User:Laxmipriya biswal

अभिक्रमिताधिगमः

क्रमबद्धरीत्या अधिगमनम् इति अधिगम । अववोधनम्  अध्ययनम्  अनुदेशनम् इति अर्थ प्रयुज्यन्ते । क्रमबद्धरीत्या अध्ययनं कृत्वा अग्रेगमनम् इति अभिक्रमिताधिगमः भवति । स्व शिक्षणस्य कश्चन पद्धतिः अस्ति । येन पाठ्यांशः व्यवस्थित क्रमेण लघुखण्डेषु विभज्यते  I तत्र छात्राः एक अंश पठित्वा अन्य अंश प्रति अग्रे गछन्ति  एवं रूपेण शिक्षण प्रचलति। पाठ्यवस्तु यन्त्रमाध्यमेन प्रस्तुयते पुनः शिक्षणमपि यन्त्रमाध्यमेन प्रस्तुयते I 1.	डी एल् कुक् महोदयस्य शव्दैः अभिक्रमिताधिगमः स्व शिक्षण विधिना व्यापकज्ञानं स्पष्टीकर्तुं प्रयुक्तः कश्चन उपायः  । 2.	एड्गर् डेल् महोदयस्य मतानुसारम् “अभिक्रमिताधिगमः” व्यवस्थित पदानां क्रमिकरूपात्मकः स्वाध्यायकार्यक्रमः यस्य उद्येशः व्यवहारध्ययनस्य निर्धारणम् इति । Edgar Dale महोदयानुसारम्  अभिक्रमिताधिगमस्य आवश्यकता शिक्षादानं निरर्थक परिभाषा विहीन पद किन्तु अधिगम काचित् आवश्यकीय अनुक्रमिका नियन्त्रितव्यवस्था यथा सारल्येन उद्येशः प्राप्तुं शक्यते । सर्वे अधिगमः शिक्षादानेन सह सम्बन्धाः अपि शिक्षादानम् अधिगमरूपेण आख्यायितुं न शक्नुवन्ति । सम्प्रति एकैकस्यां कक्षायाम् अत्यधिक संख्यायः छात्राः भवन्ति । परिणामतः प्रत्योकं छात्रे समानावधानं दातुं न शक्यते । पाठ्यक्रमः निर्द्धिष्ट समये समापयितुं सुकरं न भवति । कक्षायाम् अनुशासनं शिक्षकस्य कृते प्रधानसमस्याः ।एतेषां सर्वेषामपि समस्यानां समाधानार्थम् अभिक्रमिताधिगमः प्रधानमाध्यमः  । अभिक्रमिताधिगमस्य सामग्रीनिर्माणे मुख्य भूतानि एतानि त्रीणि तत्वानि प्रमुखानि सन्ति ।