User:JozefNDOCI/sandbox/Jak Gjon Ndoci

Jak Ndoci i biri i Gjonit dhe i Terezes u lind  me 01 maj 1897 ( sipas  gjendjes  civile, ndërsa Jaku thoshte që është i datelindjes 1895, por i ishte ulë mosha me dy vite, me ndihmen e priftit të fshatit për të mos u denu nga ushtria turke sepse kishte gjujtë ushtinë turke në trazirat e vitit 1912 ) në fshatin Juban të rrethit Shkodër. Është mbrujtur dhe rritur, në ambjentin familjar dhe atë shoqëror me ndjenjen e patriotizmit e të atëdhe dashurisë. Në vendlindje mori aresimin fillor me rezultate të larta, arritje që i krijuan mundesinë e vazhdimit të arsimimit në Austri por që detyrohet ta nderpres pas një viti shkollor për aresye se Babai i tijë Gjoni ndërron jetë dhe Jaku ishte djali i vetëm dhe i duhej të kujdesej për familjen. Që në rini të tij dhe deri sa vdiq nuk iu nda punës me plot vullnet për ngritjen e tij social-kulturore dhe ekonomike. I lindur e rritur në një ambient të tillë patriotik ai që heret iu kundërvu rregjimeve pushtuese e sunduese duke u rreshtuar në anen opozitare dhe kombëtare aq sa jo rradhë ka perfunduar edhe me masa penale të tilla si arrestime e burgosje. Miqesia dhe afrimiteti me njerez të kulturuar, patriot e kontribues në rradhët e para të kësaj plejade udheheqesish e kontribuesish si: Monsinjor Luigj Bumci, Dom Pjeter Tusha, Dom Ndre Zadeja, Pjeter Shan Deda e jo pak intelektual të tjerë të qytetit ndikuan jo pak tek Jaku në edukimin e ndjenjës së patriotizmit e të atdhedashurisë por edhe në urrejtjen deri në vdekje të komunizmit e të antikombëtarizmës! Me vendosjen e rregjimit komunist në Shqiperi si jo pak shkodranë të tjerë edhe Jaku u vu shumë shpejt në rradhet e para të kundershtimit të këtij rregjimi komunist, antipopullor e antikombëtar duke dhënë një kontribut jo të vogël në luften antikomuniste dhe keshtu atë e shohim si pjesemarrës në të ashtuqujturen kryengritjen e armatosur të Koplikut në janar 1945. Si jo pak njerëz edhe Jaku nuk i shpetoi persekucionit komunist. Është arrestu me 28 janar 1945 e me dekretin nr 82 datë 14 maj 1945 nga Gjykata Ushtarake e Shkodëres edhe deklaruar fajtor për krimin, armik i popullit. Në bazë të nenit 18 të ligjit 41 mbi organizimin e funksionimin e Gjykatës Ushtarake dënohet, me 1 vit punë të detyruar dhe  heqjen e të drejtave civile dhe politike për 1 vit. Edhe pas lirimit Jaku nuk e nderpret aktivitetin e tij kundër rregjimit komunist duke marrë pjesë aktive në kundershtimin e të ashtuqujtunes reformë agrare si dhe në Kryengritjen e Postribës për rrezimin e pushtetit komunist, kryengritje e cila nuk ia arriti qëllimit, por u shtyp me dhunë nga forcat komuniste. Mbas kryengritja erdhi një periudhë reaprezaljesh të pa parë e dëgjuar deri ateherë, që vetem rregjimi komunist dinte t'i realizonte, kjo çoi në arrestimin në masë të të gjithë pjesemarrësve e njeri prej tyre ishte edhe Jaku i cili u arrestu më 28 nëntor 1946 pasi akuzohej se kishte marrë pjesë në kryengritjen e 9 shtatorit dhe kishte qëndruar në arrati nga 9 shtatori deri në ditën kur u arrestua. Grupi me të cilin u gjykua akuzohej edhe për "pjesëmarrje në mbledhje të ndryshme kundër pushtetit", që i kishin bërë thirrje popullit të mos votonte në dhjetor 1945 etj. U dënua me 10 vite heqje lirie me punë të detyruar, heqje të të drejtave civile për 3 vjet dhe sekuestrim pasurie. Si i burgosur politik ai e kreu dënimin në burgje e kampe pune si: Burgun e Madh Shkodër, në tharjen e kënetës së Maliqit e në kampin e Bedenit në Kavajë. Vitet e burgut, kampet e punës, dhuna e torturat jo vetem që nuk ia zbehen ndjenjen antikomuniste por përkundrazi e forcuan edhe ma shumë duke u shndërruar edhe në simbol të qëndresës deri në fund të jetës së tij. Vdiq me 19 shkurt 1980. Më poshtë po japim disa nga shkeimët që kanë bërë autor të ndryshëm në  botimet e tyre mbi periudhën e komunizmit dhe vuajtjet që kanë kaluar të denuarit politik në atë periudh. Pjese e marre nga libri me titull "Në Gjurmët e Një Ditari" te aurorit Ahmet Bushati, Fq 356,357. Numër i vecantë, jo vetëm për një dhomë burgu, po për një burg të tanë, do të ishte Jakë Gjoni prej Jubanit. Jaku ishte i squet e si i thojnë, " i rrahun me vaj e ufull", shejtan vetë, po në të njajten kohë edhe i mirë e besnik, që gëzonte simpatinë e të gjithëve. Tri herë kishte ra në burg Jakë Gjoni për politikë. Nji herë do të fliste: "Sa herë që kalojsha i lidhun e me polici nëpër rrugët e Shkodrës, i shiqojshe njerëzit ndër sy edhe pse nuk i njifsha, vetëm me u diftue se nuk kisha frikë" Qyfyret e Jakë Gjonit janë të pa fund, po unë spakut po tregoj edhe nji, simbas gojës së vetë Jakut: " Një hetues shumë i keq po më binte bam-bum e bam-bum, pa u ndalë hic. Edhe unë sqitsha e sqitsha asnji fjalë prej gojet. Dikur ai hetuesi u mërzit dhe e la atë punë me aq. Atëherë unë e pyeta : " A mbarove-a?" dhe ai mu përgjigj : " po, po cke ti ?" Mandej unë i thacë " ndigjo, unë e di atë që kërkon ti prej mejet e, prej inadit, sta diftoj aspak!" Gjithashtu në botimet  “Eposi i Shqipeve”  në Poema 5, në faqen 75,78,79,  shkruhen këto vargje:  Por Juban prap ka brenda Burra të tjer për tu përmend Kush ma i vjeter e kush ma i ri Si Jak Gjoni burr dai Me i her fjala sa i ka shkue Mirë asht veshë mirë asht shtërngue Ka nxjerr pushken që ka të mshefun Njiqind cop fishek me të njefun Asht nis rrugës me t'medhaj hapa Thu  po e ndjek  dikush për mbrapa Herë në livadh e herë n'për ara Me xan shokët qi i kanë ikë para N'vukatanë kur paska mërri Ashtë bashkue me shokët e ti Aty në rrugë i kanë njoftue M'nji livadh me u grumbullue. Fq: 78 Njaj Jak Gjoni prej Jubanit Nji sy kuq gjarpen shullanit Qet mbi posten pa ia nda Aspak friken po s'po ia ka Zjarri e krisma kanë marrë valë Sa nuk di ku kanë me u ndalë. Jak Gjon Ndoci shqipe e rrallë I del postës ballë për ballë Edhe u lëshoi nji t'madhe za Bini në dorë mos pritni ma Bini n'dorë n'daci me pshtue Se nuk keni jo kah me shkue. Jak Gjon Ndoci e shani i gacit Me Zef Loken e Lok Kovacit Për rreth postës rrinë tu u endë Me i hedhë bomba e me djegë mbrendë. Me i hedhë bomba e n'flakë me e kallë Qi t'mos mbesin kush ma gjallë

Zef Lok Gjergji e Jaku i Gjonit Bashkë me Shanin e Gac Simonit Po përpiqen shokëve t'vet Me u hapë rrugë me hy n'qytet.