User:Kumar.magar/sandbox

जलजला

जलजला, रोल्पा
रोल्पाको ऐतिहासिक, पर्यटकीय तथा धार्मिक स्थल एवम् सिङ्गो जिल्लाकै पहिचान हो ---जलजला । रोल्पाको तीनवटा स्थानीय तहहरु सुनछहरी गाउँपालिका, थबाङ गाउँपालिका र रोल्पा नगरपालिकाको साझा भूभागमा अवस्थित रहेको छ । जलजला पहाडको मनोरम दृश्यहरुको मधुर मुस्कानले जो कोहीलाई पनि मोहित बनाइरहेको हुन्छ । प्रकृतिप्रेमीहरुको लागि एउटा सुन्दर चित्रमाला र प्रकृतिको एक अद्भभूत सुन्दरताले भरीपूर्ण बगैँचाले भौगोलिक आनन्दताको आभाष दिन्छ । हिउँदको लगभग तीन/चार महिना यहाँ हिउँ र तुषारो जम्छ ।

पूर्वमा उवा गाउँ, दक्षिणमा: जेलबाङ गाउँ, पश्चिममा: धबाङ गाउँ, उत्तर पश्चिममा:मिरुल-कुरेली गाउँ, र उत्तरमा: थबाङ गाउँको सिमानामा रहेको जलजला समुन्द्र सतहबाट ३ हजार १ सय ९३ मिटर लगभग उचाइमा अवस्थित रहेको छ । सदरमुकाम लिबाङबाट २४ कोशको दुरीको उत्तरमा रहेको जलजला पुग्न रोल्पाको पूर्वी क्षेत्रको प्रमुख व्यापारिक केन्द्र सुलीचौर बजारबाट २७ कि.मी. कच्ची मोटरबाटोको यात्रा पछि जेलबाङ पुगिन्छ र जेलबाङ गाउँबाट ३/४ घण्टाको उकालो पैदल यात्रापछि जलजला पुग्न सकिन्छ । भने उत्तरक्षेत्र ऐतिहासिक थबाङ गाउँबाट ३/४ घण्टा कै उकालो पैदल यात्रापछि पुग्न सकिन्छ ।

जलजला साविक राप्ती अञ्चलकै प्रमुख धार्मिक तीर्थस्थलहरु मध्ये एक हो । यहाँ कैलु बराह, सहदे बराह र बजु बराहको थान (मन्दिर)हरु रहेका छन् । यहाँ बैशाख पूर्णिमा, जेष्ठ शुक्ल पूर्णिमा र जनै पूर्णिमाको दिन पूजाआजा गर्नुका साथै धार्मिक मेला एवं जात्रा लाग्दै आएको छ । धार्मिक विश्वास अनुसार उक्त दिन देवी-देवतासँग बर मागेमा पूरा हुने विश्वास रहिआएको छ । जलजलामा रहेका थान/मन्दिरहरुमा पूर्णिमाका दिन हजारौँ भेडा र कुखुराको बली दिन गरिन्छ । मनमा सोचेको इच्छा पूराहुने विश्वासमा जिल्ला बाहिर विभिन्न ठाउँहरुबाट धार्मिक आस्था र धर्मालम्बीहरु आउने गरेका छन् । र, यहाँ पूजाआजाको लागि भारतबाट पनि धार्मिक आस्था राख्न श्रद्धालु भक्तजनहरु आउने गर्दछन् ।

जलजलाको मन्दिर रहेको स्थानबाट लगभग पाँच सय मिटर दक्षिण अर्थात जेलबाङ गाउँबाट जलजला जानेक्रममा बाटोमै रहेको स्थानीय मगरखाम भाषा "भामापुप" अर्थात भामागुफामा गइ सन्तान माग्नेहरुको भीड लाग्ने गर्दछ । यो गुफा करिब ३० (तीस) मिटर लामो रहेको छ । गुफाभित्र दर्शन गर्नको लागि टर्चलाइटको सहारा लिनुपर्ने हुन्छ । यो गुफा नै बराह देवताको बासस्थान रहेको धार्मिक कथन रहेको पाइन्छ । यहाँ पूजाआजा गर्ने मगर पुजारी रहने चलन रहेको छ ।

प्रकृतिको अनुपम वरदानले सुसज्जित विशाल घाँसे-मैदानहरुमा सयौँ थरीका मौसमी रंगीविरंगी फूलहरुको र बसन्त ऋतुको आगमनसँगै दक्कमक्क फुलेको लालीगुराँसका फूल सबैभन्दा पहिलो आकर्षण हो । र, थलथल गर्ने जमिन यहाँको अर्को मुख्य विशेषता हो । सप्तरङ्गमा फुल्ने लालीगुराँसका फूलहरु, घाँसे फूलहरु, रथविरथ, टाङ्के, भिन्जौरी, पातःव, र विशाल घाँसेमैदानहरुले यहाँ पुग्ने सबैलाई मन्त्रमुग्ध गरिरहेको हुन्छ । जलजलामा राष्ट्रिय पंक्षी डाँफे, कालिज, मुनाल, चिल, पिउरा, लगाएत सयभन्दा बढी प्रजातिका चराहरु, र पुतलीहरु यहाँ थप आकर्षण हुन् । यहाँ दर्जनौँ किसिमका लालीगुराँसका रुखहरु, कोणधारी लेकाली सल्ला (स्थानीय नामः झम र भूम), बोजपत्र, निगालो, खुर्सुँ आदि पाइन्छ ।

जनावरहरुमा कस्तुरी मृग(Musk Deer), बदेल (Wild Boar), बाघ, भालु, ब्वाँसो/पर(जंगली कुकुर) विश्व मै दुर्लभ मानिने झारल र हाब्रे/निगालो पोन्य (Red Panda) को बासस्थान रहेको छ ।

यहाँ पाइने प्रतिनिधि जडीबुटीहरुमा यार्सागुम्बा, लो-सल्ला, पाँचऔले, पदमचाल, मंगरामुल, निङ, सतुवा, सिलतिम्मुर(तीपा), चामली, तिलनाथ, विश्वमै महँगो र दिनानुदिन माग बढ्दै गइरहेको गोनोधर्मा/पन्युच्याउ, चिराइतो, सुगन्धवाला आदि । यहाँ फलाम, तामा, सुन, हिरा, सिमेन्ट ढुङ्गा, सिङ्मरमरको ढुङ्गा, शिलालेखमा प्रयोग गरिने ढुङ्गा, खरी लगाएतका बहुमूल्य खनिज पदार्थ तथा धातुहरु रहेका छन् ।

रोल्पाको सबैभन्दा अग्लो पहाड "धरमपानी" (समुद्र सतहदेखि ३९६० मिटर)बाट रुकुम पूर्वको पुथा र सिस्ने हिमाललाई उत्तरतर्फ फर्केर मज्जाले नियाल्न सकिन्छ अनि पूर्वतर्फ अन्नपूर्णा र धौलागिरी हिमश्रृङ्खलाहरुको शानदार दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ भने राप्ती, लुम्बिनी र धौलागिरीको अधिकांश जिल्लाहरुका मनोरम दृश्यहरु आँखाले कैद गर्न सकिन्छ ।

जलजलाको प्रायः खोलाहरु दक्षिणतिर बगेका छन् । जलजलाको दक्षिणतिर दशबर्षे आन्तरिक जनयुद्धमा सबैभन्दा बढीले ज्यान गुमाएको गाउँ जेलबाङ रहेको छ । जुन गाउँबाट नेपालको इतिहासमै जनयुद्धमा एउटै गाउँबाट सबैभन्दा बढी ७३ जनाले ज्यान गुमाएको छ ।