User:Mohamed fatih

لە پێناو پاراستنی ژیانی هاوڵاتیاندا ساڵانە چەندین كەس بۆ بوون بە پزیشك دەخوێنن و, لە ناو خەڵكیشدا ڕێزێكی تایبەتیان لێدەگیرێت، لەبەرئەوەی دەتوانن لە كاتێكدا نەخۆش كەوتن پزیشكەكان ژیانیان ڕزگار بكەن. لەم سەردەمەدا زۆر ئاساییە گەر بێت و خانمێك پزیشك بێت, بەڵام پرسیارەكە لەوەدایە ئایا ماوەی چەند ساڵە پزیشكی ئافرەت دروست بووە و یەكەم خانمە پزیشك لە جیهاندا كێ بوو، كە توانی هاوشانی پیاوان بڕوانامەی پزیشكی بەدەستبهێنێت؟ زۆری نەخۆشیەكانی ژنان‌و تایبەتمەندییان، لەهەمانكاتدا رێگری خێزانەكان لە سەردانكردنی كچەكانیان بۆ لای پزیشكی پیاوان ، بەهۆی داب و نەریتی كۆمەڵایەتی ئەو كاتەوە لە ئەمریكا, وایكرد بەشێكی زۆر لەو كچانەی تووشی نەخۆشی دەهاتن گیانلەدەست بدەن، هەربۆیە بوونی پزیشكی ژن بووە یەكێك لە پێداویستیەكانی سەردەمەكە. لە سەرەتاكانی سەدەی 18 دا و وەك عەیبە وابوو گەر خانمە پزیشكێك هەبوایە لە وڵاتانی ئەمریكا و, لەگەڵ ئەوەشدا چەندین كێشەی بۆ خانمانی ئەو سەردەمە دروست كردبوو , تا وای لێهات چەندین خانم لە ڕێگەی توشبونیان بەو نەخۆشیانەی تایبەتن بە خانمان مردن , چونكە لە ڕێگەی خانەوادەكەیانەوە ڕێگەیان بە پزیشكی پیاوان نەدەدا پشكنینیان بۆ بكەن , تا بووە هۆی ئەوەی چەندین ڕوداوی مردن دروست بكات لە ئەمریكادا. Elizabeth Blackwell خانمێكی ئەمریكی بە ڕەگەز بەریتانیە كە لە 3/2/1821 لە (Bristol) ی بەریتانی, لە خێزانێكی چالاكوانی بواری پاراستنی مافەكانی ئافرەتان لە دایك بووە , هەر لە مناڵیەوە خولیای خوێندنەوەی بابەتە پزیشكیەكان بووە و حەزی كردووە خانمە پزیشكان زۆر بن لە جیهاندا , بۆیە لە ساڵی 1844 دا و لە دوای خوێندنەوەیەكی زۆر لەسەر بابەتە پزیشكیەكان , داوایەكی پێشكەش بە 12 كۆلێژ كرد تا ببێتە خوێندكار لە یەكێك لە كۆلێژەكان‌و بتوانێت ببێتە یەكەم خانمە پزیشك لە جیهاندا , هەتا دواتر لە كۆلێژی پزیشكی نیۆرك وەك خوێنكار وەرگیرا. كاتێك لە و كۆلێژە وەرگیرا زۆر كۆسپ و كێشەی هاتە ڕێگە، چونكە خەڵكی پێیان سەیر بوو خانمێك ببێتە پزیشك, بەڵام ئەمانە (ئیلیزابێس)ی نەڕوخاندو بەردەوام بوو لە بەدیهێنانی خەونەكەی كە پزیشكیە‌و ساڵی 1849 بوە یەكەم دەرچووی زانكۆكەی‌و سەرجەم زانكۆكانی جیهان، لەهەمانكاتدا بووە جێگەی باسی خەڵكی و لە چەندین ڕۆژنامەی ئەو كاتەدا چاوپێكەوتنی لەگەڵدا كراو لەلایەن گەورە پیاوانی ئەو سەردەمەوە خەڵاتی ڕێزلێنانی پێ بەخشرا. لەبەر ئەوەی (Elizabeth) لە خێزانێك دا پەروەردە بووە هەمیشە هەوڵ و كۆششیان كردووە بۆ سەربەستی و بەدەست هێنانی مافەكانی ژنان, بۆیە بەردەوام لەڕێگەی بوارەكەی خۆیەوە خزمەتی خانمانی كردووە (Elizabeth) هەموو ژیانی بۆ چارەسەر كردنی نەخۆشەكان تەرخانكرد بۆیە تا مرد هاوسەرگیریی ئەنجامنەدا. لە كارە مەزنەكانی ئەم خانمە پزیشكە، بەشداریكردنی بوو لە دروستكردنی یەكەم نەخۆشخانەی منداڵان و ئافرەتاندا، هەروەها بە دامەزرێنەری كۆلێژی پزیشكی خانمان دادەنرێت لە بەریتانیا. ئەم خانمە پزیشكە‌و ژیان‌و تێكۆشانی بۆ بوارەكەی دواتر بووە هەوێنی چەندین كتێب و كورتە چیرۆك فیلمی سینەمایی‌و بە زەنگلێدەری مێژووی نوێی پزیشكی بواری ژنان ئەژمار دەكرێت. Bold text--Mohamed fatih (talk) 09:03, 20 November 2012 (UTC)