User:Libaaxa-Cabdalle

Jore Somalia Joorey Jooray intaba waa loogu yeedhaa, waxaanse dhawaanahan isticmaallaa badi erayga hore ee Jore si loo helo meel loogusoo hagaago oo ruux walba suu doono uusan isaga qoran, dhulka Jore saad u ogtihiin wuxuu kamid ahaa dhulka loo yaqaano Jubooyinka Soomaaliya, waliba Jubada Hoose ee Soomaaliya, laakiin wabigu ma maro, maadaama aad moodo in Somalia xagga gobollada ay ku kala tagtay, wax la badali karana ay noqotay dagmooyinka iyo gobolladuba, lana badali karo, oo saad u ogtihiin qaabdhismeedkii gobolada iyo dagmooyinka ay maamulka waqooyi ee Hargaysa iyo ka Boosaaso labaduba ka badaleen sidii hore,ayaa dadka reer Jore na ku rabaa inuu maamul hoose ka samaysto dhulkooda, halkii dagmo noqon kartana dagmaystaan.

Jore waxaa la dhahaa dhulka Magaalada dakadda ah ee Kismaayo iyo Janaa Cabdalle oo kismaayo kaga aadan dhinaca waqooyi wixii ka rogan ee wadada lagdheeraa martana kasoo rogan oo xeebta lagu tago illaa xadka kenya aan la leenahay, waa 300 oo km oo dherer ah iyo 200 oo km oo ballac ah, Jore waxaa la isku dhahaa dagaanada xagga xeebta hadaan ka biloowno Kooyaamo, Kudhaa, Buurgaabo iyo Raaskaambooni oo xadka Kenya aan la leenahay saaran, hadana lala wareego xadka Raaskaambooni ka dhaqaaq Kulbiyoow, Laag Adhi, hadana lagu socdo halka aan dhabarka iskaga hayno Lagdheeraa waa Hosingoo, Urungoo, Amuume, oo afmeerka lagalasoo wareego wadada Kismaayo Gasha waa Jannaa Cabdalle, dhexdana waxaa ku yaalla Badhaadhe iyo Wadajir.

dhulkan wuxuu soomaray dhibaatooyin farabadan oo lagu doonayay in lagu bara kiciyo dadka dagaanka, hadaan kasoo biloowno kahor xilliyadii lixdameeyadii ayaa rag kasoo jeeda asal ahaan gobollada bariga Soomaali yimaadeen Kismaayo, waxayna dhulka ku dhadhaw Kismaayo ka bilaabeen dhul riixad, dhawr rag ah ayay ahaayeen oo qoryo wata, waxay banaysteen aag dhan oo inta Kismaayo ku dhaw ah, iyagoo saa ah ayuu kacaankii 21kii Obtober curtay, waxay bilaabeen inay codsadaan meelaha ay cooshadaha iyo aqallo xuxun ka dhiseen loo dagmeeyo, waxaa loo sheegay inay meel isugu tagaan kolka hore, kolkay ay meel isugu tageenna way muuqan wayday in dagmo loo aqoonsado, Badhaadhe ayaana sidaa dagmo lagaga dhigay, maadaama xaqdarrada ruux walba arkayay tiradooduna yarayd.

waxaa ku xigtay aas aaskii ururkii Spm oo kolka ay waxyeelaan ciidankii ay dawladda ciidankooduna ka aar goosanayeen dadka reer Jore, waxaa nin kaliya laga dhacay 600 oo sac oo loo qaybiyay dad kale sida dadka Majeerteenka, Mareexaanka, Dhulbahantaha iwm, wuxuu u dhashay ninka sidaa loo moora duugay dadka Cabdallaha ah oo iyagu ahaa kuwa la barakicinayo dhulkii Jore kala badkii ayaa sidaa lagaga banaystay, dhibkii ugu darraa wuxuu dhacay kolkuu biloowday dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya, Jore waxay noqotay goobta lagu dagaalamahayay, xoolahoodana ruux walbaa qalan hayay, haday ahaan lahayd Hawiyaha, Daaroodka oo Majeerteen, Dhulbahanta, Warsangali, Mareexaan iyo Ogaadeenka oo Moxamed Subeer iyo Cawlyahan ah, Maqaabul, oo ay kala hogaaminayeen Moorgan, Axmed Cumar Jees, Gabiyoow, iyo kuwo kale oo farabadan oo dhamaantood dadkaa aan tirinay iyo hogaamiyayaashoodu dhulkan si gaar ah u doonahayeen, waxaa kaloo gabaad ka dhigtay oo Raaskaambooni iyo Buurgaabo fadhiyahayay Sheekha Xassan turki loogu yeedho, waxay guran jireen geedaha oo iib gayn jireen dhuxusha, Kudhaana waxay fadhiisin u noqotay Hadhaagii Moorgan oo hubaysan oo iyaguna sidookale dhulkii gubay, kolkan qumaati ayay beelihii Tolomoge xoogoodii dhulkii u banaayeen iyagoo kenya galay, hal nin kaliya ayaa xadka Kenya lagaga dhacay 20 000 oo neef oo lo' ah.

dhulka Jore wuxuu caan ku yahay dhir dhaadheer oo kaba sii dartay intii dagaalada lagu jiray oo qam ka dhigay dhulkii, iyo meel shoow kolkii hore ay laaguhu badda kaga dari jireen oo eega badda qudhigeedii ay kor usoo qaaday barrigii illaa 90km oo aadan quruxda indhaha ku hayn karin, Jore xoolaha nool oo Lo'da Geela iyo Adhiga ah iskusi ayay ugu noolaadaan uguna tarmaan, oo meelaha qaar ay mataaneeyaan xooluhu.

dagaanka Jore waxaa daga dadyoowga kala ah Baajuun oo xeebaha Jore meel aaadan kaga arkaynin ayna jirin, Gaaljecel oo aaga Kudhaa iyo dagaanada Kismaayo ku dhadhaw wax ka daga, Cawramale oo iyagana dhulka Kismaayo u dhadhaw iyo Kudhaa waxka dagan, Maqaabulka oo Badhaadhe iyo Kulbiyoow wax ka yaala, beelaha Tolomoga oo Samawadal iyo Cawdaaq ah, waxay ahaayeen dadka ugu badan ee Jore wada daga, Tolomoguhu oo hadaan soo yarayno 70% dhulka Jore daganaa, waxaa Jore Tolomogaha daga ay kala ahaayeen 7 dab oo 6 dab ay yihiin Samawadal iyo 1 dab oo Cawdaaq ah.

waxaa qoray Cabdirisaaq Ugaas Gama'diid abdirisak@live.se