User:Najwa hamo/sandbox

Teknolocî Teknoloji ("zanistiya hunerê", ji yewnanî τέχνη, techne, "huner, jêhatîbûn, quretiya destan"; û -λογία, -logia[2]) berhevoka her teknîk, jêhatîbûn, rêbaz û pêvajoyên ku di hilberîna mal û karûbaran an jî di pêkanîna armancan de, wek lêkolîna zanistî. Teknolojî dikare zanîna teknîk, pêvajoyan, û yên wekî wan be, an jî dikare di makîneyan de were bicîh kirin da ku destûrê bide xebitandinê bêyî agahdariya berfireh a xebata wan. Pergalên (mînak makîneyên) ku teknolojiyê bi wergirtina têketinekê, li gorî karanîna pergalê diguhezînin û dûv re encamek derdixin, wekî pergalên teknolojiyê an pergalên teknolojîk têne binav kirin.

Forma herî hêsan a teknolojiyê pêşkeftin û karanîna amûrên bingehîn e. Dahênana pêşdîrokî ya amûrên kevir ên bi şekl û dûv re vedîtina çawaniya kontrolkirina agir çavkaniyên xwarinê zêde kir. Şoreşa Neolîtîk a paşîn ev yek dirêj kir, û rizqê ku ji herêmekê peyda dibe çar qat kir. Dahênana çerxê alîkariya mirovan kir ku li hawîrdora xwe bigerin û kontrol bikin.

Pêşketinên di demên dîrokî de, di nav de çapxane, têlefon û Înternetê, astengên laşî yên li hember ragihandinê kêm kirin û hişt ku mirov bi azadî li ser astek cîhanî bi hev re têkilî daynin.

Teknolojî gelek bandorên xwe hene. Ew alîkariya pêşkeftina aboriyên pêşkeftî (di nav de aboriya gerdûnî ya îroyîn de) kiriye û rê daye rabûna çînek dema vala. Gelek pêvajoyên teknolojîk hilberên nexwestî yên ku wekî qirêj têne zanîn têne hilberandin û çavkaniyên xwezayî yên ku zirarê didin jîngeha Erdê. Nûbûn her tim bandor li nirxên civakê kiriye û di etîka teknolojiyê de pirsên nû derdixîne holê. Nimûne bilindbûna têgîna karîgeriyê di warê hilberîna mirovî de, û kêşeyên biyoetîkê hene.

Nîqaşên felsefî li ser bikaranîna teknolojiyê derketine, bi nakokiyên li ser wê yekê ku gelo teknolojî rewşa mirovan baştir dike an wê xirab dike. Neo-Luddîzm, anarko-primîtîvîzm û tevgerên reaksiyonê yên bi vî rengî belavbûna teknolojiyê rexne dikin û dibêjin ku ew zirarê dide jîngehê û mirovan ji hev dûr dixe; Alîgirên îdeolojiyên wek transhumanîzm û tekno-pêşverûtiyê pêşketina teknolojiyê ya domdar ji bo civak û rewşa mirovî sûdmend dibînin.