User:Muwonge davids/sandbox

≈                     OKWEYAMBISA WHATSAPP MU KUWAANYISIGANYA EBIROWOOZO KU NKOZESA YA NAKASIGIRWA EMBUUZI N'ENDAZI. Amannya: Muwonge David. Reg.no.:15/u/8593/ps. Std no.:215008593.

Mu bufunze. Okutwaliza awamu tugenda kwogera ku nakasigirwa nga y'ennnyingo oba ekigambo ekikiikirira erinnya mu kigambo oba emboozi. Mu kino tugenda kulaba nakasigirwa ez'obwannannyini n'endazi wadde nga ebika byazo biwerako. Okusooka kugenda kuba kunnyonnyola na kunnyonnyoka nakasigirwa ez'obwannannyini n'endazi olwo ate emirimu giggye ku nkomerero ya buli kabajjo ka nakasigirwa akanaaba kawedde okulaba. Mu bino byonna tugenda kuyambibwako tekinologiya(WhatsApp) awamu n'akakodyo k'okuwaanyisiganya ebirowoozo okusobola okwefumiitiriza n'okwejjulula ku nakasigirwa ezo waggulu. (I) Nakasigirwa ziba nnyingo oba ebigambo ebikiikirira erinnya/amannya mu kigambo oba mu mboozi. Nnakasigirwa embuuzi. Zino ze zi nnakasigirwa ezireetawo okubuuza mu mboozi. Nakasigirwa zino zirimu ezo eziyinza okuyimirira zokka n'ezo ezongerwako ennyingo ekkiriziganya n'erinnya. Mu zeetengerera mulimu; ddi, wa ne ki? So nga eziteetengerera mulimu; -ni, -tya, -meka ne -luwa. Amateeka agafuga enkozesa ya nnakasigirwa embuuzi ge gano wammanga. a) Ziba mu mboozi ezirimu okubuuza mwokka. b) Ki, Ddi ne Wa ziwandiikibwa zokka butengerera. c) -ni, -tya, -meka ne -luwa zigattibwako obuwakatirwa ku ntandika. d) Ennyingo egattibwa ku nnakasigirwa zino zirina okuba nga zikkiriziganya n'ennyingo y'erinnya. e) "ki?" esobola nayo okugattibwako akawakatirwa akakola ng'ennyingo ekkiriziganya n'erinnya, okugeza mu kigambo "lwaki?".                    Omulimu 1) Nnakasigirwa embuuzi ziwandiikibwa zokka,kubaganya ebirowoozo. 2) Nnakasigirwa "Ki?" esobola okugattibwa oba okwawulwa ku kigambo ekirala mu mboozi. N'ebyokulabirako ebyenjawulo, ttaanya endowooza eyo.

Nakasigirwa endazi. Zino ziraga ebbanga eririwo wakati w'ekyogerwako, a yogera n'awuliriza. Okumpi n'ayogera. Okumpi n'awuliriza. Ewala wa bombi Ono. Oyo. Oli Kino. Ekyo. Kiri Guno. Ogwo. Guli Okgz. a) Omuyizi ono mugezi.(okumpi n'ayogera). a) Ekikopo ekyo kinene.(okumpi n'awuliriza). c) Omusota guli muwanvu.(wala wa bombi).

Amateeka agafuga nnakasigirwa endazi ge gano wammanga.

a) Zikozesebwa mu mboozi zirimu kulaga mwokka. b) Zonna zigattibwako obuwakatirwa obukkiriziganya n'ennyingo y'erinnya. c) Nnakasigirwa endazi zirina ebikolo bisatu byokka; -no, -o ne -li. d) Mu kulaga ekintu ekiri okumpi n'ayogera tukozesa "-no" okusinziira ku lubu lw'erinnya ekyogerwako mwe kigwa e) Mu kulaga ekintu ekiri okumpi n'wuliriza era nga kiri walako n'ayogera tukozesa "-o" ng'egattiddwako ennyingo ekkiriziganya n'olubu omugwa erinnya ly'ekyogerwako ekyo. f) Mu kulaga ekintu ekiri ewala w'ayogera n'awuliriza tweyambisa "-li" ng'egattiddwako ennyingo ekkiriziganya n'olubu omugwa erinnya eryo.

AKAKODYO K'OKUWAANYIZIGANYA EBIROWOOZO.(MULTIPLE PERSPECTIVES) Kano ke kakodyo k'okuganya ebiva mu bantu abenjawulo era nga zonna ziweebwa ekitiibwa okusinziira ku nnyinyonnyola y'omuntu. Mu kweyambisa akakodyo kano, abayizi abalina obuvo obwenjawulo baakubuuzibwa ekibuuzo kye kimu olwo bo batandike okukyanukula okusinziira ku ndaba zaabwe ezenjawulo. Mu buwufu obwo, omusomesa waakubeera nga omukubiriza wa ppulogulaaamu ya laadiyo oba ttivi okukubiriza n'okulungamya abateesa abenjawulo nga baleeta ebirowoozo byabwe ssaako n'okwewabula awatali kukuba muntu n'omu ku nsolobotto kavuna kiba nti ali ku mu mulamwa.

Ekigendererwa ekikulu mu kakodyo kano kwe kusembereza abayizi eri ebisomesebwa n'okwongera ku ndaba zaabwe ezeekikugu ku bisomesebwa okusobola okutuuka ku by'okuddamu ebisinga obutuufu oluvannyuma lw'okulaba endaba z'empuyi ezenjawulo. Mu kakodyo kano era, ekibuuzo kirina okuba nga kyefaanaanyirizaamu omulamwa (motion) gw'okukubaganya ebirowoozo okusobola okufuna abayizi abakiwagira n'abo abakiwakanya n'endowooza zaabwe. Mu ndowooza ezo mwe tunajja ebyokuddamu ebituufu.

Okwogera Ku tekinologiya wa WhatsApp gwe tugenda okweyambisa. WhatsApp yatandikibwa Brian Acton ne Jan Koum mu 2009 nga bamaze okuva mu Yahoo. Nga Koum aguze n'okukizuula nti App Store yali ya kuggulawo ekkolero lya Apps, Koum ne Acton bakwatagana ne Fishman mu Russia eyayanjula Koum ewa Igor Solomennikov era Koum n'agituuma WhatsApp olwo kivuge nga "What's up". WhatsApp 2.0 yatandika n'abantu 250000, oluvannyuma lw'emyezi mu 2009 yatongozebwa oluvannyuma lw'okwongerwamu $250000 okuva ewa Acton. Obusobozi bw'okusindika ebifaananyi Ku iPhone bujjamu mu Ntenvu wa 2009 era mu kutandikwa ya 2011, WhatsApp y'emu Ku zi Apps za Apple's US App Store ezaali zisinga amaanyi.

Mu April wa 2011, Sequoia Capital ye yali omuvujjirizi yekka owa WhatsApp eyateekamu obuwanana bw'ensimbi mu Dollars. Mu Ntenvu wa 2013, WhatsApp egamba yalina abantu obukadde bina abagikozesa buli mwezi, April 2014, obukadde bitaano, obukadde 700 obwebifaananyi n'obukadde bw'entambi za video obwagabanibwanga buli lunaku.

Mu 2014, Koum yalangirira obukadde bw'abantu lukaaga (600) abaali bakozesa WhatsApp kw'ossa obukadde 25 obwegatta Ku WhatsApp buli mwezi n'abantu 833000 abakozesa WhatsApp buli lunaku ekitwala ebitundu kkumi Ku buli kikumi ku bantu b'ensi yonna ng'era Buyindi y'erina abasinga obungi. Ebifaananyi ekiraga n'abantu abakozesa WhatsApp.

Ensonga ezantanudde okweyambisa WhatsApp mu kusomesa kwange. a) WhatsApp nneesimbu eri abagikozesa olw'obutaba na lugambo ng'emikutu emirala nga Facebook egyanika ebinyumizibwa. Kino kiyamba anbayizi okwetaaya nga baanukula ebibuzo n'okuwa endowooza zaabwe.

b) omukutu guno guwa omukisa omusomesa okusomeseza abayizi be buli waaba ayagalidde era nga buli muyizi n'amutuukako bulungi.

c) WhatsApp esobozesa omusomesa okussa awamu abayizi okuyita mu kutondawo ekibinja mwateeka abayizi be bonna.

d) WhatsApp ewa omusomesa omwagaanya okukubaganya ebirowoozo n'abayizi be okusobola okunnyonnyoka obulungi ebibasomesebwa okusinga nga bali mu kibiina.

e) WhatsApp era wa omukisa omusomesa okuwaanyisiganya n'abayizi be obubaka obwenjawulo gamba nga bayita mu bubaka obuwandiike (texts), entabi z'ebifaananyi (videos), ebifaananyi (photos), obutambi bw'amaloboozi (audios), emojis, essimu ey'eddoboozi n'eya vidiyo.

f) WhatsApp etuukikako mangu eri buli alina Smart Phone gamba nga Android, Huawei, Tecno, Blackberry n'ebika emirala bingi ebisobola okutuukikako waakiri buli muyizi.

g) Omukutu guno era gulina omuganyulo nti tegutwala nsimbi nnyingi mu ngeri y'obudde obumalibwa ku mutimbagano (data). Omuyizi asobola okuteekamu ennusu nga bibiri mu ataano olunaku lulamba.

h) WhatsApp esobola okufunika ku mutimbagano mu ngeri y'okuwanulwa (downloading) eri buli asobola okukozesa essimu oba kkomputa obulungi.

Okusoomooza okusangibwa abayizi bange.

Abayizi bange basanga obuzibu mu kuyiga olulimi Oluganda mu ngeri okukaluubirirwa mu y'okulowooza ennyo ku ebyo ebibasomesebwa n'okubissa mu nkola. Mu kino abayizi bakusula, bajjukira, n'okutegeera ebibasomesebwa, wabula bwe kituuka ku ddaala ly'okwefuumiitiriza ku bibasomeseddwa okusobola okugwa mu buwufu bw'ekibuuzo kyonna ekyekuusa ku kibasomeseddwa, okwewala okukusuwaza n'okwongera ku kutegeera kwabwe okwo ssaako okwejjulula mu biba bibasomeseddwa n'okubissa mu mbeera n'engeri ezenjawulo okusobola okuvvuunuka obuzibu bwonna bwe basanga mu kuyiga olulimi Oluganda awo ne gujabagira.

OMUTENDERA OGWOKUBIRI: Ebiruubirirwa by'okusomesa kwange. Okusinziira ku kusoomoozebwa abayizi bange kwe bayitamu nga okulemererwa okulowooza ennyo ku biba bibasomeseddwa n'okubikyusakyusa mu mbeera ezenjawulo okusobola okunnyonnyoka ebibasomesebwa mu bujjuvu, bino bye biruubirirwa by'okusomesa kwange. Ku nkomerero y'olusomesa, abayizi balina okuba n'obusobozi; a) Ku nkomerero y'okusomesa kwange buli muyizi alina okuba ng'asobola okuleeta endowooza ye ku kiba kimusomeseddwa okusobola okumuwabulwa obulungi. b) Ku nkomerero y'olusomesa, buli muyizi alina okuba ng'asobola okwefumiitiriza ku nkozesa ya nnakasigirwa embuuzi mu Luganda.