروو تایبەت بە وێش نیانەرە مژناسیۆ. ئینە بابەتێوا کە جە زانستوو کۆمەڵئەژناسی لیبڕالیەنە لکێوە هزری و عەقڵانی وەشە کەرۆ بەتایبەت ئانە کە گردوو کردارەکا سیستمە دەسەڵاتدارەکا پێسۆ سیاسەتی ئەژناسە کریا بەڵام هۆڵداکاو کۆمەڵگای پێ سەرووپایۆ مدرای بە سیاسەت مەنریۆرە و نکۆڵیشا چەنە کریۆ. ئی پێلوایە بەردەوام وەڵا کریۆوە کە مەرکەزی یا دلینەکێ دەسەڵاتی، سیاسەتی بەراڕاوە هەرپۆچیچ کۆمەڵگا تواناو وێڕاوەبەردەیش نیا. جیاکەردەیۆ سیاسەتی جە کۆمەڵگانە و جیایش ئەرەمەرزناو ناوەندەکا دەسەڵاتی، گورزی گۆرەن کە جە کۆمەڵگای دریان. گۆرەتەرین خزمەت کە بە کۆمەڵگێوی کە سیاسەتش چەنە گیریابۆ یاتووشوو پاکتاوکەردەی و داگیرکەری بیەبۆ یا دلێنە جە لاو لایان و چینێویۆ تووشوو وشاری و چۆسنای بیەبۆ، بەرزکەردەیشا پێ ئاستوو کۆمەڵگێوی سیاسی. چا ڕێوە گردوو ناوەندە سرووشتیەکا کۆمەڵگای زیندێ مەناوە و دیموکراسیێوە بەردەوام و بنەڕەتی وەش بۆ.

ئەڵبەتە وەختێوە باس جە سیاسەتی کەرمێ، تاومێ واتیلێ ئەخلاقی سیاسی وزمێ لاوە. ئەخلاقی سیاسی جە ئەژناسەکەردەی هەرەقەتینەو وێشەنە. سیاسەتێوا پێسۆ نەریتێوی تاریخیش پەنە ئامان. ئەخلاق پارێزەروو سیاسی کۆمەڵگایا. کۆمەڵگێو کە جە بواروو ئەخلاقیۆ ناتەوان بیەبۆ پارێزەری سیاسی و هێزوو وێڕاوەبەری و ئەژناسەکەردەو ئەژناسنامەو وێش تا ڕادێوە فرە جەدەس مدۆ و مەتاوۆ پارێزەری جە وێش کەرۆ. کۆمەڵگێوە چامنه پێ هەرجۆرە دەسەڵاتداریێەوە و ئەوەچۆسیێوی و ئەوەتاونای ئەژناسنامەی جە دلێنە و بەرۆ کریانۆ و دەسەڵاتدارەکێ بە ئەرەمەرزنای ناوەندەکا ڕاوەبەری و بەهرەگێرتەی جە دەسەڵاتی، سیاسەتوو وێڕاوەبەری کۆمەڵگای بێ هێز کەرا و پی جۆرە هەرمانایچە بەردەوام بنەڕەتە ئەخلاقیەکا کۆمەڵگای تێک مدریا و تەسکێ کریاوە. کۆمەڵگێوە کە سەروو بنەماو سیاسەت و ئاخلاقوو وێش ژیوۆ هیچ وەخت تەسلیموو دەسەڵاتی و ئەوەچۆسنای مەبۆ. بەپاو ئەژناسەو هەرەقەتینوو ئەخلاقی ئەگەر ئی دیاردەیە تەنیا بە ناوەندە دینیەکاوە سنووردار نەکەرمێ، تاومێ واچمێ کۆمەڵگێوە پا ڕادە کە ئەخلاقی و سیاسیا پا ڕادەیچە ئازاد و یەکسان و دیموکراتی وازا. گۆرەتەرین زەربێوە کە داگیرکەرا ئۆ نەتەوەو کوردیشا دان ئانەنە کە پێ وڕناو سیاسەتی و ئەخلاقی جە کۆمەڵگاو ئێمەنە هەرمانێ فرێشا کەردێنێ و ئینەیچە بیەن بە هۆ بێ هێز کەردەی پارێزناو سیاسی کۆمەڵگای ئێمە. هێزوو بەوێباوەربیەیشا جە کەسایەتی تاکوو کوردیەنە کز کەردەن و مێدانوو خولقنای و ئیرادەشا یەکجار وەرتەسک کەردەنۆ. جە کۆمەڵگاو ئێمەنە سیاسەت تەنیا جە جەنگوو بەینوو حیزبی کوردی و دۆڵەتی داگیرکەریەنە ئەژناسە کریان، ئەگەر داگیرکەرێ هۆڵوو دلێنەبەردەی ئاخلاق و سیاسەتیشا جە دلێ کۆمەڵگاو ئێمەنە دان، ناوەند و حیزبی کوردیچ سیاسەتش تەنیا دلێ وێشەنە سنووردار کەردەن و بە ئەژناسەکەردەی وێش پێسۆ ناوەندوو دەسەڵاتی دەرفەتوو ئەوەژیوای سیاسەتوو وێڕاوەبەری و ئەوەگێڵای کۆمەڵگای پێ حافیزەو سیاسی وێش نەدان. ئی بوارە سەروو گردوو کۆمەڵگاو کوردیۆ و بەتایبەت کۆمەڵگای کوردەکا بەروو وەڵاتیۆ کە فرێشا جە نەریتوو حیزبیەنە ئامێنێ کاریگەریش هەن و بیەن بە هۆکاروو گێچەڵێ و یۆنەگێرتەی. هۆڵدای پێ ڕاست و درووس ئەنەیاوای ڕاسی جە چەمکوو سیاسەتی و ئەوەگێڵای حافیزەی سیاسی و ناوەندەکا سیاسەتی پێ کۆمەڵگاو کوردەواری خاڵێوە گرنگە پێ بەرزبیەیۆ ئاستوو ئیرادەی، وێڕاوەبەری و بەرزبیەیۆ ئاستوو ئەژناسنامەیەنە.

– ڕاوەبەری: دەسەواژەو ڕاوەبەری پەنەوازا جە چەمکوو دەسەڵاتی جیا کریۆوە و پی جۆرە لەیەکدایش پێ کریۆ: هاموەخت چەنی وەشبیەی کۆمەڵگاو مرۆڤی ڕاوەبەریچ وەش بیەن. ڕاوەبەری پێسۆ فەرهەنگی جە بەردەوام بیەی کۆمەڵگایەنە بیەن و گەشەش ئەسان. کۆمەڵگای سرووشتی یا ئا کۆمەڵگایە کە سەروو ڕەوتوو سرووشتی وێش بلۆ چەنی وەڵکۆتەی فەرهەنگی وێش، ڕاوەبەری وێش وەش کەردەن و وستەنش وەڵێ. ڕاوەبەری جە سرووشتوو کۆمەڵگایەنە هەن. چەنی لەشێوی بێمەژگ جە سرووشتەنە نیا، کۆمەڵگێوی پێڕاوەبەریچ نیا. پێ ئەژناسەکەردەی هەرەقەتینوو ڕاوەبەردەی کۆمەڵگای پەنەوازا دوێ دەسەواژێ جە یۆتری جیێ کریاوە، دەسەواژەو یۆهەمی ڕاوەبەریا کە جۆهەروو کۆمەڵگایا. دەسەواژەو دوەمی ڕاوەبەری بێگانەی یانی ڕاوەبەرییەوە کە جە لاو دەسەڵاتیۆ سەپیابۆ. وێ ڕێکوستەی، وێڕاوەبەری و چەمداری جە هێزەکا دلێ سرووشتوو کۆمەڵگای و چاچوارچۆنە پێکئاردەی توانا و بەردەوامبیەی کۆمەڵگای و وێژیونای و پارێزنای ئا کۆمەڵگایەن، بەڵام ڕاوەبەری ناسرووشتی و بێگانە ئا دیاردەنە کە پێسۆ دەسەڵاتی لەیەک دریۆوە و بەزۆرەملێ وێش کەرۆ بە دیاردێوی سرووشتی و بە تێکدای بواروو ویرکەردەیۆ و ئیرادەو کۆمەڵگای، پێسۆ کۆلۆن و داگیرکریایش پەنەکەرۆ و حوکمش سەرۆ کەرۆ. چند ڕاوەبەری سەروو بنەڕەتوو سازمانگەری هێزەکا کۆمەڵگای و بەشداری گەلی و هەماهەنگی دلێشانه بۆ جە ئاکامەنە کۆمەڵگێوە ساحێب ئیرادە درووس بۆ ڕاوەبەری بێگانەی یانی دەسەڵات پتانسیێلەکا دلێ کۆمەڵگای تاونۆوە و ڕا جە بەشداریشا گێرۆ و کۆمەڵگێوە بێهێز و نەزان وەش کەرۆ. کۆمەڵگێوە کە جە وێڕاوەبەردەی بێبەری کریابۆ، مەتاوۆ جە داگیرکەری و چێردەسی ڕزگارش بۆ. جە ئاکامەنە ئا کۆمەڵگا، کۆمەڵگێوە ئەوەتاویا و ئاسمیلەکریان. بەشێوی گۆرە جە جەنگەکا تاریخی داواکاری کۆمەڵگای بیەن پێ بەردەوام بیەی جە وێڕاوەبەری وەراوەروو داگیرکەری دەسەڵاتی کە ڕاوەبەری ناسرووشتی و بێگانەن. زانستیتەرین، گۆرەتەرین و خاستەرین ئەرک پێ کۆمەڵگای یاوایا بە ‌هێز و ئیرادەو ووێڕاوەبەردەی وێش. ئا کۆمەڵگا کە چا ئەرکەنە سەرکۆتە نەبۆ هەم گەشەکەردەی زانستی و ئەخلاقیش مدرۆ هەمیچ ڕا جە ڕێکوستەی و نەهادینە بیەی بوارەکا سیاسەتی و ئابووریش چەنە گیریۆ. هەرکۆمەڵگێوە پەنەوازا پێ وێڕاوەبەری بەردەوام خەباتەنە بۆ و جە وەراوەروو دەسەڵاتیەنە مدرامان کەرۆ. هەرپاسە ئەرکوو کۆمەڵگایا کە نازۆ هێزوو ڕاوەبەری

پێسە دەسەڵاتیش پەنەبێ و هێزوو ڕاوەبەری جە دەسوو دەسەڵاتیەنە بەربارۆ. ئانەنە کە دەسەڵات دژوو کۆمەڵگایا و ڕاوەبەری هاز و هێزوو کۆمەڵگایا. هەرپۆچی کۆمەڵگێو کە گەرەکش بۆ بەردەوام بۆ پەنەوازا جە وەراوەروو داگیرکەری بێگانەیەنە و هەرپاسە وەش بیەی ناوەندەکا دەسەڵاتی جە دلێ کۆمەڵگایەنە کا هازی کۆمەڵگای دلێنە بەرۆ ، مدرامان کەرۆ. ئینە ڕاسی کۆمەڵگایا و بەتایبەت پێ نەتەوۆ کوردی ئەوەنجە پانەیە کەرۆ کە لێوۆ دەسوو داگیرکەری بێگانەی سەروو وێشۆ لابەرۆ و لێوی تەریچۆ بەهیچ جۆرێو نەلۆ چێروو چەپۆکۆ هیچ ملهۆڕێوی دلێوێیی. مشۆم وێراوەبەری هەم کۆمەڵگای جە ڕاوەبەردەیەنە بەشدار کەرۆ هەمیچ بۆ بە هۆکاروو گەشەکەردۆ دیموکراسی. جە ڕاسیەنە ئینسان تاوۆ دیموکراسی پێسۆ وێڕاوەبەری سرووشتی کۆمەڵگای نامێ بەرۆ. گرد ئەژناسنامە جیاوازەکا دلێ کۆمەڵگای هاموەخت چەنی ئانەیە کە وێشا بەراڕاوە جە ڕاوەبەری گردیچەنە بەشدارێ با. وێڕاوەبەری هەرپێسۆ داکۆکی کەردەی جە بیەی و ئەژناسنامەیا.وێڕاوەبەری هەرپێسە داکۆکی کەردەی جە بیەی و ئەژناسنامەیا پۆچی ئا کۆمەڵگایا ئا گرووپە ئەتنیکیا کە بەروو وەڵاتوو وێشانە ژیوا، تاوا جە چوارچۆ وێڕاوەبەردەیەنە ئەژناسنامەو وێشا پارێزنا، پێ نموونەی کوردەکا خوراسان یا کوردەکای ئرووپای، هەرچند جە کوردستانەنە مەژیوا بەڵام پێسۆ کۆمەڵگای پێ پارێزناو بواروو ئەژناسنامەی، فەرهەنگی، سیاسی و ئەخلاقی وێشا تاوا ساحیبوو میکانیزمەکا وێڕاوەبەری با.

ــ نەتەوۆ دیمۆکراتیکی : تا ئیسە چەمکوو نەتەوەی بە دیاردەو دۆڵەت – نەتەوەیۆ ڵکە دریان، بە ماناو ئانەیە کە هەر گەلێو یا هەر کۆمەڵگێوە کە ساحیبوو دۆڵەتێوی مودێرنی نەبۆ پێسە نەتەوەی مەژناسیۆ و جە ئاستوو دنیایەنە حەقش پەنە مەدریۆ کە پێسۆ نەتەوەی وێش برمانۆ. ئانەیچه دیاردێوی پارادۆکسا و پەڕ جە گێجەڵێن. وەختێوەنە وەڵکۆتە مەرزبەزێنەکێ دنیاو ئارۆی دیاردەو دۆڵەت – نەتەوەیشا بەردەن چێروو پەرسێ و گومانێوێ گۆرەشا سەروو ئینەیۆ وەش کەردەن کە دۆڵەت – نەتەوە نمایەندە و ڕاوەبەروو هەرەقەتینوو نەتەوەی بۆ، هەمان وەختیچەنە بیەو دەیان ملیۆن کوردی پێسۆ گۆرەتەرین بەڵگەو سازبیەی نەتەوەی بێ دۆڵەتیا کە گەشەکەردەو بیۆ نەتەوێوی بە بێ بیەو دۆڵەت – نەتەوەی نیشانه مدۆ. تا ئیسەیچ دۆڵەت – نەتەوە داگیرکەرەکا کوردستانی چیروو نامێ یەک دۆڵەت و یەک نەتەوە هۆڵوو ئەوەتاوناو دلێنەبەردەی ڕاسی نەتەوەو ئێمەشا دان.

پەرەپەنەداو فاشیزمی، جە لایەنوو داگیرکەراوە، دلێ کۆمەڵگاو نەتەوە سەردەسەکانە، یۆ جە بنەڕەتیتەرین وەرپەنگاوەکا چارەسەری نەتەوەکێمانێ ئێمەی کورد نە تەنیا ڕووبەڕوو سیاسەتوو سیستماتیکوو دژەکوردوو دۆڵەتوو داگیرکەرەکاو کوردستانیەنمێ، بەڵکوو ڕووبەڕوو فکری نیژادپەرەستانەو نەتەوە سەردەسەکایچەنمێ کە فرە بە ئاشکرا دلێ سیاسەت، ئەدەبیات و بە تایبەت جە پەیوەندییە کۆمەڵایەتیەکانه بەرگنۆ. ئەگەرو وێناو ئا ڕاسیەیە کەرمێ ئا دۆڵەت – نەتەوە داگیرکەرێ وەڵێ گردیەنە کۆماروو تورکیەی بە پەشتیوانی وەڵاتەکاو وەرنیشتیۆ مەرزیانەرە و تا ئارۆیچ پێ فرەو سیاسەت و کوشتارەکاش پاڵپەشتی ئا وەڵاتاشە ئینا پەشتیۆ. ئینە ئانەیە یاونۆ کە ئێمەی کورد جە گرد بوارێوەنە قوربانی دیاردەو دۆڵەت – نەتەوەیەنمێ. جە پەیوەندی چەنی پەرسەو کوردی و دۆڵەت- نەتەوەی ڕووبەڕوو چند پەرسا بیمێوە. ئەگەر گەلێو تەنیا جە ڕاو دۆڵەت – نەتەوەیۆ وەش بۆ، بیەو نەتەوۆ کوردی بە چ مانێوەنە و کۆگۆ زانستە کۆمەڵ ئاژناسیەکانە یاگێ گێرۆ؟ جە بواروو ئەنەکۆشیای ئازادیەنە ئایا پەنەوازا نەتەوەکەما پێ گوزارەکەردەی جە وێش و حەق و ئازادیەکا وێش چەمەڕاو بە دۆڵەت بیەی بۆ؟ ئینە ڕاسیێوا کە دۆڵەت – نەتەوەکا نەتەنیا نکۆڵیشا جە گەل و نەتەوە جیاوازەکا کەردەن، بەڵکوو ئەژناسنامە و ڕەنگوو پەیلوا جیاوازەکا دلێوێ نەتوەو سەردەسەکایچش ڕووبەڕوو دلێنەشیەی کەردەنۆ. دۆڵەت – نەتەوە بە درۆشمەو یەک وەڵات، یەک ئاڵا و یەک زوان و بە شێوازوو ڕاوەبەری ناوەندگەرایی، هەم بیەن بە هۆکاروو گێچەڵێ بەینوو گەلی و هەم مەوداش پێ دیموکراسی ناستێنۆ. ئێمەی کورد تاومێ ویر چانەیە کەرمێ کە سەرەڕاو مافوو سەربەوێییما و پەسەندنەکەردەی سەروەری و گۆرەیی هیچ ئەژناسنامێوی تەری سەروو وێمارە، چەنی نەتەوەکا تەری جە پەیوەندیێوی دیموکراتیکەنە ژیومێ و هەرپاسە بە وێناکەردەی ئا گرد ڕەنگ و جیاوازی زوانی مەحاڵی کوردستانەنە ، دیموکراسیتەرین پەیلوا و جۆروو هۆرزونیشتی، سیاسەتوو ڕاوەبەریما بۆ. ئەگەر ئەقڵیەتوو نەتەوەیی بینیان بە دۆڵەت- نەتەوەی، هەژموونیکی ویەکدەسە ساز و یەکڵنگا و ڕەهەندی مەرکەزیا،. جە وەراوەرشۆ ئەقڵیەتوو نەتەوەو دیموکراتیکی گرد ڕەنگ و ئەژناسنامەکا دلێ کوردستانی پێسۆ دۆڵەمەندی وینۆ وپێ بەشداری کەردەیشا کۆشیۆ. جە ئاکاموو پەیلواو بە نەتەوە بیۆ دۆڵەت – نەتەوەی، دەسەڵات و پاوەنوازی سەمەر مێ و جە ئاکاموو پەیلوای نەتەوۆ دیموکراتیکی کۆمەڵگێوی بەهێز و دیموکراتیک بەرگنۆ. جە ڕاسیەنە نەتەوۆ دیموکراتیکی سەمەرەو کۆمەڵگێوی سیاسی و ئەخلاقیا کە جە ڕاو وێراوەبەری و

وەشکەردەی و پەرەپەنەدای ناوەندەکا وێش و هەرپاسە بە ئەوەکەردەی و دەرەتانی پێ سازداو، باوەڕبەوێ بیەی و ئیرادەگەرایی جە تاکیەنە تاوانش هەنگامەکا گەشەکەردەی و بە نەتەوە بیەی کۆمەڵگای جە ڕاو حافیزەی سیاسی وێش پیمانه و پرینسیپەکاش بە زیننەیی مازۆوە، وێش پارێزنۆ و ئەژناسنامەش بەردەواما. نەتەوۆ دیموکراتیکی نەتەنیا هیچ داگیرکەر ی و داگیرکاریێو پەسەند مەکەرۆ و سەربەوێیی بە مافوو وێش مزانۆ، نمازۆیچ ناوەندوو دەسەڵاتی جە دلێ کۆمەڵگایەنە پەرە پسانۆ  و وەرگیری جە گرد هەنگامێوێ گێرۆ کە هۆڵ دۆ دەرەتانوو سیاسەتی و وێڕاوەبەری جە کۆمەڵگای پسانۆ. ئەنەکۆشیای پێ ئەرەمەرزنای کۆمەڵگێوی ئەخلاقی و سیاسی جە ڕاو وێڕاوەبەری، بنەڕەتیتەرین هەنگامێ پێ یاوای بە نەتەوەی دیموکراتیکی بیەن. چی بارۆ کوردەکا بەروو وەڵاتیۆ بە هۆکاروو ئانەیە کە نیەنێ چێروو فشاروو ڕاستەووێ داگیرکەرا وەڵاتیەنە، تاوا ڕۆڵی گۆرەشا جە پێک ئاردۆ نەتەوۆ دیموکراتیکی بۆ، کە پاسەنە کە نەتەوۆ دیموکراتیکی چارەسەیش پەنەن با هەنگامەش پێ بنیێمێ.

ــ چێش کەرمێ ؟ تا ئیسە جە مێدانوو چالاکی هۆرامیەنە چێش کریان و چ هەنگامێ نریەنێ؟ بەڕاسی چا بوارۆ چ هۆڵێ دریەنێ؟ دیارا وەڵێ ئیسەیچەنه چا بوارەنە هەنگامێ بەنرخێ نریەنێ و ئەنجوومەنێ جیاوازێ مەرزیێنێرە، بەڵام بەداخۆ بە بۆنۆ بڕێو هۆکاراوە بە ئەندازەو ئا وزەیە کە سەرف کریان دەسکەوت بە دەس نامان. یۆ چا هۆکارا ئانە بیەن کە ئەرکەکە کەم کریانۆ تەنیا پێ بواروو زوان و فەرهەنگی، ئانەیچە تەنیا ڕەهەندی دیفاعیش بیەن، جە حاڵێوەنە زیاتەر جە گرنگی پارێزناو زوانی و فەرهەنگی پەنەوازتەر ئانەنە لە ئا زوان و فەرهەنگە بە پەشتبەستەی بە ئەندیشە، ڕامان، ئەخلاق، فەلسەفە و سیاسەتی گەشەکەرۆ. ئا ئەنجومەنێ کە تا ئیسە بیێنێ بە تەمامەتی حیزبیێ بیێنێ یان چیروو ئا نامێنە کە پەویست بە هیچ خەتێ فکریە نیەنێ، فەلسەفێوە دیاریشا هۆرنەچنیەن پەی خەباتیشا جە حاڵێوەنە کە یۆ جە شەرتە ئەساسیەکا کاری هامبەشی ساقبیەیۆ ئەنداما سەروو هێڵێوێ فکری هامبەشیا و ئەگەر جە بواروو تاکتیکیچەنە سەلێقێ جیاجیێ با مشۆ جە بواروو ستراتیژیەرە هامویرێ با. خاڵێوە تەرە جە کەمووکوڕیەکا ئانەنە کە زیاتەر چانەیە هەنگامێ تئۆری و پراکتیکیێ پێ ئارۆی دیاریێ کریا، شانازی بە ویەردەی بە بنەما گیریان و زیاتەر چانەیە کە پتانسیێلی دلێوێیی

زیندە کریۆوە و گنۆ حەرەکەت، ئەوەکڕووزیای و گلەیێ و گازەندە جە ئیلا و ئۆلایۆ ئەساس گیریان، هەرپاسە جیای ئانەیە تئۆری و پراکتیک هەماهەنگ کریۆ چەنی پرۆسۆدۆروو نەتەوەیی بیەی، نەتەوۆ دیموکراتیوو گەلوو کوردی بە بێوانایۆ ویروو نەتەوە – دۆڵەتی کوردی ئەساسی گیریان. هەرپۆچی ئەنجامی خاس دەس نەکۆتەن و جیای ئانەیە ، مشیۆم هەلاجیێەوە خاس سەروو ویرو دۆڵەت – نەتەوەی و گیڵای پێ رێوە زەمانی کە زووتەر یاوۆ بە ئەنجام پێ چارەسەری مەنتقی کریۆ، کاردانەوەی تەنگ ، وێپەراوێزوستەی و وێەریای جە ڕەوتی سیاسی، کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی و نەتەوەیی گەلوو کوردی ئامان ئاراوە. ئی خاڵێ و خاڵەکاتەری یاوناما ئی ئەنجامە کە بزانمێ پێویست پانەیە کەرۆ کە هەنگامێ سیاسی، فەرهەنگی، کۆمەڵایەتی، سەروو پارادایموو کۆمەڵگای دیموکراتیکی، ئکۆلۆژی و سەروو بنەماو ئازادی ڕەگەزی و سەروو پێوەرەکا کۆمەڵگای ئەخلاقی – سیاسی و نەتەوۆ دیموکراتیکی بنڕیا.

ــ شناسنامه و ئه رک و کاره کاو پڵاتفۆرمه که ی : وەشکەردەی پڵاتفۆرمێوە کۆمەڵایەتی، سیاسی و فەرهەنگی پێ کارکەردەی جە دلێ و بەروو وەڵاتی کە گردوو ئا کەسا کە چەنی پرنسیپەکا ئی خەباتەیە کۆکێنێ تاوا با بە ئاندامێ و ئی هەرمانێ و گرد ئەندامێو مافوو ڕەخنە و پێشنیاریش هەن پێ ئانەیە هێز و وزەو وێش کانالیزە کەرۆ. بیۆ کوردی جە بەروو وەڵاتیۆ مشۆم بۆ بە سەرمایێو پێ ئا خەباتیە کە ئارۆ جە کوردستانەنە ملۆ ڕاوە و گەلوو کوردی قۆربانیێوی فرەش پێ مدۆ. بە وەرچەمگێرتەی ئا ڕاسیەیە ئی پڵاتفورمە هۆڵ مدۆ پێ یەکیەتی بەهێزی بەینوو کوردا بەروو وەڵاتی و دلێ وەڵاتی و بۆ بە پردۆ یۆبیەی و یۆگێرتەی کوردا. ئی پلاتفۆرمە هۆڵ مدۆ ئەژناسنامەو فەرهەنگی و زوانی کوردی بە تایبەت فەرهەنگوو کوردی – هۆرامی پارێزنۆ و ڕا جە بێگانە بیەی کوردی جە ئەژناسنامەو وێش گێرۆ. ئانەیچە بێگومان جە ڕاو پڕۆژە تایبەتەکاوەن کە جە کاناڵەو ئی پڵاتفورمیۆ دەستەبەر کریۆ کە گردوو پڕۆژە کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی، سیاسی وپەروەردەیی و … جە وێش گێرۆوە. خاڵێوە گرنگە کە چێنە هەنە ئانێنە کە پرینسیپەکا دیموکراسی نەگنا پەشتەو گۆشی، ئەژناسنامە، فەرهەنگ و زوانی کوردی وەراوەروو کەسانێ تەریۆ سەردەس نەوینریا،

یانی ڕێزگێرتەی جە ئەژناسنامە، فەرهەنگ و زوانوو کەساتەری و هاموەخت هۆڵدای پێ پێوەرەژیوای سەرجەم فەرهەنگەکا بە مانێوێ تەرێ هۆڵدای پێ پارێزنای گردوو ئا ڕەنگا کۆمەڵگاو کوردی و مرۆڤایەتی، ئەژناسناو ئەژناسنامە و فەرهەنگ و زوانی کوردی بەتایبەت هۆرامی بە کۆمەڵگاو مرۆڤایەتی ئەرکێ سەرەکی پڵاتفۆرمەکەیەنێ. نامێ پلاتفورموو ( هۆرام) ی پێ رێکوزیاکەیما هۆرچنیا. هۆرام جە هۆرامانیۆ گیریان کە مەحاڵێوی کۆنوو کوردەواریا و فرەتەرین قسەکەرێ هۆرامێ چا مەحاڵەنە ژیوا و ئاسەواری بەهێزێ فەرهەنگی کۆمەڵگاو سرووشتیش چەنەنێ. ئەڵبەتە ئانە پامانێ نیا کە چالاکیێ پلاتفورمەکەی بەسیاوە بە جوگرافیێوی تەنگی و مشۆم ئارمانجش بەرینتەر جە مەرزی هەرێمی بۆ و گرد ئینسانێ ئازادیوازیچ کە پرنسیبەکێش پەسەند کەرۆ تاوۆ ئەندام یا بەشێ بۆ جە پڵاتفۆرمەکەی.

ــ رۆڵوو کۆمەڵایەتی رێکوزیاکەی : ئامانجوو کۆمەڵایەتی ڕێکوزیاکەی ئانەنە کە خەڵکی جە دۆروو یۆتریەنە گلێرێ کەرۆوە. کاری بەهرەوەز و بە تایبەت هەستوو هامدەردی و هامکاری و نەتەوەیی دلێشانه بەهێز کەرۆ. جە بواری سیاسیەنە ئامانجش جە پێک ئاردەی کۆڕ و کۆمەڵی و نزیک کەردەی هێز و تەوانایی فکری مرۆڤوو کوردی جە خەتەو یاوای بە ئامانجە سیاسیەکا گەلەکێمانە کە ئارۆ زەرووریا. ئەوەنجەو ئەرەمەرزنای پلاتفورموو دیموکراتیکوو هۆرامی بە فەلسەفەو نەتەوۆ دیموکراتیکی کە هەم دۆڵەمەندی فەرهەنگی و زوانی کوردی – هۆرامی پارێزناو پارێزنۆ هەم جە پرۆسۆدۆروو بە نەتەوە بیەی نەتەوۆ کوردیەنە بڕیۆرە جە گرد وەختێوی لازمتەرا. پڵاتفۆرمەکە پێک ئامان جە سەروو بنەما دیموکراسیەکا، جە لێو تەرۆ تاوۆ بۆ بە فێرگێو پێ ئەزموونی و بارئاردەی دیموکراسیانۆ ئەندامەکا وێش و هەرپاسە بۆ بە هانێوە زێڕین پێ ئایەندۆ کوردستانی و مەحاڵوو هۆرامانی بە تایبەت کە ئەوەنجەش بە مرۆڤی دڵسۆز و کارئامایا، پۆچی مشیۆم چا بوارەنە کار کریۆ پێ گلێرۆکەردەی ئا کەسا. کار کەردەی سەروو چند خاڵا فرە گرنگ و هەست پەنەکریان کە وارتەرۆ ئیشارەشا پەنە کەرمێ، دیارا دەسنیشان کەردەی گردوو گیر و گرفتەکا کارێوی ئەستەم و سەختا و ئەوەنجەش بە شۆنەرەلوای و تەرخانکەردەی وەختیا، بەڵام هەست کریۆ ئا خاڵا واریە شیاوو مدرامانی و هۆرسەنگنای پی کارکەردەی با و تاومێ دەسەبەرشا کەرمێ.

ــ خاڵەکێ : – وەشکەردەی پڵاتفۆرمێوە پێ کۆکەردەی هێز و پتانسیێلی سیاسی، فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی هۆرامیەکا. – کارکەردەی پێ ئەژناسنای کوردی خارج جە سیستموو دۆڵەت – نەتەوەی دەسەڵاتداری کۆردستانەنە. – هۆڵدای پێ کۆکەردەیۆ وزە و توانایی هۆرامیەکا جە دۆروو ئەژناسنامەی نەتەوەیەنە. – ئێستەیۆ بڕێو مکانیزما پێ چارەسەری کێشە کۆمەڵایەتیەکا. – پێک ئاردەی هەلوومەرجێ پێ فێرکەردۆ زوانی کوردی – هۆرامی و پەرەپەنەدایش. – ڕێکوزیاکە پەیماننامۆ ک.ج.ک و کۆداری پەسەند کەرۆ. – ئی پڵاتفۆر تاوۆ کارەکاش جە چن بەشێنە ڕێک وزۆ پێسۆ بەشی سیاسی، فەرهەنگی، کۆمەڵایەتی، ژەنی، جوان، پەنەیاونای ، ئابووری و ڕایاونای و چاپەمەنی. . کۆمسیۆنوو سیاسی : ئی کۆمیسیۆنە جوابدەروو پەرسە سیاسیەکا پڵاتفۆرمەکەیا چ جە چالاکی ڕوانەشەنە چ جە چالاکی درێژماوەشەنە ڕوبەڕووشا بۆوە. کۆمسیۆنوو سیاسی هەرپاسە ئەرکوو متەیرەو بەرنامە و چالاکی سیاسی و دیپلۆماسی پڵاتفۆرمەکێش ئینا سەروو شانەیۆ و پەیوەندی سیاسیەکا پڵاتفۆرمی هەم چەنی کۆگا و کۆمەڵە کوردیەکا و هەم چەنی ڕێکوزیا سیاسی و مەدەنیەکاو غەیری کوردی بەرۆڕاوە. رێکوستەی سمیناری سیاسی و بەرکەردەی بەیانییە جە چوارچۆ هەڵوێستی سیاسی پلاتفۆرمەکەی ئەرکوو ئی کۆمیسیۆنەیەنە و مشیۆم جە وەراوەروو ڕەوشی سیاسی گەلوو کوردیۆ پڵاتفۆرمەکە ساحیبوو هەڵوێستی بۆ. هەلاجی کەردەی و گێڵای و وەڵاکەردۆ زانیاری سیاسی ڕەهەندێتەر جە چالاکی کۆمسیۆنوو سیاسیا و نویستە هۆرگێڵنای بەرهەمی سیاسی بە هۆرامی ئەرکێوی تەرشا.

.کۆمسیۆنوو ژه نا: بە هۆ بڕێو تایبەتمەندیا و هەرپاسە لازمیا کە تەنیا ڕوەشا ئینا ژەناوە، ئەرکوو ئێستۆ مکانیزمێوی پێ گلێرۆکەردەی ژەنا هەم جە دۆروو بابەتی تایبەت بە ژەنا و هەمیچ پێسۆ نیمەو کۆمەڵگای بەشداری چالاک بیەیشا جە بوارەکا سیاسی، فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی و ئینا سەروو شانیۆ. بە کورتی تاومێ ئەرکەکا ئی کۆمسیۆنەیە پی جۆرە تاریف کەرمێ : کۆکەردەیۆ و ڕێکوستەی ژەنا جە دۆروو گرفتەکاو تایبەت بە وێشا، هۆڵدای پێ پەرەدای فەرهەنگوو یەکسانی ژەن و پیای، پەنەیاونای جوانا بە پاو پرنسیپوو یەکسانی ژەن و پیای، یاردیدای ئا ژەنا کە دلێ خانەوادەیەنە ئازارە دریا و هاندای ژەنا پێ بەشداری جە چالاکی سیاسیەنە. هەرپاسە نویستەی و هۆرگێلنای بەرهەمێ جە بواروو زانستوو ژنۆلۆژی و پەیجۆری و نویستەی چا بارۆ بە هۆرامی ئەرکێوو تەروو ئی کومسیۆنەینە. ــ کۆمسیونوو کۆمەڵایەتی : ئەرکوو کۆمسیۆنوو کۆمەڵایەتی پەیجۆری زانستیانە جە بارەو ڕەوشوو کۆمەڵایەتی کوردا بە تایبەت مەحاڵوو هۆرامانی و هەرێموو هۆرامی نشینەکا. کۆمسیۆنوو کۆمەڵایەتی هەرپاسە ئەرکوو زانیاریدای بە تاکەکا کۆمەڵگای و متەیەرەو پرۆژۆ چارەسەری پێ گرفتە کۆمەڵایەتیەکاش ئینا سەروو شانەیۆ. شۆنەرەلوای و کارکەردەی سەروو ئا گرفتاوە کە کۆمەڵگانە ڕووبەڕوو خەڵکی باوە و هۆرگێڵناو بابەت و نویسەی جە بواروو کۆمەڵایەتیەنە بە هۆرامی ئەرکەکا تەریشەنێ. ـ کۆمسیۆنوو پە نه یاونای : ئەرکوو کۆمسیۆنوو پەنەیاونای شۆنەرەڵوای جە بواروو لازمیەکا فکری و پەروەردەیی سەرجەم چینەکا کۆمەڵگاو کوردی و هەرپاسە متەیرۆ پرۆژە و بە ئەنجام یاونایشانە. ئەژناساو ویەردە و جۆگرافیا، فەرهەنگ، کەلتوور، کۆمەڵگا و ئەژناسنامەو کوردی ئامانجوو پڕۆژەکا ئی کۆمسیۆنەیەنە. گرد جۆرە کردەوەی پەروەردەیی و وەشکەردەی دیکمۆمێنت و سمینارێ زانستیێ و هۆرگێڵنای و نویستەی بابەتا پەنەیاونای بە هۆرامی و هەرپاسە ئامادەکاری پەێ گەشەپەنەدا و پەنەیاونای پێ نویستەی و وانایۆ هۆرامی ئەرکەکا تەرێ ئی کۆمسیۆنەیەنێ.

ــ کۆمسیۆنوو جوانا : ئی کۆمسیۆنە ئەرکوو ڕێکوستەی و چالاک کەردەی جوانا جە بەشە جیاجیاکا پەیوەندیدار بە جوانا گێرۆ ئەستۆ وێش. هەرپاسە کارکەردەی پێ هامڕاکەردەی جە بواروو خەباتی نەتەوەیی و وەرگێرتەی جوانا بە گیروودەبیەی بە مادە هۆشبەرەکا و گرووپە مافیایەکا و نەکۆتەیشا دلێ تەڵۆ گرووپە تندڕەوەکا و ئا لایانا کە زەرەرشا پێ کۆمەڵگای جە قازانچیشا فرەتەرا جە ئەرکەکا ئی کۆمسیۆنەیەنێ. ــ کۆمسیۆنوو فەرهەنگی : کۆمسیۆنوو فەرهەنگی ئەرکش ئەژناسناو فەرهەنگی هەرەقەتینوو کوردی بە تایبەت دەساودەسوو هۆرامانیا. لکەدای جوانەکاما بە فەرهەنگوو گەلەکێما تا جە گەشەکەردۆ ئەژناسنامە و کەسایەتیشانە ڕٶڵی گۆرە وینۆ جە هەرمانەکا ئی کۆمسیۆنیەنە. هەرپۆچیچ کۆمسیۆنوو فەرهەنگی جە بوارە جیاجیاکاو فەرهەنگی و هونەری پێسە موزیک، فۆڵکۆلۆر و هۆرپڕای و شانۆی و بوارەکاتەروو هۆنەری چالاکی رێکوزۆ و هۆڵوو بەشداری کەردەی جوانا مدۆ. بێجگە جە وەشکەردەی گرووپی پەروەردەیی، هونەری و فەرهەنگی، پێک ئاردەۆ نیشانگای فەرهەنگی پی ئەژناسناو فەرهەنگوو گەلەکێما جە ئەرکەکا ئی کۆمسیۆنیەنە. کۆمسیۆنوو فەرهەنگی هەرپاسە ئێستەیۆ توانایی جوانەکا و یاونای جوانه هونەرمەندەکا بە ئاستوو پرۆفشناڵی و گەشەدای بە فەرهەنگ و هونەروو کوردی جە هەرمانەکاشەنێ. . کۆمسیۆنوو رایاونای و چاپەمەنی : ئەرکوو کۆمسیۆنوو رایاونای زانیاری ڕاس و دیموکراتیکیا جە ڕاو بەرنامەو تەلەفزیۆن، ڕادیۆ، پەڵیانە و تۆڕە کۆمەڵایەتیەکانە بە خۆڵکی و زوانی سەرەکیش پێ یاونای ئا زانیاریا هۆرامیا. بەشوو چاپەمەنی ئەرکوو چاپ کەردەی بابەتە فکریەکا و ماتریاڵوو ئایدیۆلۆژی پڵاتفۆرمی جە وێش گێرۆ. . کۆمسیۆنوو ئابووری : ئەرکوو ئی کۆمسیۆنەی ئانەن کە ئابووری پڵاتفۆرمی بە باوەی بە ویری هەرەوەز ، سۆز و سەربەوێ رێکوزۆ. پەیڵوای سەروو دەرئامەد و سەرفیاتوو پڵاتفۆرمی کەرۆ. هەر پاسە پرۆژێش با پێ دابینکەردەو ئابووری پێ چالاکیەکا و هەرمانەکا پڵاتفۆرمی.

– چوارچۆ پڵاتفۆرمی: پڵاتفۆرموو هۆرام-ی سەرتەرین بەشوو ڕێکوستەکەیا پێ دیاری کەردۆ کونفرانسێ ساڵانەی. جە کۆنفرانسەکانە سیستموو هام سەرۆکایەتی و ڕاوەبەری هەریکەم ٧  کەسی جە لاو بەشداربیاوە هۆرچنیا کە مشۆم ژەنی و نوێنەروو جوانایچش چەنە بۆ. دماتەر ڕاوەبەری قسەکەروو وێش هۆرچنۆ. کۆمسیۆنەکێ جە ئەندامەکا پڵاتفۆرمەکەی پێک مەیا و وەرپرسێ کومسیۆنەکا ئەندامێ ڕاوەبەریەنێ. ڕاوەبەری هەریکەم مانگێو جارێو گلێرۆ بۆوە و هەرمانەکا مانگی ویەردەی هۆرسەنگنۆ و پێ مانگی ئایەندەیچ پڵانوو وێش منیۆرە. ڕاوەبەری مشۆم جە کۆنفرانسی ساڵانەنە ڕاپۆرتوو کاروو خەباتیش سەروو بنەماو ڕەخنە و ڕەخنەدایۆ دۆ بە کۆنفرانسی. ڕاوەبەری کۆن مشۆ دماو کۆنفرانسێ ساڵانێ گردوو وەرپرسیاریەتی و ئارشیو و ئەمانەتوو پڵاتفۆرمەکەی ڕادەسوو ڕاوەبەری تازەی کەرۆ. پڵاتفۆرمەکە جە بەشوو وەرکەوتی ، پانیشت و بەروو وەڵاتی رێکوستەو وێش بۆنەوە چێروو ڕاوەبەریە یۆی گێراوە. ــ ئەندامیەتی : . ئەندام مشۆم پرنسیپە بنەڕەتیەکا پلاتفورمەکەی کە وەڵتەر ئیشارەشا پەنە کریان پەسەند کەرۆ. .  ئەندام مافوو ڕەخنەگێرتەی و پەرس کەردەیش هەن و تاوۆ جە کۆمسیۆنەکانە یاگێ گێرۆ. . ئەندام بە پەسەند کەردەی جە لاو ڕاوەبەریوە تاوۆ نوێنەرایەتی پلاتفورمەکەی جە گرد شار ، دەگا یان وەڵاتێوەنە کەرۆ و ئەرکوو وەرپرسیاریەتی گێرۆ وێش. . ئەندام گەر جە لایانوو کومیتۆ ئامادەکاروو کۆنفرانسی ساڵانەیۆ پەسەند کریۆ تاوۆ بۆ بە نامزەدوو ڕاوەبەری. . ئەندام مشۆ پارێزەروو نهێنیەکا پلاتفورموو هۆرام-ی بۆ. . حەقوو ئەندامیەتی جە بەروو وەڵاتی مانگانە ١٠٠ کرۆنێ سویدیا پەێ وەڵاتەکا تەری دە یروێ ، دە سۆڵارێ یا دە پۆندێ و جە وەڵاتیچەنە بەپاو هەل و مەرجوو ئا یاگەیە کە ئەندام هەن دیاری کریۆ.