User:Ismailfarhadkarem

ئیسانۆل
سوتەمەنی ئیسانۆل بریتیە لە (کحولی ئەسیل), ھەمان شێوەی ئەو کحولەیە کە لە خواردنە کحولیەکان بەدەست دێت و بەکاردێت وەک و سوتەمەنی. وە زیاتر وەک سوتەمەنی بۆ ماتۆرەکان بەکاردێت، بەشێوەیەک کە سوتەمەنی سروشتی زیاد بکرێ بۆ گازۆلین. ووە یەکەم ئۆتۆمبێل کە بە شێوەیەیکی گشتی بە پشت بەستنی تەواو لەسەر ئیسانۆل دا بروا ئۆتۆمبێلی جۆری (فیات ١٤٧) بوو.

پێکھاتەی کیمیایی
لە کاتی دروستبوونی ئیتانۆل بە ڕێگای فێراندن (تەخمیرکردن)، شەکرەکانی وەک گلوکۆز وە جۆرەکانی تر کە لەناو گەنمەکان و دەنکەکانی خواردەمەنیەکان ھەن دەگۆرێن بۆ ئیسانۆل و دوانە ئۆکسیدی کاربۆن

C6H12O6 → 2 C2H5OH+ 2 CO2 + heat

فیراندنی ئیسانۆل ھەموو کات بە شێوەیەکی خاوێن نابێت بە ڕێژەی ١٠٠٪ بەڵکو ماددەکانی وەک گلایکۆل و ئەسێتیک ئەسیدی لەگەڵدا ئەبێت

ئامادەکردنی ئیسانۆل
بۆ ئەوەی ئیسانۆل ئامادە بێت بۆ بەکارھێنان وەک سوتەمەنی دەبێت یەکەم جار ئەم ڕووە رەقەی دەوروبەری بەشێوەیەکی ڕێک لا ببردرێت وە ئەو ئاوەی کە تێیدا ماوەتەوە ئەویش بە ھەمان شێوە لاببردرێت. پاش کرداری فیراندن. وە دوایی ئەم پێکھاتەیە گەرم دەکرێت تاوەکو ئیسانۆل بە ھەوادا دەڕوات وە ئەم پڕۆسەیە ناو براوە بە (دڵۆپەکردن). لایەنی ئابووری بەکارھێنانی ئیساتۆل: ئیسانۆل بە نزیکەیی ڕێژەی وزەی کەمتری ٣٤٪ بەکاردێنێت بۆ ھەر یەکەیەکی گازۆلین (بەنزینی خاوێن) وە ئەوەش ئەبێتە ھۆی کەمکردنی ڕێژەی میل بۆ ھەر گالۆنێک بە پێی پێوەری ئەمریکی ئەمەش ئەبێتە ھۆی کەمتر بە فیڕۆچوونی سوتەمەنی وەک ئەوەی گازۆلین و باشتر کارکردنی بەشەکانی تری مەکینە.

(بایودیزل (دیزلی سروشتی
دیزلی سروشتی ئاماژە بەو دیزلی رووەکی یاخود گیانلەبەری ئەکات کە ئەویش چەوری لەخۆی ئەگرێت، ئەویش لەڕێی خۆی دا پێکھاتووە لە زنجیرەیەکی درێژ لە (مەسیل و ئەسیل و بروبیل). زۆر بەی جار دیزلی سروشتی دروست دەکرێت لە ڕێگەی چەوری چالاک کراو بە ڕێگای کارلێلێکی کیمیایی ئەمەش وەک (رۆنی سرووشتی و چەوری گیانلەبەری) وە لەگەل ھەندێک ئەنزیمی تر کە بەرھەمھێنەری ترشی کحولین.

بەکارھێنانی بایودیزل
یان دەتوانرێ تێکەڵ بکرێ بە (B100) دەتوانریت بایودیزل بەشێوەیەکی خاوێن بەکاربھێنرێت لەسەر شێوەی سوتەمەنی دیزل وە ئەمەش لە بواری مەکینەی زۆر گەورەدا سوودێکی زۆری لێ دەبینرێت وەک لە ئۆتۆمبێلە بارھەڵگرەکان و گەشتی و شەمەندەفەر و تەنانەت لە بەاری گەرم کردنی خان و تاوەرەکان دەتوانرێت سوودی لێ ببینرێت بەڵام دەبێت زۆر بە باشی خۆشمانی لێ بپارێزین

سیفاتەکانی بایودیزل
بایودیزل بەوە جیادەکرێتەوە لە دیزلی کبریتی کە ڕێزبەندی سیتانی تێیدا زیاتر بەرچاوە کە ئەمەش وا دەکات تەمەنێکی زیاتر بە ماددەکە بدات وە بەھەمان شێوە پارێزگاری لە پێکھاتەی خۆی بکات لە کاتی بەکارھێنانی

(بەکارھێنانی بایودیزل لە جێنێرەیتەکان (موەلیدەکان
بایودیزل بەکاردێت لە موەلیدە تایبەتەکانیش دەتوانرێت بەکاربھێنرێت، لە ساڵی ٢٠٠١ کۆمپانیای ھەستا بە دانانی سیستەمێکی وزەی یەدەگ بە گوری ٦ مێگاوات کە بە تەواوەتی بەکاردەھات بە پشت بەستن بە تەواوەتی بە بایۆدیزل. وە ئەم جێنێرەیتەرانە ھەلی ئەوە بۆ کۆمپانیکان دەرەخسێنن کە لە کاتی برانی کارەبای گشتی سوود لەم ئامێرانە وەربگرن بۆ بەردەوام بوون و نەپچران لە کارەکانیان، ھەرچەندە کاریگەریەکی زۆر نەرێنیانەی لەسەر ژینگە ھەبوو بەڵام لەکاتی بەکارھێنانی جۆری توانرا ئەم ئامێرانە لە زۆرێک لەو گازە ژەھراویانە کەمبکرێتەوە کە لەکاتی داگیرسانی لێی دێنە دەرەوە وە لە لای قوتابخانە و نەخۆشخانە کە ئیشیان پێ دەکرێ بڕێکی کەمتر لە دوانە ئۆکسیدی کاربۆن دەردەدەن بۆ ناو ژینگە.

درووستبوونی بایودیزل
بەشێوەیەکی گشتی بایودیزل بەرھەم دەھێنرێت لە ڕێگای رووەک و گۆشت و ئەو خواردنانەی کە بەسەرچوون و فرێدراون و بەکارناھێنرێنەوە وەک رۆنی زیادی بەکارھاتوو وە ئەو ماددە خاوانە کە بە کەلکی خواردن نایێن. وە زۆر رێگە ھەن بۆ گۆڕانکاری یەک لەوانە ناسراوە بە پاڵنەری نارێک یان رێگەی شەپۆلی سەرووی دەنگی وە ڕێگاکانی مایکرۆوەیڤیش ھەتا.

ھێزی ناوەکی
بریتیە لەو ھێزەی کە بەکاردێت بۆ گەیاندنی ھەوا بۆ ناو پیستۆنەکان بۆ سوتانی ناوەکی مەکینە وە ئەم بەشە بەکاردێت بۆ زیاتر پاڵنان و زیاد کردنی پەستان و زیادکرنی پلەی گەرمی و چری ھەوا. وە ئەو مەکینەی کە بێ ئەم بەشەیە بە مەکینەکی ئاسایی دا ئەنرێت لە رووی سوتانی ھەوادا.

پێشەکی
ھێزی ناوەکی بەکاردێت بۆ دروستکردنی ئۆتۆمبێل و فرۆکە بۆ زیاتر بەھێزکردنی مەکینە و کارامەیی وە لە بنەرەتەوە ھێزی ناوەکی پێکھاتوە لە دوو پاڵنەر بە ریز لە دوای یەک. کە وا لە مەکینە ئەکەن ھەوای زیاتر لەخۆ بگرن سوتانێکی باشتر لەخۆ بگرن و لە رووی پلەی گەرمی و پەستان باشتر بێ لە چاو مەکینەکانی تر ئەو مەکینانەی کە تایبەتمەندی پاڵنەری بەرزیان تێدا بەدی دەکرێ توانایەکی زیاتریان ھەیە وە لە خەرجکردنی سوتەمەنی سوودێکی زیاتر بە خاوەنەکەی ئەبەخشن لە رووی ماددیەوە، وە توانای سووتان لە مەکینەکە زیاد دەکات بەپێی شیکردنەوەی سووری وزە لە یاسای دەەومی (سێرمۆداینامیک).

جۆرەکانی
دوو جۆری سەرەکی ھەن لە پالنەری ناوەکی کە زۆر بەربڵاون لەناو بوارەکەدا کە ئەوانیش ناسراون بە تۆربۆچارجەر و سوپەرچارجەر ئەوەی یەکەمیان بە کارەکەی ھەڵدەستێت لە رێگەی ئەو گازانەی کە لە خودی مەکینەکە دێنە دەرەوە وە سوپەرچارجەر زیاتر بە کاردێت لە مەکینە گەورەکان کە لە رێگای سوڕانی مەکینە ئەویش بە کاردێت وە زیاتر بەھۆی قایشی مەکینە دەجولێنرێت.

تۆربۆچارجەر
ئامێری تۆربۆچارجەر بەتەواوەتی پشت بە قەبارەوخێرایی دەبەستێت بۆ سوورانی بەو تۆربین ەی کە بەستراوە بە پاڵنەرەکەوە لەڕێگای شەفتێکی ھاوبەش، ئەو پەستانەی ھەوای کە درووستبوە دەتوانێ خێرایی بکەین لە رێگای سیستەمێکی پێکھاتوو لە ڤاڵڤ و کۆنترۆلی بەستراو بەسەریاندا، سوودی سەرەکی ئامێری تۆربۆچارجەر ئەوەیە کە دەتوانێت توانایەکی زۆر کەمتر خەرج بکات لەو بزوێنەرانەی کە تێیدا بەکارھاتوون بە بەراورد بە مەکینە گەورەکاندا (سوپەرچارجەر). وە خاڵە نەرێنیەکەی ئەمەیە کە کاتی وەڵامدانەوەی مەکینەیە کە کاتێکی زۆر ئەخایێنێ تاکو ئەگاتە ئەو خێراییەی کە لە ماوەیەکدایە ناو دەبرێت بە ھەڵگرتنی کاتی

سوپەر چارجەر
لە لایەن ئۆتۆمبێلە گەورەکان دواکەوتن نیە لە دروستکردنی ھێزێکی پاڵنەر لەبەرئەوەی پاڵنەری مەکینەکە بەشێوەیەکی بەردەوامی لە سورانەوە و خۆگونجاندنە لەگەڵ خێرایی مەکینە، ھەرچەندە ئەم جۆرەیان بەربڵاو نیە وەک جۆری سوپەر چارجەر لەبەرئەوەی ئەمەیان زەبری درووستبوو لە مەکینەکەوە وەردەگرێت بۆ سوورانەوەکەی کە ئەوەش ئەبێتە ھۆی لەدەست دانی کەمێک لە تواناکەی و کارامەیەکەی. جگە لەمە جۆری سوپەرچارجەر دوو (درام) بەکاردێنیت بۆ کردنە ژوورەوەی ھەوا بۆ ناو بزوێنەر لەبەرئەوەی ئامێرێکی جوڵە پۆزەتیڤە ئەمە وای لێدەکات ببێتە بەرھەمھێنەری ھەمان بر لە ھەوا کە لەھەر مەکینەیەکی دیی بەرھەم دێت ئەم درەنگ گەیاندنە ناو دەبرێت بە (تۆربۆ لاک) ئەمەش بە پێی دیزاینی ئامێرەکە دەتوانرێت دەست کاری بکرێت ئەگەر ھاتوو بچووک بوو ئەوا کاتێکی زیاتری دەوێت بۆ ئەنجامدانی سوورانەوەکەی بەڵامم ئەکەر ھاتوو مەکینەکەمان گەورە بوو ئەوا ئاستێکی باش و روون و کارامەمان دەداتێ بەڵام بو وەڵام دانەوەیەکی درەنگ تر. ھەروەھا ھەبوونی کێشە لە دیزاینی ئەم تۆربینانە دەبێتە ھۆی دابەزاندنی توانایان ئەوەش لەبەر ئەوەی ئەو ناوچانەی کە ئەمان دائەنرێن بۆ بەکاربوونیان پلەی گەرمی زۆر لەخۆ ئەگرێت کە دەبێت بەرگەی بگرن و جۆری ئەم گازانەی کە تێیشدا دەکرێت کاری خۆی دەبێت.