User:Jadhao021

प्रमाण वर्धमान सारणी SPM

*चाचणीचा हेतु- प्रमाणित वर्धमान सारणीच्या आधारे प्रयुक्ताच्या बुध्दिमत्तेचे मापन करणे.

*प्रस्तावना–

बुध्दिमत्ता म्हणजे काय. त्याच्या व्याख्या, स्वरुप आणि चाचण्या ह्या खालीलप्रमाणे.


 * 1) बुध्दिमत्ता म्हणजे काय.- बुध्दिमत्ता ही अत्यंत व्यापक संकल्पणा आहे. विवीध क्षेत्रांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळविणार्‍या व्यक्तिला बुध्दिमान समजले जाते. बुध्दिमत्ता निसर्गाने मानवाला दिलेली वैशिट्यपुर्ण देणगी आहे.

'•बुध्दिमत्तेच्या व्याख्या''

१) बिने(१९०५) बुध्दिमत्ता म्हणजे निर्णयक्षमता, सामान्यज्ञान, नेतृत्वगुण, परिस्थितीशी जुळवुन घेण्याची क्षमता/निर्णयक्षमता तर्कशुध्द विचारर क्षमता व कोणतीही गोष्ट समजुन घेण्याची क्षमता होय.

२)डेव्हिड व वेश्लर (१९७५) तर्कशुध्द विचार सहेतुक काम व परिस्थितीस अनुरुप असे परिणाम कारक वर्तन करण्य़ाची समुच्चयात्मक क्षमता म्हणजे बुध्दिमत्ता होय.

३)वडवर्थ(१९३२) विचार कौशल्यांचा प्रकट उपयोग म्हणजे बुध्दिमत्ता होय. पुर्वानुभवातुन शिकण्याची क्षमता म्हणजे बुध्दिमत्ता होय. सभोवतालच्या परिवेशाशी मिळते-जुळते होऊन समस्या सोडविण्याचे मानसिक सामर्थ म्हणेज बुध्दिमत्ता होय.

४)मन (१९४०) समायोजनाची लवचिकता म्हणजे बुध्दिमत्ता होय.

५)(१९२०) नविन परिस्थितीशी समायोजन करण्याचे व्यक्तीचे सामर्थ म्हणजे बुध्दि.

'*बुध्दिमत्तेचे स्वरुप-'' ' १)समायोजन- बुध्दि म्हणजे नविन परिस्थितीशी उत्तम प्रकारे समायोजन करण्यासाठी आपण ज्या शक्तीच्या आधारे आपला वर्तमान ठरवितो, ती शक्ती होय. स्टर्न, नॉर्मन, मन आणि वेल्स यांच्या व्याख्यांच्या आधारे समायोजनावर आधारलेली बुध्दी असा बुध्दिचा वर्ग केला गेला आहे.

२)शिक्षण – पुर्वानुभवाच्या आधारे अध्ययनाचा फायदा करुन घेण्याची क्षमता म्हणजे बुध्दि होय. एबिंगहॉसच्या विचारावरुन अध्ययन (शिक्षण) याच्या आधारे बुध्दिचा हा वर्ग केला गेला आहे.

३)अमुर्त विचार- र्मन यांनी बुध्दी म्हणजे अमुर्त पातळीत विचार करण्याची व्यक्तीची क्षमता वैचारीक प्रगल्भता म्हणजे बुध्दि असे म्हटले आहे. अमुर्त विचारावर आधारीत अशी बुध्दि असा बुध्दीचा वर्ग तयार करण्यात आला आहे.

४)समग्र स्वरुप- बिने, थॉर्नडाईक, वेश्लर या मानसशास्त्राज्ञांनी बुध्दी ही कोणते तरी एखादे विशिष्ट कार्य करणारी शक्ती न मानता तिच्या समग्र स्वरुपावर भर दिला आहे.

*बुध्दिमत्ता चाचण्याचे प्रकार आल्फ्रेड बिने यांना बुध्दिमापन चाचण्यांचे जनक मानले जाते. त्यांच्याकडुन प्रेरणा घेऊन अनेक मानसशास्त्रज्ञांनी बुध्दिमापन चाचण्या विकसीत केल्या.

१)शाब्दिक / भाषिक चाचण्या – भाषिक चाचण्यामधे शाब्दिक, भाषिक स्वरुपात समस्या मांडली जाते. प्रयुक्तांना देण्यासाठी या चाचण्या साईस्कर असतात. बहुतेक वेळा या चाचण्या एका वेळी अनेकांना देता येतात. संख्यांचा क्रम ओळखणे प्रश्नांच्या उत्तराच्या दिलेल्या पर्यायामधुन योग्य पर्याय निवडणे असे या चाचणीतील प्रश्नांचे स्वरुप असते. या चाचणीत वापरलेल्या भाषेचे ज्ञान प्रयुक्ताला असणे आवश्यक ठरते. वेश्लर यांची बुध्दिमापन चाचणी ही भाषिक स्वरुपाची चाचणी आहे.

२)कृती / अभाषिक चाचण्या – भाषिक चाचण्या या भाषिक ज्ञान, भाषिक क्षमता यावर अवलंबुन असल्यामुळे फक्त भाषेचे ज्ञान असलेल्या  सुशिक्षीत व्यक्तीसाठी या चाचण्या उपयुक्त असतात. निरक्षर लोकांना त्याचा उपयोग होत नाही. अशा व्यक्तीसाठी अभाषिक, कृती चाचण्यांची निर्मीती करण्यात आली आहे. मुक-बधीर, परदेशातील ज्या व्यक्तींना चाचणीतील भाषेचे ज्ञान नसते. अशा परभाषिक व्यक्ती यांचे बुध्दिमापन कृती चाचण्यांच्या आधारे केले जाते. ठोकळे व्यवस्थित जोडुन, योग्य कृती, चित्र तयार करणे, सट-विस्कळित भाग एकत्र करुन अर्थपुर्ण आकृती / चित्र तयार करणे. अशा प्रकारच्या समस्या या चाचणीत असतात. पिंटनर-पॅटर्सन चाचणी. पोर्टिसस त्युह चाचण्या या कृती चाचण्या होत.