User:KokaDijana18/sandbox

= Правило на десна рака = Поголемиот број различни правила на лева и десна рака произлегуваат од фактот дека трите оски во тродимензионалниот простор имаат две можни ориентации. Ова може да се забележи доколку ги испружиме рацете напред со дланките свиткани нагоре и прстите свиткани. Доколку превиткувањето на прстите претставува движење од првата оска (Х- оската) кон втората (Y- оската), тогаш третата оска (Z- оската) може да има правец, кој се поклопува со превиткувањето на левиот или десниот палец. Правилата на лева и десна рака произлегуваат од потребите на математиката, физиката и хемијата, кога се соочени со координатни оски, ротации, спирали, електромагнетни полиња, слики во огледало и сл. (enantiomer не знам како се преведува)

КООРДИНАТИ
За претставување на координати најчесто се користи десната рака.

За координати претставени со десна рака, десниот палец има насока на Z- оската во позитивен правец нагоре, а свитканите прсти на раката претставуваат движење од Х- оската кон Y- оската. Гледано од врвот на Z- оската системот е во насока обратна од движењето на стрелките од часовникот.

За координати претставени со лева рака, левиот палец има насока на Z- оската во позитивен правец нагоре, а свитканите прсти претставуваат движење од Х- оската кон Y- оската. Гледано од врвот на  Z- оската системот е во насока на движењето на стрелките од часовникот.

Менувањето на местата на било кои две оски ја менува раката на којашто го разгледуваме системот. Менувањето на правецот на една оска (или на сите три) исто така ја менува раката. (Доколку рацете немаат позитивен или негативен правец, тогаш нема никакво значење која рака ја употребуваме.) Менување на местата на две оски значи правење ротација од 180̊ околу третата оска.

Запомнете дека одлуката показалецот да ја претставува Х- оската (наместо палецот) е поврзана со начинот на кој луѓето во Велика Британија и САД ги бројат прстите, додека кај Европејците палецот ја претставува Х- оската, само поради „природниот“ начин на кој тие ги бројат прстите. Ова води до употреба на правило на десна рака во европските земји.

РОТАЦИЈА
РОТИРАЧКО ТЕЛО

Во математиката ротирачко тело е најчесто претставено со вектор по оската на ротирање. Должината на векторот ја дава брзината на ротација, а насоката на оската ја дава насоката на ротација според правилото на десна рака: прстите на десната рака се свиткани во насоката на ротација, а десниот палец има насока на оската. Ова дава можност да се прават лесни пресметувања користејќи го производот на векторите. Важно е да се каже дека ниеден дел од телото не ротира во насока на стрелката на оската! По чиста случајност, доколку палецот има насока кон север Земјата ротира во согласност со правилото на десна рака. Ова прави да изгледа дека Сонцето и ѕвездите ротираат согласно правилото за лева рака.

ХЕЛИКСИ И ШТРАФОВИ(?)
Хеликс (спирала) претставува кружна крива, која се движи во насока на  Z- оската, но ротира во Х-Y просторот. Хеликсите се разгледуваат или по лева или по десна рака, каде свитканите прсти ја даваат насоката на ротација, а палецот насоката на движење. Двата типа хеликси (леви и десни) се одрази едни на други, физички различни и не можат да се трансформираат едни во други по пат на некоја физичка операција, како едноставно свртување наопаку.

Навојот на „деснорак“ штраф е „деснорак“ хеликс. (не сум ич сигурен за преводот на деснорак) Тој е всушност наклонета рамнина завиткана околу цилиндар, така што вртењето на штрафот предизвикува тој да се движи по Z- оската. Гледано од страна на навојот, вртењето на штрафот предизвикува негово движење нагоре или надоле по наклонетата рамнина. Доколку штрфот е деснорак (а повеќето се) правилото вели: насочете го десниот палец во насоката во која сакате да се движи штрафот и вртете го истиот во насоката во којашто ви се свиткани прстите на десната рака.

КОРИОЛИСОВИОТ ЕФЕКТ
Гледано од страна на ротирачката земја, траекторијата на тело, кое се движи по права линија наликува како да се закривува кон десно на северната хемисфера, а кон лево на јужната хемисфера. Ова предизвикува простори со низок притисок на северната хемисфера да ротираат согласно правилото на десна рака (со палецот насочен нагоре подалеку од земјата). Употребата на одредена рака не е очигледна тука, но јасна е и доаѓа до израз во математиката зад целата ситуација (производ на векторите).