User:Naikmamata403

संत साहित्याची उपयुक्तता – काळाची गरज.

भारतातील अध्यात्मिक विचारांच्या दोन परंपरा आहेत. एक आचार्य परंपरा आणि दुसरी संत परंपरा. आपला महाराष्ट्र ही संतांची पवित्र पावन भूमी आहे. या भूमित जन्माला आलेल्या समाजाला संतांपासून संस्कारक्षम शाश्वत मूल्यांचा खजिना मिळाला. संस्कारांचा संपन्न वारसा या भूमीन मराठी मनाला दिला. त्यामुळे मराठी मनाचा कणा ताठ झाला. आपल्या महाराष्ट्रात संत परंपरेची मौक्तिकमला आहे. महाराष्ट्रच्या मातीला संतत्वचा सुगंध आहे. संत ही कुणी एखादी व्यक्ती नाही,तर संतत्व ही वृत्ती आहे. महाराष्ट्राच्या पावन भूमीत जन्मलेले आपण भाग्यवान आहोत याचा आनंद अभिमान वाटतो.

संतांच्या विभूती जगाच्या कल्याणासाठी असतात. संत सहवासाची आस प्रत्येकाचा मनाला असते.

‘ दे हरी संतपदाची जोड । संतसमाग आत्मसुखाची उगमे मोड ‘ ।

संतांच्या आशीर्वादामुळे संकटांवर मात करण्याचं सामर्थ्य प्राप्त होत. म्हणून तर तुकाराम महाराज म्हणतात ‘ न लगे धनसंपदा । संतसंग देइ सदा ‘। जगाच्या कल्याणासाठी विधात्यान संतांना इहलोकी पाठविलेल असत. ‘ जगाच्या कल्याणा संतांच्या विभूती । देह झिजवती उपकरे ‘ । हे संतांचं मुख्य लक्षणं.

नामदेव, तुकाराम, सेनान्हवी,सावतामाळी, जनाबाई, न्यानेश्वर,चोखामेळा या संतांनीच महाराष्ट्रातील समाज जीवनातील सारा अंध:कार नाहीसा करण्याचा प्रयन्त केला. रुढीपेक्षा मानवतेला महत्व दिले. त्यांनी समाजाला भक्तिरसाचा मार्ग दाखविला. जनतेला परमार्थाची शिकवण घेऊ दिली. आजच्या वर्तमान परिस्थितीत आकाश कवेत घेऊ पाहण्याऱ्या समाज्याला संतांनी आखलेल्या मार्गाची गरज आहे. भौतिक सुखात शांती शोधूनही सापडत नाही. हे जेव्हा कळते तेव्हा संत विचारच आधार वाटतात. गरजूला आधार देत धिरत्व मजबूत करणे हे फक्त या विचारातून शक्य ठरते. मानवाला विशाल  होण्यासाठी आपले संत आपल्याला माहीत हवेत. माणूस कितीही प्रतिष्ठित असला तरी त्याला नम्रता, साधेपणा, आदरभाव, नि:स्वार्थ बुद्धी, आनंदी- समाधानी वृत्ती, प्रेम, तडजोड, बांधुत्वाची भावना या सारख्या असंख्य मुल्यांची नितांत गरज आहे. यासाठी संत सहवासाची आस हवी, संत सहवासामुळे आपल्या दैवी संपत्तीत वाढ होईल.

‘ अखंडित संतसंग । तेथे काय सुखा उणे मग ।

मानवाला सुखाच्या योग्य वाटेवरून जाण्याचा खरा  मार्ग हा संत साहित्यच दाखवू शकेल. म्हणून या २१ व्या शतकात  मानवाला,समाज्याला संत साहित्याची नितांत गरज आहे.