User:Irfanullah.fazli

بیست و پنجمین سال وفات مرحوم الحاج الحافظ مولانا فضل من الله فضلی تسلیت باد. مختصر سوانح مرحوم الحاج الحافظ مولانا فضل من الله( فضلی ) زندگی نامه علمی مرحوم مولانا فضل من الله (فضلی) که بصورت مشرح و مفصل ازقید قلم تجاوز می کند با آنهم روی ایجاب به شکل بسیار مختصرشمۀ ازانوار حیات وی چنین نگاشته می شود. مرحوم الحاج الحافظ مولانا فضل من الله (فضلی) فرزند مرحوم عالم ) هـ ۱۳۱۴ ( شهیر وطن شیخ التفسیر و الحدیث مولوی عبدالغنی معروف به مولوی صاحب قلعه بلند درسال ش در قریه قلعه بلند ولسوالی بگرام ولایت پروان در خانواده علم و معرفت متولد گردید وتحصیلات خود را ) هـ ش به پایه ۱۳۳۷ دررشته علوم دینی نزد پدر مرحومش و بالآخره در دارالعلوم عالی عربی کابل درسال  نفر طلاب موفق به اخذ درجه اعلی( اول نمره ۲۶۴( اکمال رسانید (شهادت نامه فراغت موصوف که در بین عمومی ) گردیده ، فعًلا قید آرشیف محترم ملی افغانستان در کابل میباشد، که در صورت ضرورت به آن مراجعه گردد). سپس متدرجا بحیث یک عالم جید وتوانا عرض وجود کرد. مرحومی همانطوریکه میراث پدربزرگوارش بود علم ودانش خودرا در ساحه انجام خدمات دینی و نشر اشاعه علوم اسلامی بکار برده و در زمینه های مختلف مشغولیت های رسمی و شخصی این هدف را یگانه  ن ص ب  العین خویش قرار داده بود. کلام الله مجید را در بستر مریضی با استفاده از فرصت در مدت که عادتًا نهایت دشوار ،این دانشمند بزرگ است حفظ نمود که تا آخرین لحظ حیات در سینه محفوظ داشت. مرحوم استاد فضل من الله (فضلی) در بخش های مهم ادارات دولتی انجام وظیفه نموده و وظایف خویش را با کمال امانت و تقوا به پیش برده است. زمانی بحیث مدیر مسول مجله دینی پیام حق مدتی به صفت آمر مسول مطبوعات پروان وقتی به حیث قاضی و رئیس محکمه و نیز در معارف کشور بحیث استاد مدرسه و پوهنتون و رئیس مدارس دینی و بعدا بحیث مشاور وزارت امور داخله حکومت مؤقت مجاهدین ایفای وظیفه نموده و در هر مرحله مصدر خدمات ارزنده  ۱

گردیده که بالمقابل از طرف مقامات عالیرتبه دولتی مستحق تقدیرنامه ها و تحسین نامه ها به درجه های مختلف گردیده است. علاوه بر اینکه صدها مقالات علمی و تحقیقی در زمینه مسایل و حقایق اسلامی به رشته تحریر در آورده واز طریق جراید و مجلات کشور(پیام حق، قضاء ، اوقاف ،عرفان، انیس) و غیره به نشر  )هـ ش تا تحول  ثور ۱۳۳۹( سپرده است، در نوشتن تفاسیر وموعظه های دینی رادیو افغانستان ازسال. ) هـ ش سهم فعال و عمده داشت که تعداد آن از هزار تجاوز می کند ۱۳۵۷( قابل یاد آوریست که بعضی از آثار، تراجم و مقالات متشره استاد فضل من الله (فضلی) گاهی به اسم مستعار(احسان الله نیکو کار ، ابواحسان الله، نجیب الله مقتصد، ابو نجیب ) و احیاناً باحروف مخفف (ف-فضلی) به چاب رسیده است. اینک یک تعداد کتب مهم وارزشمند دینی را که تألیف ویا ازعربی ترجمه نموده قرار ذیل است. آثار علمی و فرهنگی : الف :- در کابل:  : رساله قرآن ودانش ترجمه است در کابل طبع شد. ۱ //        //         :اخلاق از نظر غزالی     ۲ //        //        :زندگانی خلیفه دوم (رض) ۳ //          //       :امام اعظم ابوحنیفه وافکاراو ۴ //         //                  :نظام مالیات در اسلام ۵ ب :-   در سرزمین هجرت:     :  ترجمه   المدخل ۱. ://      جندالله ثقافتاواخلاقا ۲     :   //       المجتمع الاسلامی والمجتع الشیوعی (مقارنه بین اساسات جامعه اسلامی و جامعه کمونستی). ۳        ://       ماذا یعنی انتمایی  ....(منسوب بودنم به اسلام چی معنی دارد). ۴ .       ://      الاسلام (اسلام شناسی در سه جلد) ۵ ۲

۶    :   //      الایمان. ۷      : //      سیرت النبی (ص) شبلی نعمان جلد اول و پنجم. ۸ .      :   //      معلم فقه حنفی ترجمه فارسی الاختیار لتعلیل المختار ۹. //     :   الخطر الیهودی (پروتوکولات حکمای صهیون) ۱۰       ://      از فرازمنبر بیت الله الحرام (که ترجمه خطبه های علمی فضیلۀ الشیخ محمد عبدالله بن سبیل ۱۱ رئیس الحرمین الشریفین و امام مکه المکرمه )میباشد. ج:- تألیفات: رساله ای تحت عنوان روزه. ۱ : . : پا به پای مسایل قضایی و اصطلاحات حقوقی ۲  : محمد وکار نامه های درخشانش .که به حیث کتاب درسی مدارس دینی در کابل طبع شده. ۳ : دفتر خاطرات قضائی ( من قاضی بودم ).۴ وظایف رسمی مرحوم مولانا فضل من الله (فضلی)  .وزارت اطلاعات وکلتور ، هـ ش عضو مدیریت عمومی تنویر افکار ۱۳۳۹   :درسال ۱. :مدیر مسول مجله (پیام حق ) ۲. :آمرعمومی مطبوعات ولایت پروان ۳. :قاضی محکمه مرافعه ولایت پروان ۴. :به حیث قاضی در محکمه جبل السراج ولایت پروان ۵. :عضوی تفتیش ستره محکمه واستاد در کدر قضایی ۶. :قاضی محکمه دیوان جزای ولایت کابل ۷. :رئیس محکمه معاملات ولایت کابل ۸ ۳

قابل یاد آوری است: در سمینار قضائی که از طرف ستر محکمه درکابل غرض تدوین قوانین قضائی کشور(جزاء ) هـ ش دائر شده بود، مرحومی بحیث عضو کمیته قانون مدنی نقش فعال، برازنده و ۱۳۵۵و مدنی) درسال ( ملموس داشتند. :استاد افتخاری در دیپارتمنت عربی پوهنحی زبان وادبیات و پوهنحی شرعیات پوهنتون کابل. ۹ :رئیس عمومی ریاست تعلیمات اسلامی در وزارت تعلیم و تربیه (که بعد ها به معینیت تعلیمات اسلامی ۱۰ ارتقأ یافت). :مشاور وزارت امور داخله حکومت مؤقت مجاهدین در پشاور پاکستان. ۱۱ ) هـ ش. ۱۳۷۱( پشاور پاکستان سال – :مسؤل شعبه تحقیقات اسلامی، انجمن تحقیقات علمی ومشورتی ۱۲. :رئیس معارف اسلامی در چوکات وزارت اطلاعات و کلتور حکومت اسلامی افغانستان ۱۳ اشتراک در سمینار ها وکنفراس های علمی :   مرحوم استاد فضل من الله فضلی به دعودت ها ،غرض اشتراک در سمینار های علمی لبیک گفته و تحت  )۱۳۵۵ عناوین مختلف بحث های علمی و تحقیقی خویش را تقدیم مجلس می نمودند که سمینار قضائی سال( هـ ش در کابل و اشتراک در سمینار های علمی شورای ثقافتی جهاد افغانستان منعقده اسلام آباد، پاکستان و ده ها سمینار دیگرو کنفرانس های علمی قابل یاد آوری میباشد. مرحوم مولانا فضل من الله فضلی شخص بردبار متواضع و بی ریا بود تظاهر به شخصیت و دانش نمی کرد و خودخواهی و خودنمایی را نمی شناخت چهره اش گشاده و صحبت وبر خوردش صمیمانه بود چه در ساحه  ساده گی را برتشریفات ترجیح میداد. لباسش ساده غذایش ساده و ،کارهای رسمی و چه در زندگی شخصی مهربانی وصمیمت از خصوصیات بارز وی بوده که قلوب ،خویشتن را محصور گرایشات مادی ونمایشی نمیکرد دوستان را بخود جلب می نمود. استاد مرحوم مانند هزاران تن ازعلما و مجاهدین کشور از گزند و مظالم جلادان کمو نزم در امان نماند و مدتی را در زیر شکنجه وزندان ملحدین سپری نمود که آثار شکنجه های الحاد گران تا پایان حیات باوی همراه بود. مرحوم مولانا (فضلی) از وضع نا بسامان کشور نهایت رنج می برد و همواره برای حفظ وحدت ورفع کشیده گی ۴

ها تبلیغ نموده در نشست ها ی رسمی و شخصی، اتفاق و اتحاد سراسری بین اقشار مختلف کشور را یگانه راه رسیدن به ساحل پیروزی و نجات میدانست .بلاخره پس از تاسیس حکومت اسلامی در کشور بحیث رئیس معارف اسلامی در چوکات وزارت اطلاعات و کلتور ایفای و ظیفه می کرد. مرحومی در حیات خود یک بار ازدواج نموده بودکه ثمره آن شامل دختران و پسران میباشد. فرزندان ایشان به ترتیب هریک : )۵۰ ) هـ ش به عمر( ۱۳۹۱( - قاضی احسان الله فضلی لیسانس دانشکده شرعیات دانشگاه کابل، در سال ۱ سالگی جهان فانی را وداع کرد. )هـ ش ۱۳۹۷ - نجیب الله فضلی لیسانس دانشکده ادبیات عربی دانشگاه الازهر جمهوریت عربی مصر فعلاً ( ۲ به حیث استاد دارالعلوم عالی عربی کابل ایفای وظیفه مینماید. سرانجام این دانشمند بزرگ، حافظ قرآن عظیم الشان، نویسنده چیره دست و سابقه دار کشور به اثر مریضی ) هـ ق ۱۴۱۳ شوال المکرم ۶ هـ ش مطابق ۱۳۷۲( که عاید حالش گردیده بود روز دو شنبه نهم حمل ) سالگی در محیط هجرت ( پشاور ) داعی اجل را لبیک گفته گفته به ۵۷( عصر به عمر ۴مقارن ساعت رحمت حق پیوست. (انا لله و انا الیه را جعون ) سعد یا مردِ نیکو نام نمیرد هرگز              مرده آنست که نامش به نیکویی نبرند قضات سترمحکمه، مامورین ، جنازه استاد بعد از انتقال به کابل در حالیکه عده ای از اعضای  کابینه ،علماء عالیرتبه ملکی و عسکری دولت اسلامی ، دوستان ، شاگردان واراد تنمدان آن مرحوم شرکت ورزیده بودند روز ) هـ ش  قبل ازادای نماز عصر در هدیره پنجصد فامیلی خیرخانه مینه محترمانه ۱۳۷۲ ( سه شنبه دهم حمل بخاک سپرده شد. زنده وجاوید ماند هر که نیکو نام زیست             کز عقبش ذکر خیر زنده کند نام را . یادش گرامی و فردوس اعلی مقامش باد–روحش شاد ۵

بسم الله الرحمن الرحیم مرثیه که توسط دانشمند عالیقدر مرحوم مولوی محمد حنیف (حنیف بلخی) در رثای مرحوم مولوی فضل من الله فضلی سروده است آنروز تا بیان شـد حرف قضایــی فضلی          در سوگ غم نهانشد هر آشنایــی فضلی                    هر انـجمــن چوبشنید آواز مـرگ اورا              بنشــست بس پریشان اندر عزای فضلی                    از قلعه بلندش تا ســـاحه پشـــاور            جمله حساب میشد ماتم ســــرای فضلی                    گویند موت عالِم باشد چو موت عالَــم            این اصل گشـــت روشن ازماجرای فضلی                     با فقر بود همدم در پیش کس نشد خم             درزندگی همین بود ارض وســمای فضلی                    آن همت امیری آن خصلت فقیــــری             کـــس را نبود حاصل یعنی سوای فضلی                      صدها بهار آید ، لیل و نــهار آیــــد             بر ســروِ کس نزیبد همچون قبای فضلی                     صد کوچه ادب را گر جستجو نمایـــی           کو همچو  مرد فاضل آیــــد بجای فضلی                                                                 تاریخ مرگ اورا پرسیدم از جنابی                                                         همره "بناله "  گفتا  " فردوس جای فضلی" ) هـ ۱۳۷۲اگر کلمه (بناله) و (فردوس جای فضلی ) به حساب ابجد جمع شود سال وفات مرحومی ( ش را میدهد که ماده تاریخ گویند.


 * 1) fazliMenullahFazli
 * 2) fazliCV
 * 3) fazli
 * 4) fazliMenullahFazli
 * 5) irfanullahFazli
 * 6) irfanullah
 * 7) مختصر سوانح مرحوم الحاج الحافظ مولانا فضل من الله فضلی