User:Khaktv/sandbox

ناوەندی چاپەمەنی و ڕاگەیاندنی خاك

ناوەندێكی ڕاگەیاندنی ئەهلییە، لە پێناوی بایەخدان بە بواری كۆمەڵایەتی و ڕووناكبیری و هونەری ‏كوردی، ساڵی ١٩٩٧ لە شاری سلێمانی دامەزراوە و مانگی ١٠ی ١٩٩٧ مۆڵەتی فەرمی وەرگرتووە. ‏خاوەن و بەڕێوەبەری گشتیی ناوەندەكە (هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد)ە. ئەنجومەنێكی سەرپەرشتیاری ‏هەیە، كە ئاگاداری سەرجەم كارەكانی بوون: دكتۆر شێركۆ عەبدوڵڵا، ئاكۆ غەریب، زاهیر سدیق و ‏باست حەمەغەریب.‏ ناوەندی خاك، لە ڕێگەی چەند بەشێكەوە هەوڵی داوە ئامانجەكانی بەدیبهێنێت: تەلەفزیۆنی خاك، ‏ڕادیۆی خاك، چاپخانەی خاك، گۆڤاری خاك، گۆڤاری سیخورمە.‏ چاپخانەی خاك: پێش درووستبوونی ناوەندی خاك، بە ناوی (چاپەمەنیی زاموا- پڕۆژەی پاراستنی ‏دەستنووسەكان) كاری كردووە و لەو دەمەدا كە چاپخانە كەم بووە و توانای چاپكردنی كتێب لاواز ‏بووە، زیاتر لە ٧٠ كتێبی نووسەرانی بە ژمارەیەكی دیاریكراو چاپ كردووە و تا ساڵی ٢٠٠٠ بەردەوام ‏بووە. ئەم بەشە بە سەرپەرشتیی (زاهیر سدیق) و سەرپەرشتیاری هونەری (بازیان جەلال) بووە، ‏دواتر چالاكتر كراو بە ناوی ناوەندەكەوە، نزیكەی ١٠٠ كتێبی تری چاپ كرد.‏ گۆڤاری سیخورمە: گۆڤارێكی كاریكاتێریی ڕەخنەیی و كۆمەڵایەتییە، ڕۆژی ٧/٢/١٩٩٧ ژمارە سفری ‏دەرچووە و تا مانگی تشرینی دووەمی ٢٠١٤، ٢٣٣ ژمارەی بڵاوكراوەتەوە. لە ژمارە 1-80 گۆڤارێكی ‏نیومانگی بووە و سەرەتا و ناوەڕاستی هەر مانگێك، بە قەوارەی ئەیفۆڕ و ١٦ لاپەڕە دەرچووە، لە ‏ژمارە ٨١ـەوە كراوەتە مانگانە. خاوەن ئیمتیاز: ئاراس شێخ جەنگی. سەرنووسەر: دكتۆر شێركۆ ‏عەبدوڵڵا. بەڕێوەبەری هونەری: ئاكۆ غەریب. ستاف: سائیر بەدری، محەممەد فەتاح، مەریوان عومەر، ‏بەرزان قادر، ئەمیر بەكر قەساب، ئاكۆ ئیبراهیم، كارزان محەممەد ڕەمزی و پاسار شێركۆ عەبدوڵڵا.‏ تەلەفزیۆنی خاك: ڕۆژی ١/٣/١٩٩٧ وەك یەكەم كەناڵی ناوخۆیی ئەهلیی كەوتووەتە كار، پەخشەكەی ‏پارێزگای سلێمانی و بەشێكی پارێزگای هەولێر و كەركووكی گرتووەتەوە. سەرەتا لەسەر شەپۆلی ‏VHF‏ و دواتر پەخشەكەی گواستراوەتە سەر دوو فریكانسی ‏UHF12‎‏ و ‏UHF30‎، ئێستا لەسەر ‏تۆڕی ئینتەرنێتیش بەرنامەكانی پەخش ئەكات. لە ١٨/١٠/٢٠١٠ و بۆ ماوەی چەند مانگێك پەخشی ‏تەلەفزیۆنەكە ڕاگیرا و لە ؟؟؟ كەوتەوە كار.‏ تەلەفزیۆنی خاك، بە گشتی و لە ماوەی تەمەنیدا نزیكەی ٦٠ بەرنامەی هەمەڕەنگی سیاسی، ‏كۆمەڵایەتی، ڕووناكبیری، هونەری، مێژوویی، بەڵگەنامەیی، ئابووری، وەرزشی، ئایینی، منداڵان و ‏دۆبلاژكراوی هەبووە.‏ لەگەڵ چەند دراما و زنجیرەی تەلەفزیۆنیدا وەك: خۆرنەوازان، ڕەشەی پۆلیس...تاد. لە لایەن ‏كۆمیسیۆنی خاكەوە سەرپەرشتی كراوە، لە دوای ساڵی 2010ـەوە، (زاهیر سدیق) بەڕێوەبەرە.‏ گۆڤاری خاك: گۆڤارێكی مانگانەی هەمەڕەنگ بوو، بایەخی ئەدا بە بوارەكانی: كۆمەڵایەتی، زانستی، ‏مێژوو، هونەر، سیاسەت و وەرزش. ڕۆژی ١٠/٦/١٩٩٧ ژمارە سفری بە ٤٨ لاپەڕە لە سلێمانی ‏بڵاوكراوەتەوە، دواتر بووە بە ٥٦ لاپەڕە و ١٥٥ ژمارەی لێ دەرچووە، دوا ژمارەی لە ڕۆژی ‏‏١٠/٥/٢٠١٠دا دەرچووە. خاوەن ئیمتیازی (هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد) بوو، لە یەكەم ژمارەوە (زاهیر ‏سدیق) بەڕێوەبەری نووسین بووە و دەستەی نووسەرانی بریتی بوون لە: دكتۆر شێركۆ عەبدوڵڵا، ‏باست حەمەغەریب، ئاكۆ غەریب، ئەمیر بەكر قەساب و دڵشاد مستەفا. لە ژمارە ٣٦ـەوە (باست ‏حەمەغەریب) بووەتە سەرنووسەر و (زاهیر سدیق) و (بازیان جەلال) بەڕێوەبەری هونەریی بوون. لەو ‏ماوەیەدا هەر یەك لە (دڵشاد مستەفا)، (ماردین عەبدولكەریم) و (ئاوات عەبدوڵڵا)، بە دوای یەكدا ‏بەڕێوەبەری نووسین بوون. چەند ژمارەیەكی سەرەتا، لە چاپخانەی زانكۆ و دواتر لە چاپخانەی دلێر ‏چاپكراوە. ‏ ڕادیۆی دەنگی خاك: مانگی تەمووزی ٢0٠٣ لەسەر شەپۆلی ‏FM‏ دەستی بە پەخش كردووە و ‏بایەخی داوە بە بواری ئەدەب، هونەر، كۆمەڵایەتی و كێشەی ڕۆژانەی خەڵك، ماوەیەك لە ڕێی تۆڕی ‏ئینتەرنێتەوە پەخشی ڕاستەوخۆی هەبووە. ‏

زانیاری لە سایتی خاكەوە:‏ ناوەندی چاپەمەنی راگەیاندنی خاك، لە سەرەتای دامەزراندنییەوە لە ساڵی 1997 وەك دامەزراوەیەكی سەربەخۆ ‏مۆدێلێكی نوێی كاركردنی راگەیاند، كە تا ئەندازەیەكی زۆر جۆرێك لە رچەشكێنی بواری راگەیاندنی دروستكرد.‏ خاك یەكەم كەناڵی تەلەفزیۆنی بوو ئازادی بیروڕای پەخشكردو دوور لە پرۆگرام و ئەجێندای حزبایەتی كاریكردو ‏وەك سەكۆیەكی ئازادی رەخنەگرانە، راشكاوانە دیاردە دزێو و ناشرینەكانی وەك لەمپەرێكی نەخوازراو ‏روماڵدەكرد. هاوكات داواو خواستەكانی شەقامی راستگۆیانە پەخشدەكردو زۆرجار هاووڵاتیان بۆ بەرزكردنەوەی ‏دەنگی ناڕەزاییان روویاندەكردە تەلەفزیۆنی خاك و لەوێوە خواست و داواكارییەكانیان بڵاودەكرایەوەو بەدواداچوون ‏بۆ هەموو داخوازییەكی رەوای هاووڵاتیان دەكرا.‏ ئەو سەرەتایانەی دروستبوونی خاك پێگەیەكی تەواوی لەهەموو شوێنێك دروستكرد، بەچەشنێك كە خاك ‏لەماوەیەكی كەمدا توانی ئازادی رادەربڕین بكاتە ناسنامەی كاركردنی.‏ خاك چەتری كۆبونەوەی هەموو رەنگەكان بوو. هیچ مەرجێكی سیاسی و حزبی بەئێستاشەوە بۆ كارمەندەكانی ‏نەبووە. بەردوام لەگەڵ ویست و خواستی جەماوەردا تەبا بووەو هێڵی فكری نەتەوەیی و نیشتمانپەروەری ‏گرنگترین پایەی راوەستاوی ئەم كەناڵە بووە.‏ خاك ئەو مینبەرە حەقبێژو راستگۆیە بوو بۆ گەیاندنی دەنگ و رەنگە جیاوازەكان، كە هەوڵی جددی دەدا بە ‏ئەقڵی نوێ و خوێنی نوێ و بیری نوێ كاربكات.‏ خاك توانی لەبواری بەرنامەكان و چاپەمەنییەكاندا چەندین هەنگاوی بوێرانە بنێت و گۆڤاری تەنزئامێزی سیخورمە ‏مەحەكی ئەو راستییەیە، هاوكات گۆڤاری خاك وەك گۆڤارێكی تەلەفزیۆنی خێزانی لەسەرەتادا زۆرترین خوێنەری ‏هەبوو.‏ پرۆژەی پاراستنی دەستنەسەكان كە ئەوكات كوردستان لە قەیرانێكی گەورەی چاپەمەنیدا بوو، توانی زیاتر لە 70 ‏كتێب و نامیلكە بە تیراژی كەم بۆ نووسەران و ئەدیبان چاپ بكات. وێڕای چاپكردنی چەندین كتێبی دانسقە بە ‏تیراژی زۆر.‏ ئەوەی لەنزیكەوە ئاگاداری كارەكانی خاك بووبێت، درك بەو راستییە دەكات كە هەموو ئەو هەوڵانە لەو ‏سەردەمەدا بە ئیمكانیەتێكی ماددی كەمەوە، بەڵام بە عەشقێكی گەورەی كاركردنەوە جێبەجێدەكرا. دیارە هەموو ‏ئەم هەوڵانە بە لەخۆبردوویی و دڵسۆزی كارمەندەكان و پشتیوانی خاتوو هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد بوو. دوور ‏لەهەموو تواناو هێزێكی سیاسی یەكلایەنە ئەنجامدەدرا.‏ خاك سەرئامەدو پێشڕەو بوو بۆ هەموو ئەو هەنگاوانەی دواتر لەدوای ئەم كەناڵەوە لەبواری راگەیاندندا بە ‏شێوەیەكی ئازادانە دروستبوون.‏ خاك لەئێستادا بەهەمان شێوازی كاركردن، بەڵام بە ستایڵێكی نوێ و سەردەمانە وەك كەناڵێكی هەرێمایەتی ‏كاردەكات و درێژە بەهەموو ئەو كارانە دەدات كە لەخزمەتی گشتیدایەو خەمی هەموو كوردێكە لەهەر بەشێكی ‏نیشتمان بێت.‏ خاك لەڕووی تەكنیك و شێوازی كاركردن چەند گۆڕانكارییەكی كردو ئێستاش ناوەندەی چاپەمەنی و راگەیاندنی ‏خاك، جگە لە تەلەفزێون، لە بەشەكانی رادیۆ و گۆڤاری سیخورمە پێكهاتووە. جێی باسە، لە ئێستادا ناوەندی چاپەمەنی و راگەیاندنی خاك لە چوار بەش پێكهاتووە، ئەوانیش (تەلەفزیۆنی ‏خاك، رادیۆی خاك، گۆڤاری سیخورمە، سایتی خاك).‏