User:Nabwire lilian/sandbox

Nabwire lilian. 15/U/9087/Ps Okweyambisa watsup okuzuula obuzibu abayizi bwebasanga munkozesa ya kkiroozi eyeerinya. "kkiroozi" kitegeeza ebigambo,ebitegekeddwa nga byonna bigendera wamu,era ng'ekimu kikolwa,oba ebimu ku byo bikolwa.Ekikolwa ekibaamu kiba kyanjuluze,ng'erinnya(oba Nnakasigirwa) erikola ekikolwa liragiddwa,era nga kirina n'ekiseera mwekiri. Kkiroozi ezimu ziba ziwa amakulu ageemala,ate ng'endala agaazo gaba gakoma mu kkubo.kkiroozi eziba n'amakulu agakoma mukkubo,zo zibalibwa nti si nzijuvu(tezeemala),ate endala ezirina amakulu agaggwaayo,zo ne zibalibwa nti nzijuvu(zeemala). Okugeza:1 Bato,abaana basoma(bato)

Ebika bya kkiroozi Kkiroozi ziyingira mu bika ebinene bisatu,nge ebika bino bisinzira ku mulimu kkiroozi eno gw'eba ekola.muno mulimu ,kkiroozi eyeerinya,kkiroozi Nnakongeza linnya ne kkiroozi Nnakongeza kikolwa. Kkiroozi Eyeerinnya: bye bigambo ebigendera awamu nga mulimu ekikolwa.Ebigambo eby'engeri eno biyinza okweyambisibwa mukifo ky'erinnya.era singa biba byeyambisiddwa mu kifo ky'erinnya,olwo tufuna kyetuyita kkiroozi eyeerinnya. Ebyokulabirako: (i)Abayizi tebamanyi lwe baliwumula (ii)Ebintu by'owulidde bikutte wansi ne wangulu. (iii)Amazina ge bazina gagenze wala. Ebigambo ebisaziddwako byetuyita kkiroozi eyeerinya.Tugambye nti kkiroozi eyeerinnya ekolamu kifo ky'erinnya,ate ng'erinya liyinza kubeera nti lye likola ekikolwa,oba nga lye likolebwako ekikiolwa.kati okusobola okumanya kkiroozi yeerinnya,tuba tulina kunoonya kintu,oba kitundu kya sentensi,ekikola ekikolwa,oba ekikolebwa ekikolwa. Mu sentensi (i),ekikolwa ekikolebwa ye'tebamanyi.Ekintu ekikola ekikola ekikolwa ekyo kiri 'lwe baliwummul'. Mu sentensi(ii),ekikolwa ekikolebwa ye bikutte,ekyo nga kikolebwa" wansi ne waggulu" Mu sentensi(iii),ekikolwa ekikolebwa kiri"gagenze",ekigambo 'wala' kyo kitulaga wagendeddwa,ate 'Amazina ge bazina'ne kiba ekintu ekikola ekikolwa 'gagenze'. Ebintundu bya sentensi ezo esatu zetulabye ebisaziddwako,birimu buli kimu ekikolwa,ate nga bikoze mu bifo byamanya.bwebityo nebiba kkiroozi eyeerinnya buli kithndu.Noolwekyo mu bifo byabyo tusobola n'kuzzaawo amannya,era ne gatereerawo bulungi ddala. Ebimu ku birubirirwa mukusomesa abayizi bange kkkiroozi Eyeerinya. Mukosemesa kkiroozi eyeerinya ngenderera kubayamba okumanya ebikka bya kkiroozi ezenjawulo.okugeza,mulimu kkiroozi satu,eyeerinya,kkiroozi nakongenza linya ,kkiroozi nakongeza kikolwa,era wano ndaga abayizi bange engeri kkiroozi zino bwezikozesebwamu mu biti ebyenjawulo,kino no kiyamba abayizi bange okutegera ebigambo ebyenjawulo ebitti mwebiggwa. Nga nsomesa ku kkiroozi eyeerinya njagazisa abayizi bange bamanye ngi singa erinya liba likozeseddwa mu sentensi liba likola kikolwa mu setensi eyo obanga lyo lyerikolebwako ekikolwa.okugeza: omusibe yasabye amanye kyebaamusibira. Nsomesa kkiroozi eyeerinya nga ngenderera kumanyisa bayizi bange okukitegera nti singa mu sentensi ezo buli emu togyogera kugimalayo,omuwuliriza ajja kusigala nga nga yeebuuza nti,'ki'.Mu sentensi (i),ate nga amuddamu talina kumugamba 'mazina'kubanga si buli mazina naye,'amazina ge bazina'. Mukomesa kkiroozi eyeerinya mbeera njagala kuyamba muyizi okutegeera nokwetegereza buli kimu,amanye lwe kyeyambisibwa n'engeri gye kyeyambisibwamu,kubanga singa amanya kino kiba kimuyamba okumanya nokusobola okwewala okutabula ekimu nokiyita ekirara. Okwongereza okwo,