User:Kurt Acedera/sandbox

Mga Suliranin at Hamon sa Ilalim ng Batas Militar   Ang Batas Militar ay espesyal na kapangyarihan ng estado na karaniwang ipinatutupad ng isang pamahalaan kapag hindi na nito maayos na magampanan ang pamamahala gamit ang sibilyan nitong kapangyarihan. Maaari ring magdeklara ng batas militar kapag may matinding sakuna o hidwaan gaya ng pananakop. Malimit na may kaakibat na pagpapatupad ng curfew (takdang oras ng pagbabawal sa mga taong sibilyan na lumabas ng kanilang mga bahay), pagsuspinde ng batas sibil, karapatang sibil, habeas corpus at pagsasailalim ng hukumang-militar sa mga sibilyan.

Sa bisa ng Proklamasyon Bilang 1081 na nilagdaan ni Pangulong Marcos noong Setyembre 21, 1972, ang Pilipinas ay napasailalim sa Batas Militar. Layunin nito na mailigtas ang Republika at bumuo ng Bagong Lipunan.

Naging basehan sa pagdeklara nito ang Artikulo VIII, Seksyon 10, Talata 2 ng Saligang Batas ng 1935. Ayon dito, ang Pangulo ng Pilipinas ay may karapatan at kapangyarihang magdeklara ng batas militar kung may nagbabantang panganib tulad ng rebelyon, paghihimagsik, paglusob, at karahasan

Ang mga pangyayaring nagbigay-daan sa pagdeklara ng Batas Militar ay ang sumusunod:

• pagkaroon ng madugong rally ng mga kabataan malapit sa Mendiola noong Enero 30, 1970.

• pag-hagis ng granada sa isang malaking pagtitipon ng Partido Liberal sa Plaza Miranda sa Quiapo noong Agosto 21, 1971

• paglala ng krimen sa bansa

• pagtambang umano ng kumboy ni Juan Ponce Enrile

'''May buti at hindi mabuting epekto ang Batas Militar. Ilan sa mga ito mabuting epekto ay ang mga sumusunod:'''

• Umiwas ang mga tao na magkalat sa daan.

• Bumaba ang kriminalidad.

• Umuuwi nang maaga ang mga kabataan dahil sa ipinatupad na curfew.

• Naging malinis ang mga daan at naging disiplinado ang mamamayan.

• Umunlad ng bahagya ang bansa sa larangan ng imprastraktura tulad ng pagkatayo ng San Juanico Bridge, Cultural Center of the Philippines, Lung Center at Heart Center, North Luzon at South Luzon Expressway.

• Nagkaroon rin ng programang Green Revolution at reporma sa lupa.

'''Marami ring hindi mabuting dulot ang deklarasyon ng Batas Militar. Ilan sa mga ito ay ang sumusunod:'''

• Pagpapaaresto ni Marcos sa mga kalaban niya sa pamahalaan.

• Pagpapadampot ni Pangulong Marcos sa mga pinaghinalaang kasapi ng rebeldeng CPP-NPA.

• Pagkatigil sa mga gawain ng pamahalaang pambansa at lokal. Ang mga sektor ng kabuhayang pambansa na produktibo ay huminto rin.

• Pagkatigil sa mga gawain ng maraming negosyante.

• Pang-aabuso ng militar sa kanilang kapangyarihan.

• Nasiil ang karapatang-pantao ng ilang mamamayan. Wala na ring karapatang magpahayag ang mga mamamayan dahil sila ay huhulihin kapag laban sa pamahalaan ang isusulat o ilalathala. Maraming dinampot na mga inosente.

• Maraming mga nawalang indibidwal na hanggang ngayon ay hindi man lang nasilayan ng kanilang mga pamilya.

May mga nangyaring paglabag sa mga karapatang-pantao noong panahon ng Batas Militar. Sila ang mga taong piniling ipaglaban ang demokrasya kahit kapalit ay ang kanilang kaligtasan at buhay. Ating alamin ang kani-kanilang buhay, ano ang kanilang ginawa laban sa diktatorya at kung ano ang mga nangyari sa kanila'''

A. Benigno Simeon “Ninoy” Aquino Jr.

Si Ninoy ay naging senador mula 1967 hanggang 1972. Siya ay kabiyak ng dating Pangulong Corazon Aquino at ama ni Pangulong Noynoy Aquino. Bilang isang senador, siya ang pangunahing kritiko ni Pangulong Marcos. Siya ay inaresto noong 1972 at pinaratangang kasabwat ng rebeldeng NPA. Tumakbo siya sa halalan noong 1978 subalit siya at ang kanyang mga kapartido ay natalo. Noong 1980 ay pinahintulutan siya ng Pangulong Marcos na magpagamot sa Amerika dahil sa sakit sa puso. Noong Agosto 21, 1983, sa kabila ng pagtutol ng pamahalaan, siya ay bumalik sa Pilipinas ngunit habang pababa pa lamang sa tarmac ng Manila International Airport (ngayon ay Ninoy Aquino International Airport) ay pataksil siyang binaril at namatay. Ang kanyang kamatayan ang nagtulak sa kanyang asawa na si Cory Aquino na tumakbo sa pagkapangulo sa Snap Election noong 1986. Dagdag pa dito, ang pangyayaring ito ay isa sa mga dahilan upang magising ang damdaming makabayan ng mga Pilipino at nag-udyok sa pagkakabuo ng 1986 EDSA People Power Revolution.

B. Jovito R. Salonga

Isa sa mga natatanging senador ng Pilipinas si Jovito R. Salonga. Nagsimula ang kanyang karera sa politika noon 1960 kung saan siya ay tumakbo at nanalo bilang Congressman ng Second District (Ikalawang Distrito) ng Rizal. Tumakbo at nanalo siyang senador noong 1965 kung saan nanalo rin si Ferdinand Marcos bilang pangulo sa kanyang unang termino. Maraming siyang isiniwalat na kamalian ng rehimeng Marcos tulad ng isang ma-anomalyang kontrata o tinawag niyang Benguet- Bahamas Deal. Dahil dito siya ay tinawag na “Nation’s Fiscalizer”. Isa siya sa mga malubhang nasugatan sa Plaza Miranda Bombing noong 1971 ngunit sa kabila nito nanalo pa rin siyang senador. Inaresto siya noong Oktubre 1980 at ikinulong sa Fort Bonifacio dahil siya ay inakusahang kasabwat sa mga nagpapalanong patayin si Marcos. Kalaunan ay pinalaya siya ni Marcos ngunit kinasuhan ng pagiging subersibo. Umalis ng bansa at nanirahan sa Hawaii ang kanyang pamilya ngunit bumalik din sa Pilipinas matapos mabalitaan ang pagkamatay ng kaibigang si Ninoy Aquino. Sinupurtohan niya ang pagkapangulo ni Cory Aquino. Nang mabuwag ang rehimeng Marcos siya ay itinilagang pinuno ng Presidential Commission on Good Governance (PCGG) na siyang tagapaghabol sa mga nakaw na yaman ng mga Marcos.

C. Jose W. Diokno

Ipinanganak noong Pebrero 26, 1922, siya lang ang tanging taong nanguna sa parehong Philippine Bar Exam at board exam ng Certified Public Accountants. Ang kanyang karera ay kanyang inialay sa pagpapatupad ng karapatang pantao. Tumakbo at nanalo siyang senador noong 1963 sa ilalim ng Nacionalista Party (partido ni Marcos). Marami siyang ipinasang batas at pinarangalan na Outstanding Senator of the Philippines mula 1967 hanggang 1970. Nang sinuspinde ni Marcos ang pribilehiyo ng writ of habeas corpus ay tuluyan siyang umalis sa partido na kung saan kapartido niya si Marcos dahil naramdaman na niya ang pagbabago ng sistema ng pamamahala nito. Siya ay inaresto nang walang warrant of arrest ng mga sundalong lulan ng anim na trak. Dinala siya sa Camp Crame at kalauna’y sa Fort Bonifacio at doon ikinulong kasama ni Ninoy Aquino. Dahil silang dalawa ay mahigpit na kalaban ng pamahalaang Marcos, sila ay nilipat sa isang solitary confinement sa Laur, Nueva Ecija. Siya ay pinakawalan sa pagkakabilanggo noong Setyembre 11, 1974. Kasunod nito ay binuo niya ang Free Legal Assistance Group noong 1974 na nagbibigay nang walang bayad na pagtatanggol sa mga mamamayang inabuso ang karapatang pantao. Hindi siya natakot na makulong muli. Nang mabuwag ang batas militar ay itinilaga siya bilang pinuno ng Presidential Committee on Human Rights.

D. Lino O. Brocka

Siya ay isang direktor na ipinanganak noong Abril 3, 1939. Ang tunay niyang pangalan ay Catalino Ortiz Brocka. Siya ay tinaguriang pinakamaimpluwensiyang direktor ng Philippine Cinema. Kabilang sa mga ginawa niyang pelikula ay ang Tinimbang Ka Ngunit Kulang (1974), Maynila sa Kuko ng Liwanag (1975) at Bayan Ko: Kapit sa Patalim (1984). Isa siya sa mga nagtatag ng organisasyong Concerned Artists of the Philippines (CAP) na tumutulong sa mga manlilikha at mga artista upang mapaabot ang kanilang pagkabahala sa mga isyu ng lipunan kabilang na ang demokrasya. Siya, kasama ng kanyang mga pangkat ay naging aktibo sa mga demontrasyon laban sa pamahalaan matapos ang pagpatay kay Ninoy Aquino noong 1983. Enero 28, 1985, si Lino Brocka kasama ni Behn Cervantes ay inaresto sa isang malawakang protesta ng mga tsuper. Sila ay pinaratangang ilegal na nagpasimuno ng protesta. Sila ay pinakawalan makalipas ang 16 na araw. Ang pelikulang Bayan Ko noong 1984 ay tinawag na subersibo ng pamahalaan. Nang matapos ang diktatoryang Marcos, siya ay itinalaga ng Pangulong Cory bilang isa sa mga tagapagsulat ng bagong Saligang Batas.

E. Behn H. Cervantes

Si Benjamin Roberto “Behn” H. Cervantes ay ipinanganak noong Agosto 25, 1938. Siya ay nanguna sa larangan ng teatro, isang guro at isang aktibista na ilang beses ikinulong noong panahon ng Batas Militar. Ang pelikulang Sakada noong 1976 ay nagpapakita ng kahirapan ng mga mahihirap na mamamayang Pilipinong nagtatrabaho sa tubuhan. Ang mga kopya ng pelikulang ito ay hinuli ng rehimeng Marcos. Itinatag niya ang UP Repertory Company noong 1974 upang labanan ang matitinding puna ng administrasyon sa mga pelikulang Pilipino. Ang kanyang pangalan ay inilagay sa Bantayog ng mga Bayani bilang pagkilala sa kanyang kadakilaan na labanan ang diktatoryang Marcos.

F. Eugenio Moreno (“Geny”) Lopez Jr.

Siya ang panganay na anak ni Don Eugenio Lopez Sr. (Don Eñing). Ipinanganak siya noong Nobyembre 4, 1928. Kilala siya sa pangalang Geny Lopez. Ang kaniyang pamilya ang nagmamay-ari ng Lopez Group of Companies kabilang na ang isang malaking TV network sa bansa. Nang ideklara ang batas militar noong 1972, ang kaniyang pamilya ay naging biktima rin ng karahasan ng panahong ito. Noong Nobyembre nang taong iyon ay inimbitahan si Geny sa Malacañang na siyang opisyal na tahanan ng pangulo ng Pilipinas. Lingid sa kanya, siya pala ay dinala sa Presidential Security Command sa loob mismo ng Malacañang. Inakusahan siyang kasabwat ni Sergio Osmeña (Serge) sa planong pagpatay kay Marcos. Silang dalawa ay ikinulong sa Fort Bonifacio. Pinangakuang papakawalan si Geny kapalit ng paglilipat kay Marcos ng ibang negosyo ni Don Eñing. Ngunit nang mailipat na ang pagmamay-ari ng kanilang negosyo ay hindi pa rin ito pinakawalan. Noong 1977 ay nakatakas si Geny at Serge sa kanilang pagkakakulong at pumunta agad sa Amerika. Naging director siya ng Movement for a Free Philippines, isang organisasyong laban kay Marcos sa Amerika na naglalayong makamit ang tahimik na pagpapanumbalik ng demokrasya sa ating bansa.