User:Jojitcano

ALIN BA ANG MAS MAHALAGA: ANG WIKA O ANG KALIKASAN? ni Jose Bernabe N. Cano

LAKAN :      “Si Gat Jose Rizal, noo’y nagwika Siya ang nagpangaral sa ating bansa Ang hindi raw magmahal sa sariling wika Ay higit pa ang amoy sa mabahong isda!”

Ako po ay naparito sapagkat nabalitaan Na dito raw gaganapin ang dakilang Balagtasan Pagkat ako ay makatang naghahanap ng kalaban Ang sinumang katunggali ay hindi ko uurungan!

Ngunit ako’y nag-iisa, nasaan ang aking mga kasama? Kung di tuloy ang programa’y mabuti pang umuwi na! Sayang na pagkakataon, eto akong handang-handa Ngunit sa malas ay tila walang makakasagupa!

LAKANDIWA:  Wag na wag kang aalis diyan, makata kong kaibigan Ako itong Lakandiwa nitong ating Balagtasan Natrapik lang nang bahagya sa may banda riyan Kaya’t saglit na nabalam dito sa ating tagpuan!

Lakandiwang naatasan, pangala’y Nimrod Uno Ang palatuntunang ito’y pangangasiwaan ko                       Ngunit teka, sandali nga, bakit tila nawawala dito Ang lakambining katunggali’t kabanggaan mo !

LAKAMBINI:    Ako’y hindi nawawala, dahil ako’y nandito lamang At nasasabik na ilampaso, ang kalabang nag-aabang O Ginoong Lakandiwa, ako po’y pahintulutan Na lumahok sa programang may tagisan ng katwiran!

LAKANDIWA: Halika na dito sa ating tanghalan At nang itong Balagtasan ay agad masimulan Kaagad ipakilala, ang sarili’t pinagmulan At saka ko ilalahad, paksa ng balitaktakan!

Mga madlang nanonood bago kami magsimula Masaigabong palakpakan po sa ami’y ibigay nawa!

LAKAN:       Raul Aragon po,  Goaeñong naturingan Makata ng aming paaralan, hari nitong Balagtasan Katwiran ko’y parang suntok, mag-ingat baka may matamaan Ang sinumang kalaban ko’y pansitan ang mapupuntahan!

LAKAMBINI:    Joella Pitallano ang pangalan, ang Diyosa ng Balagtasan Sa talino’t kagandahan, taob ang aking kalaban Hindi ako nananakot, hindi ako nagbabanta kahit kanino man Ang huling nakalaban ko, ngayo’y tulog pa sa basurahan!

LAKANDIWA:  Ang paksa pong nakalaan, dito sa ating Balagtasan Alin ba ang mas mahalaga: Ang wika o Ang Kalikasan? Si Raul ay nagsasabing itong Wika ang dapat pagtuunan Nararapat ipagtanggol at dapat ding ingatan!

Samantalang si Joella ay malaon nang nagsabi Ang Kalikasan ang mamahalin at ditto mamamalagi Kaya hala, mauna na ang panig ng wika at pwede nang mangumbinsi Sige Raul, simulan mo upang malaman na kung sino ang mas matindi!

LAKAN:     Itong lahing Pilipino, may sariling pagkatao May kulturang kinagisnan, may sariling alpabeto Katangian at tradisyong minana pa sa ating lolo Nararapat alagaan at pakaiingatan ko!

Pagkat tayo’y nag-iisip gamit ang sariling wika Ito rin ang siyang bintana nitong ating kaluluwa Ang dalisay, purong wika ay mahusay na sandata Upang hindi madumihan ng kultura ng banyaga!

LAKAMBINI:   Puro ka salita na kulang naman sa gawa Kaya ang ating kalikasan ay nagmumukhang kawawa Sa mga pang-aabusong tao rin ang may gawa Dahil ang inuuna mo ay ang iyong wika!

Ano nga ba ang magagawa ng iyong wika? Kung ang kausap mo’y lagi namang tulala Sa polusyon ng kapaligiran at sakit na nakakahawa Sa pagkabulabog ng kalikasan, dahil sa’yong pagpapabaya LAKAN:     Hindi ako nagpapabaya dahil ako ay tumutulong Kinakausap ko ang mga tao, Malaya man o nakakulong Wagas na pagmamahal sa wika’t kalikasan ay maisulong Sa paraang pasalita, pasulat at kahit pabulong.

Hindi ako tulad mo na laging tulog sa gubat At kapag maliligo na ay pupunta sa dagat Ni hindi mo nga alam kung paano magsulat At gamitin ang wika ko upang ika’y mamulat! LAKAMBINI:   Tapos na po ang labanan, ako na po ang nagwagi Iyang wika mo’y imposibleng maghari Makasusulat ka ba na gamit lang ang mga daliri? Kung ‘di dahil sa papel at panulat na punungkahoy ang nagmamay-ari.

Patunay na kilangangang ang kalikasan Ito pa nga ang sandata sa pakikipaglaban Mababangis na hayop at masusukal na kagubatan Ay pwede kang matulungan kung sila’y iyong pinahahalagahan!

LAKAN:     Ano bang pakikipaglaban ang pinagsasabi mo? Na pwede namang idaan sa paraang diplomatiko Na tulad ng ginawa nina Jose, Francisco at Apolinario Na wika ko ang ginamit, hindi ang kalikasan mo. Tingnan mo na lamang ang mga pulitiko Sa pananalita ay totoong-totoo At kapag nagsimula na silang mangako Ay tiyak na paniniwalaan mo ito. LAKAMBINI:    Ang akala mo ba ay maniniwala na ako sa mga pinagsasabi mo? Kahit saan pa umabot, sa kalikasan pa rin ako. LAKAN:         Hindi ko sinasabing ikaw ay sumuko na sa akin Ang hiling ko lang naman ay wika ang tangkilikin.

LAKAMBINI:    Eh tinatangkilik ko naman ah Kaya lang kalikasan ang siyang dapat na mauna.

LAKAN:         Ah ganun! E di diyan ka sa kalikasan mo, At dito naman ako sa wika ko. LAKAMBINI:  Talaga! At hindi ako magpapatalo sa isang bakla!

LAKAN:         E, sino naman ang bakla!

LAKAMBINI:  Ikaw!

LAKAN:         Tomboy!

Jonathan:  Sandali lang, sandali lang, aking mga kaibigan Lubhang lumalayo kayo sa paksa ng Balagtasan Pakiusap na balikan ang paksa ng talakayan Huminahon at magtimpi sa banggaan ng katwiran

Ikaw Joella, konting lamig, at ikaw Raul ay ganun din Ngayon itong Balagtasan itutuloy na po natin Kayong madlang nanood, muli’y aking pipilitin Ialay nang buong sigla, masigabong palakpakan natin!

LAKAMBINI:    Ang bilin sa akin ng aking Inang Kalikasan Ay pagsabihan raw itong sangkatauhan Na tumigil na sa mga gawang kalokohan Dahil nakakalbo na ang mga kagubatan.

LAKAN:           Huwag mag-alala, aking kaibigan Handang-handa ako na makipagtulungan Gamit ang wika ko sa pakikipagtalastasan Upang ang lahat ay aking mapagsabihan.

Wika nga ang higit na kailangan Kaya itigil na itong ating paglalaban Wag wasakin ang ating wika, ang akin namang panawagan Wag patayin ang salita, at wag ding pababayaan. LAKAMBINI:    Kaya nga may Buwan ng Wika Upang magkatotoo ang kahilingan mo Pero ang tema nito’y kasama ang kalikasan ko.

LAKAN:           Ngunit itong Buwan Ng Wika na sinasabi mo ay hindi sapat Mahusay na programa ng gobyerno ang nararapat Upang ang wikang Filipino ay maiangat Unang bigyan ng pokus higit sa lahat! LAKAMBINI:     Nasasabi mo ‘yan sapagkat wala kang malasakit Habang nilalapastangan ang kalikasa’y mata mo’y nakapikit Nagbubulag-bulagan ka sa mga hirap at pasakit Dahil ang wika mo pa rin ang siyang iginigiit! Wala ka na bang magagawa maliban sa pagsasalita? E kung ganun, magtinda ka na lang kaya ng suka Baka sakaling yumaman ka’t buhok mo’y hahaba At puputi ang balat mong parang putik at lupa! LAKAN:    Akala mo  kung magsalita ay hindi nakakaawa Tingnan mo ang kulay mo’t parang sunog na daga Bagay sa iyo’y ilibing sa ilalim ng lupa At nang sa ganun ay hindi na makahawa

Kalikasan mo, sayong-sayo na ‘yan Magtago ka pa sa loob ng kawayan Upang hindi mabawasan ang iyong kayamanan Total pag namatay ka,iyo rin ‘yang iiwanan.

LAKAMBINI:    Inggit ka lang dahil ikaw ay pulubi Napipilitang magnakaw upang makahawak ng salapi                  				Mas mabuti pa sa’yo ang bulag,pipi at bingi Na kahit may kapansanan ay hindi mapagkunwari

LAKAN:    Mapagkunwari ba ang tawag kung ang sariling wika’y tinatangkilik? O ang dalaga na sa kagubatan natutulog at malakas ang hilik Ngunit kapag nasa harap mo na’y tahimik na tahimik Dahil lumaki sa bundok kaya walang alam na titik.

LAKANDIWA:  Akin muling puputulin, lumalayo ang usapan Paksa nating sinimulan ang siyang dapat pagtalunan LinawIn ang sasabihin, wag iwan ang pinag-uusapan Alin ba ang mas mahalaga: Ang wika o Ang Kalikasan?

Sa pagkakataong ito, kayo’y aking pagbibigyan Huling tindig, huling hirit ng katwiran ay bitawan At ang madlang nakikinig, muli’y aking pakikiusapan Gisingin ang diwang tulog sa ritmo ng palakpakan!

LAKAN:   Bawat wika sa daigdig ay may kanyang katangian Na dapat na irespeto, at dapat na pag-ingatan Bawat lahi’y may kultura, may sariling kakanyahan Na dapat tangkilikin at dapat pahalagahan!

Wika ay salamin ng pagkatao Dalisay na pundasyon ng ating pagka-Pilipino Wika natin ay ingatan, payabungin, paunlarin mo              Sa pagpanday ng lipunang may paglayang totoo!

LAKAMBINI:   Ang bawat nilalang dito sa ibabaw ng ating mundo Ay bahagi ng kalikasan kaya dapat ding irespeto Dahil kapag may nasira alin man sa mga ito Tiyak masama ang idudulot sa ating mga tao

Kaya sino ngayon ang masasabing bobo? Ang may pagmalasakit sa kalikasan at sa kinabukasan mo? O ang may pinag-aralang ginagamit lamang sa pag-aabuso? Kaya nagiging biktima ang walang kalaban- labang kalikasan ko!

LAKANDIWA: 	Matapos na mapakinggan ang palitan ng katwiran Panahon na upang silang dalawa ngayon ay ating husgahan Sa napakahirap na katanungang Alin ba ang mas mahalaga: Wika o Kalikasan?

Sana’y lubusan ninyong naintindihan Ang dalawang magkaibang kaisipan Si Raul bilang wika, at si Joella naman bilang kalikasan Sino na ngayon sa dalawa ang gagantimpalaan? Dito sa Balagtasan ay may natatalo at may nagwawagi Ngunit akong lakandiwa’y nahihirapang magpili Si LAKAN ba o si LAKAMBINI? Sino dito sa dalawang magkatunggali

Sa pagkakataong ito’y sa inyo ko ibibigay ang huling kapasyahan Nasa kamay ninyo na ang kanilang mga kapalaran Ngunit bago kami umalis, ay may isa pang kahilingan Pabaunan nawa kaming tatlo ng masigabong palakpakan! jojitcano@yahoo.comBold text