User:Habtamu.negash/sandbox

ሀገራችን ኢትዮጲያ በአለም ካሉ ሀገራት እጅግ ቀደምት ከሚባሉት ምናልባትም የመጀመሪያዋ ሀገር እንደሆነች በታሪክ ድርሳናት ሰፍሮ ይገኛል፡፡ ይህች ታሪካዊት ሀገር በዘመናት መካከል ያጋጠሟትን አያሌ ፈታኝ ችግሮች በማለፍ ህልውናዋን አስጠብቃ ዛሬ ላይ ደርሳለች፡፡ ኢትዮጲያ ኢትዮጲያ ሆና እንዳትቀጥል በየጊዜው ካጋጠሟት ችግሮች አንዱና ዋነኛው የውጪ ሃይሎች ወረራ ሲሆን ይህንንም በህልውናዋ ላይ የተጋረጠ አደጋ ቀደምት አባቶቻችን እጅግ አስደማሚ ተጋድሎ በማድረግ ሀገራችን አንድም ጊዜ ለውጪ ሃይሎች ሳትንበረከክ ከአፍሪካም ከላይቤሪያ ሌላ ብቸኛዋ በቅኝ ግዛት ያልተያዘች ሀገር ሆና እንድትዘልቅ አስችለዋታል፡፡አባቶቻችን እና እናቶቻችን በአድዋ፡ በዶጋሊ፡በማይጨው የሰለጠነ መሳሪያ ታጥቆ ከመጣው የጣሊያን ወራሪ ጦር ጋር ያደረጉት ተጋድሎ እንኳንስ ለእኛ ለኢትዮጲያውያን ይቅርና በመላው አለም ለሚኖሩ ጥቁር ህዝቦች እስከዛሬ ድረስ መመኪያ ሆኖ ቆይቷል፡፡ በዚህም መነሻ አለም ኢትዮጲያውያን የሚባሉ ህዝቦችን "የአትንኩኝ ባይነት" እና "የነጻነት" ምልክት አድርጎ እንዲቀበል ተገዷል፡፡ ኢትዮጲያ በጦርነት እና በተጋድሎ ብቻ ሳይሆን በቀደምት ስልጣኔ ባለቤትነትም ቢሆን በቀዳሚነት ከሚጠቀሱ ጥቂት የአለም ሀገራት አንዷ ነች፡፡ ሀገራችን የራሷ የሆነ የስነ ጥበብ፡ የስነህንጻ ፡የቋንቋ፡ ባህል፡ ፊደል፡ የቀን አቆጣጠር ወዘተ ባለቤትም ናት፡፡ ኢትዮጲያ በውስጧ ከሰማንያ በላይ ብሄረሰቦች የያዘች ስትሆን እኝህም እያንዳንዳቸው የየራሳቸው ባህል፡ ቋንቋ ፡ጥበብ ፤ታሪክ ያላቸውና በውህደታቸውና በህብረታቸው የተፈጠረች አንዲት አስገራሚ ውብ ሀገር ናት፡፡ ይህች የነጻነት ተምሳሌት የሆነች ሀገር ከራሷም አልፋ ለሌሎች የአፍሪካ ሀገራት በጸረ ቅኝ ግዛት ትግላቸው ወቅት የእርዳታ እጇን በመዘርጋት ባሳየችው አፍሪካዊ ወንድማማችነት እና ተነግሮ በማያልቀው አንጸባራቂ ታሪኳ መነሻ ከቅኝ የወጡ የአፍሪካ ሀገራት ባንዲራዋንም ጭምር በተምሳሌትነት ወስደዋል፡፡ ከላይ በተጠቀሱትና ሌሎች መሰል ምክንያቶች ማንኛውም ኢትዮጲያዊ ለሀገሩ ጽኑ የሆነ ፍቅር ያለው ሲሆን ኢትዮጲያዊ ሆኖ በመፈጠሩ ብቻ እራሱን እድለኛ እና የተለየች ሀገር ባለቤት አድርጎ የሚመለከት መሆኑ የአደባባይ ሚስጥር ነው፡፡ ይህንን ልዩ ስሜት ነው እኛ "የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት" ስሜት የምንለው፡፡ ይህ የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ከጥንትም የነበረ የተከበረ ስሜት ሲሆን ይህም ጥልቅ ስሜት የሀገራችን ህዝቦች ከየትኛውም ጠላት ሀገራቸውን ለመከላከል ያደርጉ በነበረው ተጋድሎ ውስጥ ጉልህ ስፍራ ያለው እና ምናልባትም ብቸኛው አነሳሽ ሃይል ነው፡፡ የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት ሀገራችን እስከዛሬ ድረስ የራሷ የሆነ ባህል ቋንቋ ጥበብ ወዘተ እንዲኖራትና ይህንንም በጊዜ ሂደት ሳትበርዝ የራሷን ቀለም እንደያዘች እንድትቆይ ያስቻላት ስሜት ነው፡፡ ይህ ማለት ግን የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት እስከዛሬ ድረስ በተመሳሳይ የሙቀት ልኬት እና ደረጃ ላይ ቀጥሏል ማለት አይደለም፡፡በተለያየ ጊዜ ከውስጥም ሆነ ከውጪ በሚኖሩ የፖለቲካ ለውጦች ይህ የብሄርተኝነት ስሜት አንድ ግዜ ከፍ አንድ ግዜ ዝቅ ሲል ቆይቷል፡፡ ሀገራችን ኢትዮጲያ በዘውድ አገዛዝ ስርአት ስር በነበረችባቸው አመታት የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት ጠንካራ የነበረ እንደሆነ መናገር ቢቻልም አልፎ አልፎ ይህ ስሜት ሲዳከምና በአንጻሩ የአካባቢያዊ ማንነት ቀበሌኛነት ጎልቶ ብሄራዊ ማንነታችን አደጋ ውስጥ ሲወደቅም ይስተዋላል፡፡ ለዚህም ትልቁ ምሳሌ የሚሆነው የዘመነ መሳፍንት ስርዓት ተግባራዊ የሆነበት ታሪካዊ ወቅት ነው፡፡በዘመነ መሳፍንት ኢትዮጲያ እንደ አንድ ሀገር መቆም ተስኗት በፈራረሰችበት እና እዚም እዛም በሚቋቋሙ ትናንሽ መንግስታት በተከፋፈለችበት ወቅት ከጎንደር ቋራ የተነሳው መይሳው ካሳ (ኋላ ላይ ዳግማዊ ቴዎድሮስ ተብሎ የነገሰው) ወድቆ የነበረውን የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት ከፍ በማድረግና አንዲት ኢትዮጲያን የመመስረት ታላቅ ራእይ ይዞ በመነሳቱ አዲሲቷ ኢትዮጲያ ዳግም ልትወለድ በቅታለች፡፡ ከአጼ ቴዎድሮስ በኋላ የነገሱት ነገስታትም ይህንን ስሜት የበለጠ በማሳደግ ከሞላ ጎደል ሁሉም ኢትዮጲያዊ የሚስማማበትን ብሄራዊ ስሜት ፈጥረው ዛሬ ላለነው ትውልድ ኢትዮጲያ የተባለች የምስራቅ አፍሪካን ታላቅ ሀገር አስረክበውናል፡፡ ይሁን እንጂ ከአጼዎቹ ስርአት የመጨረሻው ንጉሰ ነገስት የሆኑት አጼ ሃይለስላሴን የተካው የደርግ ወታደራዊ መንግስት ቀደም ሲል የነበረውን ኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት በአዲስ መልክ ለመጻፍ በመሞከሩ እስከአሁን ድረስ ለዘለቀ የተሳከረ የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት መፈጠር ምክንያት ሆኗል፡፡ ከዚህም በላይ የደርግ ስርአት ይከተል በነበረው አለምአቀፋዊ ህብረተሰባዊነት ርዕዮተ-አለም ምክንያት ከላይ የተገለጸው የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት በመጠኑም ቢሆን ጉዳት አልደረሰበትም ማለት ግን አይቻልም፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ከንጉሱ ስርዓት መጨረሻ ጀምሮ እና በደርግ የአገዛዝ ወቅትም ጭምር በተለይም በተማሪዎች እንቅስቃሴ ወቅት በሀገራችን ታሪክ ባልተለመደ መልኩ ከብሄራዊ ስሜት ይልቅ አካባቢያዊ ማንነቶችን የሚመለከቱ ጥያቄዎች በመበራከታቸው የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት እየተዳከመ የብሄረሰብ ጥያቄዎች እየጎሉ መጥተው ይህ ችግር ከፍተኛው ጫፍ ላይ በደረሰበት በ1983 ዓ.ም ጭራሽኑ በብሄረሰብ የተደራጁ ቡድኖች ስብስብ የሆነው በህወሃት/ ኢሃዴግ የሚመራው ስብስብ የሀገሪቷን ስልጣን በእጁ ሊያስገባ ችሏል፡፡ይህም ጊዜ የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት የመጨረሻውን ዝቅታ የነካበትና በአጠቃላይ ስሜቱ በሞት አፋፍ ላይ የተገኘበት ወቀት ነው ማለት ይቻላል፡፡ በህወሃት ኢሃዴግ የሚመራው መንግስት ከኢትዮጲያዊ ማንነት ይልቅ ለክልላዊ እና ጎጣዊ ማንነት ቅድሚያ በመስጠቱና ለኢትዮጲያዊ ማንነት አነስተኛ ቦታ እንኳን በመንፈጉ በአሁኑ ወቅት ጭራሽ ኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት ተንኮታኩቶ ሞቷል ብሎ ለመበየን የመጨረሻው እንጥፍጣፊ እስትንፋሱ ቀርቷል፡፡ ዛሬ ከዘመነ መሳፍንት ጌዜ ባልተናነሰ ሁኔታ ክልሎች ከኢትዮጲያዊነታቸው ይልቅ ለአካባቢያዊ ማንነታቸው ልዩ ትኩረት እየሰጡ በመምጣታቸው ኢትዮጲያዊ ሆኖ የተፈጠረውን ዜጋችንን ከክልሌ ውጣልኝ በማለት ኢትዮጲያዊውን በገዛ ሀገሩ መጻተኛ እና ስደተኛ አድርገው እስከማስቀመጥ ደርሰዋል፡፡በአንዳንድ ክልሎች እና አካባቢዎች የሚታየውም የመገንጠል ፍላጎትና አዝማሚያ ከኢትዮጲያዊነት ስሜት የማፈንገጥም ሁኔታ የዚሁ የኢትዮጲያዊ ብሄርተኝነት ስሜት መዳከም ውጤት ነው፡፡ በዚህም ምክንያት ደግሞ ማለትም ህዝቦች ከኢትዪጲያዊነት ይልቅ የክልላዊነት ስሜት እያየለባቸው ሲሄድ ግኑኝነታቸው የበለጠ እየሻከረ ከመሄዱም በላይ በዚህም መነሻ በየጊዜው አስከፊ የሆነ ደም አፋሳሽ ግጭቶችን ለማስተናገድም የተገደድን ለመሆናችን ነጋሪ አያስፈልገንም ፡፡ ምክንያቱም ህዝቦች በኢትዮጲያዊነት ስሜት የማይተያዩ በሆነ ጊዜ ውስን በሆኑ የጋራ ሀብቶች ላይ ተግባብቶ የመጠቀም ፡በጋራ ሊኖሩ ግድ በሆነባቸው ቦታዎች ላይ ተስማምቶ እና ተከባብሮ የመኖር እድላቸው የመዳከም እድሉ ሰፊ መሆኑ እና ይህም ቆይቶ የግጭት መንስኤ ሊሆን መቻሉ ጥሬ ሃቅ በመሆኑ ነው፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ በአሁኑ ወቅት በሀራችን ባለው ነባራዊው የፖለቲካ ምህዳር ከብሄራዊ አንድነት ሃይሎች ይልቅ የአካባቢያዊ እና ቡድናዊ ሃይሎች ግፊት እያየለ በመምጣቱ ይህም አዝማሚያ ከላይ ካነሳናቸው ጉልህ እና እየተባባሱ ካሉ ችግሮች አንጻር ለኢትዮጲያ ህልውና አስጊ በመሆኑ ጭምር የኢትዮጲያን ጥያቄ እንደ አንድ ወሳኝ ጥያቄ ለብቻው አጉልቶ የሚያነሳ የፖለቲካ ሃይል ይፈጠር ዘንድ ግድ ብሏል፡፡ ሀገራችን አሁን የምትገኝበትንና ህልውናዋን አጣብቂኝ ውስጥ የከተታትን ችግር ከግምት ውስጥ ስናስገባ እውነትም በኢትዮጰያዊ ብሄረተኝነት መንፈስ የተቃኘ የፖለቲካ ሃይል ብቸኛ መዳኛዋ መሆኑን እንገነዘባለን፡፡ ኢብንም ይህ ከላይ የተጠቀሰው ችግር የወለደው ጊዜውን የጠበቀ የፖለቲካ እንቅስቃሴ ነው፡፡