User:Marrovi/Malinalco (nah)

Malinalco, itocah ce altepecalpolli itechpan 125 ialtepecalpolhuan ompa in Tlahtohcayotl Mexihco ihuan ce itech 7 altepecalpolli ipan Onohuayan Iztapan. Nican Malinalco, cah in Santuario Noteuctzin Chalma ompa altepeconetl Chalmatzin; noiuhqui cah huehcauh tzacualco Malinalco ompa Malinaltepetl motenehua quemeh caxtillantlahtolcopa Cerro de los Ídolos.

Tlaltocaitl
Inin tlalli omocuep itlaltocatzin ipampa nahuatlahtolcopa: Malinalco. Occe tlahtolli omopeuh motenehua malinalli ihuan co ahnozo tlalyolcan itech malinalli nahuatlahtolticah.

Malinalco ichimal quipiya xoxoctic tlalli ica chichiltic chimaltentli motenehua in tenyohtlahtolli Tu arquelogía, constancia de nuestra raza, cultura y trabajo nahuatlahtolcopa Iarquelogía, tlaquitqui nomacehualyo, tlachihualiztli ihuan tequipanoliztli. Itzalan ce ihcuilolli itocah Malinaltepetl ica ixiptli ichimal. Teocuitlatic icua cah Tlahtocayotl Mexihco ichimal.

Tlalcemanahuayotl
thumbnail|200px|left|Malinalco itlalcemanahuayo.

Cuaxochtia canahpan mictlampan ica Zoquitzinco (Joquicingo), canahpan no huitztlampan Tzompanhuahcan, canahpan iquizayampan no tlahtohcayotl Morelos (Miacatlan), huan canahpan icalaquiyampan no Tenantzinco ihuan Villa Guerrero.

Yoliztli
Nican inin altepecalpolli oncateh occequintin tlanelhuayotl, mazqui quipiya cuahuitl in ahuehuetl, texococuahuitl, coahtli, ocotl, ahuacacuahuitl ahnozo nohpalli, tlacametl huan occequintin.

Nican chantih yolcameh in tepeticpac huan in ixtlahuac, totomeh iuhqui cuauhtli, cuixin, tecolotl tzopilotl, centzontlahtoleh, ehecatotolin ahnozo yolcameh cuechcoatl, ahcolcilin, mazatl, ayotochtli, xincoyotl, epatl, tlacuachin, tochtli, cuauhcuetzpalin huan occequintin.

Huahpacayotl
thumbnail|200px|left|Huehcauh Tzacualco Malinalco in ompa Malinaltepetl.

Huehuehtlacatl matlatzincatl catca, ce quetzallamantli otlachiuh ompa axcan Malinalco, ocuiltecatlahtolcopa Ñumxu, Chimalpopoca oquinyaochiuhtihuetz calcah ihuan occepa quimpopoloh. Inin hueyitlahtoani oquimpopolo no iuhqui in malinalcatlacameh ihuan omic ipan 1424 (10 tecpatl) xihuitl. Xiuhpan 1524 oahcicoh San Agustín teopixqueh nican in Yancuic Caxtillan 1524 ipampa oquichiuh in encomiendas. Omocalquetza in Divino Salvador itepan, tlein onquipiyac itocah teopixcayotl.

Chicahualiztli huan tepacholiztli
Chinaco quipixtoc se caltlapahtiquetl ica ce macehualtepahtiquetl, ihuan zan quemanticah yahui tlen tepachianih iuhquinon iztoqueh tomacehualpoyohuan axcanah cualli mopahtiah.

Chanehmatiliztli
thumbnail|200px|right|Altepetl Malinalco.

Malinalco quipiya occequin altepetl, ipan ihcuilol cah ocachi tenyohticah itzalan itech altepecalpolli.

Ce Mexihco ixeliuhca itechpahuic in altepecalpolli Malinalco ipan onohuayan Iztapan, itzalan icampa hueyi altepenanyotl Altepetl Mexihco, Matlatzinco ompa Tollohcan Lerdo ihuan Temoachan ompa Cuauhnahuac. In altepecalpol quipiya 20,157 chanehqueh, tlacameh ihuan cihuameh.

Tlahtolli
thumbnail|200px|left|Ihcuilol nahuatlahtolli ipan Malinalco.

In tlahtolli ipan Altepecalpolli Malinalco, chanehqueh tlahtoah caxtillantlahtolli, tepitzin tlacameh tlahtoah nahuatlahtolli ompa Calpolli San Martín ihuan Calpolli San Guillermo, occequin tlahtolli itlan Malinalco, in atzincatlahtolli ihuan matlaltzincatlahtolticah.

In atzincatlahtolli otlahto nican Malinalco huehcauhtoca ipampa tlahuicah, yehuan motenehuah Ñumxu canahpa Altepetl Malinalco ihuan Altepetl Chalma.

Tequichihualiztli
thumb|200px|In Divino Salvador iteopancal. thumb|200px|Noteuctzin iteopan Chalma.

Malinalco ce altepecalpolli ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quitoh Tlaquitcayotl ipan Tlachihuatlacayotl ipan Tlahtohcayotl Mexihco; ixquich tlamatocac toltecayotl, yoliztli ipan ahmo tlamatocac toltecayotl iuhqui tlacualcayotl, macehualmihtotiztli, macehuallahtoliztli.

In Divino Salvador iteopan ce cristiano chihualcalli tlein neteotiliztli in cristianismo itechpa Agustín teoquixqueh icalchiuh ica macehualtlacameh inin teopixcayotl, no iuhqui Santuario de Chalma huehuehcauh motenehua Oztoteotl ompa altepetl Chalma.

Ilhuiliztli ihuan macehuallotl
thumb|left|200px|Mihtohtli in "Chinelos".

Malinalco ce altepeconetl ican mochi tlacuicuiliztli Centlalticpac quihtoh Tlatquicayotl īpan Tlachiuhcayotl ipan Mexihco; ixquich tlamatocac toltecayotl in ompa Mexihco mictlampa, yoliztli ipan ahmo tlamatocac tlachihualiztli iuhqui tlacualcayotl, macehualmihtotiztli, macehuallahtolloliztli.

In mitotiliztli, ce mihtotiliztli ipan El Divino Salvador, tlacameh ihuan cihuameh mihtotiah tlanahuahquez zan cen tzotzonalotl ica mecahuehuetl, panhuahuetl ihuan tlapitzalli.

In yohualmitotiliztli "Chinelos", mitotiliztli ipampa Señor de Chalma ilhuitl ipan El Dinivo Salvador iteopan.

Tlatzohtzonaliztli
Miyaquintin tlatzohtzonaliztli cah inin altepecalpolli iuhqui banda, cumbia, balada ahnozo tlatlamantic.

Momotlaliztli
thumb|left|180px|Momotlaliztli ipan Malinalco. Momotlaliztli Malinalco cah ipampa xopatoltiliztli, chiquiuhtapayolhuiliztli, omemalacaztli, tenis, mapatoltiliztli, ihuan momotlaliztli.

Hueyitlacameh

 * José María Yermo y Parres otlacat ipan Xalmoloncan, Malinalcopa.

Cequin tlatilantli

 * INEGI Altepecapolli Malinalco.