User:Mohapatra Priyanka

 आधुनिकभारते संस्कृतशिक्षणस्य महत्त्वम् 

	 संस्कृतस्य महत्वम् ;- 

अस्मिन् संसारे अनेकामां भाषाणां प्रयोग: भवति । तासु सर्वासु भाषासु संस्कृतभाषा सर्वोत्तमा विद्यते। संस्कारयुक्ता,दोषरहिता,परिष्कृताभाषा एव संस्कृतभाषा कथ्थते। इयमेव भाषा देवभाषा, अमरभाषा, सुरभारती, देववाणी, गीर्ववाणी अपि कथ्यते।

सम् उपसर्गपूर्वक डुकृञ धातो: ‘क्त’ प्रत्यये कृते सति सुडागमे संस्कृत इति शब्द: निष्पन्न: भवति। “सम्यक् कृतं संस्कृतम्” ।

संस्कृतभाषा अतिप्राचिना समृद्धा च। अस्यां भाषायां सर्वाधिकस्य बाङ्गमयस्य संरचना जाता । एषा अतिव वैज्ञानिकी च विद्यते। अस्यां व्याकरणम् अस्मिन् जगति सर्वातिशयम् आदर्शम् वैज्ञानिकमस्ति। भाषायामेव व्यास-वाल्मीकि-कालिदास-भवभूति प्रभृतिनां कविपुंगवानां वाणी संरक्षितं वर्त्तते ।एषा विश्वस्य प्राचिनतमा सृष्टुतमा च भाषा । एषा भाषायां चत्वारो वेदा:,शिक्षा,व्याकरणं,निरुक्तम्,छन्दं,ज्योतिषं,विज्ञानं,आयुर्वेदं संस्कृतस्य गौरवं वर्द्धयन्ति ।

संस्कृतम् एका वैज्ञानिकीभाषा ; अत: विज्ञानवत् अस्याम् अपि अङ्गानि उपलभ्यन्ते छात्रै: । अत: भाषाया: अस्या: आधुनिके युगे सार्थकत्वम् असन्दिग्धम् । मैकडानमतानुसारं सभ्यत्याया: मूलं संस्कृतवाङ्गमये एव निहितम् । विश्वप्रेम-विश्वबन्धुत्व-विश्वसंस्कृत्यादीनाम् आधारतत्वज्ञानार्थं संस्कृतस्य अनुशीलनम् अनिवार्यम् ।

	 संस्कृतशिक्षणस्य महत्वम् ;- 

प्रत्येकं देशे आत्मप्रकाशं कर्त्तुं काचित् निर्दिष्टभाषाम् अवलम्ब्यते। तदेव भाषाया माध्यमेन संस्कृति:,सभ्यता,राजनिति,अर्थनिति:,समाजनिति: च परिप्रकाश्यते ।तद्वत् भारते अपि अप्रत्यां संस्कृतिं शिक्षानिति:,समाजनिति: ज्ञानधाराञ्च प्रवावहितम् आवोहकालात् संस्कृतमेव माध्यमभाषा रुपेण व्यवष्क्रियमाण आसीत् । आधुनिककालेस्मिन् भौतिकपदार्थानां प्रचुराविष्कारेण आधुनिकविज्ञानस्य प्रादूर्भावेन यान्त्रिकतत्त्वानाम् अधिक व्यवहारेण जनानां व्यवहारशैली प्रयोगपद्धति: पूर्णरुपेण परिवर्त्तिता तदनुसारं भाषाSपि परिवर्तनम् इच्छन्ति जनानाम् आवश्यकतां पूरयितुं प्रयतत्। भारतस्योपरि यवनानां पाश्चात्यानाम् आङ्लानाम् आक्रमणेन तेषां द्वारा नीतिनिर्द्धारणेन अत्रत्या: समाजव्यवस्था: शिक्षणव्यवस्था,राजनितिव्यवस्था सुतरां परिवर्तिता: । अत: अद्यपि आधुनिकभारते संस्कृतभाषाया: आवश्यकता प्रतीयते । तद्यथा –

1)	भारतीयतां संपादयितुं संस्कृतस्य आवश्यकता अस्ति।

2)	भारतस्य प्राचिन परंपरा सभ्यतां संस्कृतिं च अवगन्तुं संस्कृतम् अनिर्वार्यम्।

3)	भारतस्य ज्ञाननिधिं शास्त्रधारां च अवगन्तुं संस्कृतम् आवश्यकम्।

4)	एतद्देशस्य एैतिह्यम् वैभवं च अवगन्तुं संस्कृतम् आवश्यकम्।

5)	भारतीयभाषाणां विषये शुद्धतां सम्पादयितुं संस्कृतम् अनिर्वार्यम्।

6)	संस्कृतमाध्यमेन सङ्गणकज्ञानं,वैज्ञानिकज्ञानं च सम्भवति।

7)	सर्वतोपरि देशस्य आत्मपरिचायार्थं संस्कृतम् अनिवार्यम् ।

8)	संस्कृतमाध्यमेन एव भारतस्य पूर्णविकास: भवितुम् अर्हति।

एवं रीत्या आधुनिकभारते संस्कृतभाषाया: संस्कृतशिक्षणस्य च महती आवश्यकता परिवर्त्ति।