User:Ivanac22/sandbox

 Majanski jezici

Govorno područje

Govore se na području Srednje Amerike, pre svega u Meksiku na poluostvu Jukatan i na jugu države u Belizeu i Gvatemali. U manjoj meri se govore u nekim delovima El Salvadora i Hondurasa.

Jezička porodica

Majanska jezička porodica pripada velikoj penutskoj porodici indijanskih jezika obuhvata tridesetak jezika, od kojih većina ima više varijeteta. Pretpostavlja se da je postojao svojevrsni proto-majanski jezik iz kog su se razvili svi ostali dijalekti, kao što je to bio slučaj sa latinskim jezikom u odnosu na romanske jezike. Među najranijim Majama postojao je jedinstven jezik. Do predklasičnog perioda međuraznim narodima razvija se jezička raznolikost. Danas postoji više od pet miliona ljudi koji govore nekim od majanskih jezika. To predstavlja značajan podatak, te ova lingvistička porodica zauzima važno mesto među jezicima starosedelaca na američkom kontinentu. Ni jedan od njih nema status zvaničnog jezika. Majanska jezička porodica deli se na četiri glavne grupe koje se dalje dele na grane. To su: astečka, jukatačka, kandžobalanska i istočnomajanska grupa.

Vokali i konsonanti

Većina majanskih jezika ima sistem od pet vokala. Oni mogu biti dugi i kratki od dužine vokala zavisi značenje reči. Što se tiče konsonanata, većinu karakteriše nepostojanje konsonanata b, d, g, z. Deklaracija

Deklaracija Ujedinjenih nacija o pravima domorodaca, koja je usvojena 2007. godine, nedavno je prevedena na majanski i nauatl, dva najrasprostranjenija domorodačka jezika u Meksiku.

Pismo

Maje su uporedo sa razvojem matematike izmislile i sistem pisma, sastavljen od ideografskih i fonetskih elemenata, predstavljanih pomoću hijeroglifa. Hijeroglifijsko stepenište u gradu Copanu, zapadni Honduras, najduži majanski zapis uklesan na stepenicama koji govori o istoriji Copana i njegovim vladarima. Pismo su poznavali samo sveštenici i vladajuća klasa, a služilo je za prikazivanje istorijskih događaja, religioznih ceremonija, imena kraljeva, datuma, astronomije, matematike. Svaki hijeroglif Maja, predstavljen je sa dve vrste natpisa, prvi je bio normalan, a drugi varijanta u obliku glave.